Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Tuyên Quang hỗ trợ người dân lấy phiếu thứ tự để thực hiện các thủ tục hành chính. Ảnh: Tuấn Quang

Trong tiến trình chuyển đổi số toàn diện, dữ liệu ngày càng được xác định là nguồn tài nguyên chiến lược, đóng vai trò nền tảng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia cũng như thúc đẩy phát triển kinh tế số và xã hội số.

Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định phát triển hạ tầng số, dữ liệu số và nền tảng số là nhiệm vụ trọng tâm, tạo động lực mới cho phát triển đất nước.

Chuẩn hóa dữ liệu tạo "xương sống" cho chuyển đổi số quốc gia

Theo tinh thần Nghị quyết 57, dữ liệu không chỉ được số hóa mà phải được chuẩn hóa, làm sạch, cập nhật thường xuyên và quản lý thống nhất để trở thành tài sản chung phục vụ điều hành, phát triển kinh tế - xã hội.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chiến dịch 100 ngày đêm hoàn thành việc tạo lập, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu chuyên ngành và kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia được triển khai trên phạm vi toàn quốc.

 Mục tiêu của chiến dịch không chỉ dừng ở việc rà soát, chuẩn hóa dữ liệu mà còn từng bước khắc phục tình trạng "mỗi nơi một hệ thống", thiếu khả năng liên thông giữa các cơ sở dữ liệu.

Thực tế triển khai tại nhiều bộ, ngành cho thấy việc chuẩn hóa dữ liệu đã được thúc đẩy mạnh mẽ.

Bộ Y tế đang xây dựng hệ thống tiêu chuẩn cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế với bốn nhóm tiêu chuẩn cốt lõi, gồm dữ liệu về cơ quan, tổ chức y tế; nhân lực y tế; dược và thiết bị y tế; thông tin sức khỏe cá nhân.

Như Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức đã nhấn mạnh tại cuộc họp bàn về xây dựng kế hoạch, lộ trình thực hiện các tiêu chuẩn cơ sở dữ liệu Quốc gia về y tế, ngày 9/4 đã nhấn mạnh, việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế là "xương sống" cho chuyển đổi số ngành Y tế, tạo cơ sở đồng bộ dữ liệu giữa Bộ Y tế với các bộ, ngành liên quan, đồng thời hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính.

Song song với chuẩn hóa dữ liệu, nhiều địa phương đã đẩy mạnh rà soát, làm sạch, cập nhật và đồng bộ dữ liệu trên quy mô lớn.

Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 57, tỉnh Tuyên Quang đã ban hành 156 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo để cụ thể hóa các nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Năm 2025, tỉnh hoàn thành 100% nhiệm vụ Trung ương giao. Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh theo dõi, triển khai 294 nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết 57; đến nay đã hoàn thành 147 nhiệm vụ, 147 nhiệm vụ còn lại đang được triển khai đúng tiến độ, không có nhiệm vụ quá hạn.

Kết quả này cho thấy quyết tâm của địa phương trong xây dựng hạ tầng số, dữ liệu số và từng bước đưa dữ liệu trở thành nền tảng của quản trị hiện đại.

Cùng với việc xây dựng dữ liệu, phong trào "Bình dân học vụ số" tiếp tục được triển khai sâu rộng nhằm phổ cập kỹ năng số cho cán bộ, công chức và người dân. Đây là điều kiện quan trọng để dữ liệu số thực sự được khai thác hiệu quả, tạo môi trường để mọi người đều có thể tham gia và hưởng lợi từ chuyển đổi số.

Kết nối dữ liệu để vận hành thông suốt hệ thống chính trị

Một trong những yêu cầu cốt lõi của chuyển đổi số hiện nay là thiết lập kỷ luật trong quản lý, chia sẻ và khai thác dữ liệu.

Theo đó, dữ liệu phải được quản lý thống nhất, cập nhật theo thời gian thực, bảo đảm nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung", thay vì mỗi cơ quan xây dựng một hệ thống riêng biệt gây lãng phí nguồn lực.

Việc kết nối các cơ sở dữ liệu chuyên ngành với Trung tâm dữ liệu quốc gia sẽ tạo điều kiện để các cơ quan quản lý nhà nước khai thác thông tin nhanh chóng, chính xác, giảm đáng kể việc yêu cầu người dân và doanh nghiệp cung cấp lại các thông tin đã có trong hệ thống.

Đây cũng là tiền đề quan trọng để đơn giản hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính, giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Trong quá trình triển khai, nhiều bộ, ngành đã xác định rõ những hạn chế cần khắc phục. Bộ Ngoại giao hiện đã xây dựng và vận hành một số nền tảng số phục vụ quản lý Nhà nước và cung cấp khoảng 70 thủ tục hành chính trực tuyến.

Ở cấp địa phương, chuyển đổi số cũng đang tạo ra những thay đổi rõ nét trong hoạt động của hệ thống chính trị. Tại Tuyên Quang, hệ thống điều hành tác nghiệp của Đảng đã được triển khai đến 100% cơ quan, đơn vị; tỷ lệ xử lý văn bản điện tử toàn trình đạt 84,3%, xếp thứ 13/34 tỉnh, thành phố trong cả nước.

Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến cấp tỉnh đạt trên 86%, cấp xã đạt trên 99%; tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng và trước hạn đều trên 97%. Tỉnh Tuyên Quang đạt 96,35 điểm trong Bộ chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, đứng thứ 10/34 tỉnh, thành phố.

Ở tầm quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ đang đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết 57, từ hoàn thiện danh mục công nghệ chiến lược, xây dựng cơ chế tài chính đặc thù đến ban hành Khung đạo đức trí tuệ nhân tạo quốc gia, Khung kiến trúc công nghệ thông tin và truyền thông phát triển đô thị thông minh và Đề án chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026-2030.

Chiến dịch 100 ngày đêm không chỉ chuẩn hóa dữ liệu mà còn tạo nền tảng cho quản trị số hiện đại. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu thống nhất sẽ nâng cao hiệu quả điều hành, thúc đẩy phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và hiện thực hóa mục tiêu Nghị quyết số 57.