(Thanh tra) - Với thông điệp “biến AI thành trợ lý tận tụy”, người làm báo ngành Thanh tra được trang bị kỹ năng hiện đại, dễ áp dụng, phù hợp thực tiễn; qua đó giảm áp lực, nâng cao chất lượng tác nghiệp, từng bước thích ứng yêu cầu chuyển đổi số trong báo chí.
Sáng 23/4, Chi hội Nhà báo Báo Thanh tra tổ chức buổi tập huấn nghiệp vụ chuyên đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác báo chí và văn phòng Báo Thanh tra” cho tất cả hội viên là phóng viên, biên tập viên trong toàn cơ quan.
Chương trình tập huấn theo hình thức “cầm tay chỉ việc” do đơn vị Basan Corp phối hợp thực hiện. Ông Nguyễn Tất Hữu, giảng viên chính trực tiếp hướng dẫn về tư duy ứng dụng AI, hỗ trợ thực hành, sửa lỗi thao tác cho từng học viên bảo đảm mỗi người đều có thể tiếp cận và sử dụng công cụ một cách hiệu quả.
Phát biểu tại buổi tập huấn, Phó Tổng Biên tập Báo Thanh tra Chu Văn Thủy nhấn mạnh, việc tổ chức chương trình không chỉ nhằm cập nhật kiến thức công nghệ mới mà còn góp phần thay đổi tư duy làm báo trong thời đại số.
Theo ông, AI không phải là yếu tố thay thế con người, mà là công cụ hỗ trợ đắc lực, giúp phóng viên, biên tập viên nâng cao hiệu suất và chất lượng sản phẩm báo chí.
Ông cũng đồng thời nhấn mạnh, phóng viên, biên tập viên cần nhận thức rõ vai trò của AI trong việc hỗ trợ xử lý thông tin, phân tích dữ liệu, nhưng vẫn phải đảm bảo nguyên tắc nghề nghiệp, tính chính xác và đạo đức báo chí.
Cho rằng, việc làm chủ công nghệ sẽ là yếu tố quan trọng giúp đội ngũ người làm báo thích ứng nhanh với môi trường truyền thông hiện đại, nơi tốc độ và chất lượng thông tin luôn được đặt lên hàng đầu, Phó Tổng Biên tập Báo Thanh tra đề nghị các hội viên tham gia tập huấn với tinh thần nghiêm túc, tập trung trao đổi, thực hành để nắm vững kỹ năng, từ đó vận dụng linh hoạt vào công việc thực tế.
Nội dung tập huấn được giảng viên Nguyễn Tất Hữu chia sẻ 3 phần trọng tâm, bám sát nhu cầu thực tế của phóng viên, biên tập viên của Báo Thanh tra.
Trong đó, phần đầu tiên tập trung vào kiến thức nền tảng về AI và bảo mật thông tin, với mục tiêu gỡ bỏ tâm lý e ngại công nghệ và giúp hội viên hiểu đúng bản chất của AI như một “người thư ký số” hỗ trợ công việc.
Thông qua các ví dụ trực quan, giảng viên đã làm rõ nguyên tắc “rác vào - rác ra”, nhấn mạnh rằng chất lượng đầu ra của AI phụ thuộc hoàn toàn vào cách đặt câu hỏi và dữ liệu cung cấp.
Tại buổi tập huấn, các phóng viên, biên tập viên được hướng dẫn “nghệ thuật ra lệnh” theo công thức R.T.F.C, từ đó có thể sử dụng AI để tóm tắt nhanh các tập đơn thư khiếu nại dài hàng chục trang, trích xuất thông tin cốt lõi hoặc chuyển hóa văn bản hành chính khô khan thành nội dung báo chí dễ tiếp cận.
Giảng viên Nguyễn Tất Hữu nêu rõ, nội dung về an toàn thông tin được đặc biệt nhấn mạnh như một “vùng cấm” bắt buộc tuân thủ.
Theo đó, cán bộ, phóng viên tuyệt đối không được đưa lên các nền tảng AI những tài liệu mật, tối mật, tuyệt mật hoặc thông tin định danh chi tiết của người tố cáo, khiếu nại, nhằm bảo đảm an toàn dữ liệu và tuân thủ quy định pháp luật.
Bên cạnh đó, học viên được tiếp cận công cụ NotebookLM với mục tiêu xây dựng “bộ não số” để xử lý khối lượng lớn tài liệu.
Thông qua việc tải các văn bản luật, nghị định hoặc hồ sơ vụ việc lên hệ thống, AI có thể hỗ trợ tra cứu, đối chiếu và chỉ ra các quy định liên quan một cách nhanh chóng, kèm theo trích dẫn cụ thể giúp rút ngắn đáng kể thời gian kiểm chứng thông tin, một khâu quan trọng trong hoạt động báo chí.
Ngoài ra, giảng viên đến từ Basan Corp còn hướng dẫn sử dụng Canva và Canva AI trong thiết kế sản phẩm truyền thông.
Các phóng viên, biên tập viên đã được thực hành các thao tác cơ bản như tạo banner, xây dựng bộ nhận diện, quản lý dữ liệu chung của cơ quan thông qua nền tảng trực quan, dễ sử dụng để có thêm kỹ năng bổ trợ cần thiết trong bối cảnh báo chí đa nền tảng ngày càng phát triển.
Tại buổi tập huấn, giảng viên Nguyễn Tất Hữu lưu ý phóng viên, biên tập viên chỉ nên xem AI là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò nghề báo.
Nội dung do AI gợi ý cần được kiểm tra, đối chiếu từ nhiều nguồn trước khi sử dụng, tránh phụ thuộc máy móc. Việc ứng dụng AI trong sản xuất tin, bài phải minh bạch, đồng thời tuân thủ quy định về đạo đức nghề nghiệp, bản quyền và bảo mật dữ liệu. Mỗi sản phẩm báo chí khi được xuất bản cần thiết qua quy trình kiểm duyệt rõ ràng, bảo đảm độ chính xác và tin cậy trước khi đến với độc giả, theo giảng viên Nguyễn Tất Hữu.
Kết thúc buổi tập huấn, các phóng viên, biên tập viên được cung cấp tài liệu “bí kíp bỏ túi” gồm các câu lệnh mẫu thường dùng giúp có thể áp dụng ngay vào công việc hằng ngày.
Với cách tiếp cận thực tiễn, nội dung cô đọng, buổi tập huấn nghiệp vụ chuyên đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác báo chí và văn phòng Báo Thanh tra” không chỉ trang bị kỹ năng mà còn tạo động lực để đội ngũ người làm báo tại Báo Thanh tra chủ động thích ứng, từng bước làm chủ công nghệ và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nền báo chí hiện đại.
