Ngành Thanh tra tăng tốc số hóa hồ sơ, tạo lập cơ sở dữ liệu dùng chung. Đồ hoạ: PH

Không để dữ liệu tiếp tục nằm trên giấy

Nhiều năm qua, hệ thống cơ quan thanh tra đã tích lũy khối lượng lớn hồ sơ thanh tra, hồ sơ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng. Tuy nhiên, phần lớn dữ liệu vẫn tồn tại dưới dạng hồ sơ giấy hoặc được quản lý phân tán ở nhiều nơi, gây khó khăn cho việc khai thác và chia sẻ. Điểm nghẽn lớn nhất của chuyển đổi số không nằm ở công nghệ mà ở chính dữ liệu.

Muốn xây dựng nền tảng số, trước hết phải "đánh thức" kho dữ liệu này. Đó cũng là yêu cầu được Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn đặt ra tại cuộc họp Ban Chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị chiến lược, quan trọng, cấp bách của Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra (Ban Chỉ đạo 236) đầu tháng 5/2026.

Theo đó, Ban Quản lý dự án được yêu cầu chủ động triển khai ngay các phần việc có thể thực hiện; Ban Tiếp công dân Trung ương, Cục IV, Cục XIV và Văn phòng Thanh tra Chính phủ khẩn trương rà soát, xác định danh mục tài liệu cần số hóa, xây dựng kế hoạch triển khai tại các bộ, ngành, địa phương.

Thông điệp mà Tổng Thanh tra đưa ra: Không chờ hạ tầng hoàn thiện mới chuẩn bị dữ liệu, mà chuẩn bị dữ liệu ngay từ đầu để khi hệ thống vận hành có thể khai thác ngay.

Đây là chạy đua với thời gian để hình thành kho dữ liệu dùng chung. Theo ông Nguyễn Mạnh Hường, Cục trưởng Cục Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo khu vực miền Trung (Cục II), Giám đốc Ban Quản lý các dự án Chuyển đổi số và đầu tư xây dựng Thanh tra Chính phủ, Dự án Xây dựng nền tảng, dữ liệu số ngành Thanh tra được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của toàn ngành trong năm 2026.

Dự án không chỉ đầu tư hạ tầng công nghệ mà hướng tới xây dựng hệ sinh thái dữ liệu thống nhất, kết nối giữa Thanh tra Chính phủ với các bộ, ngành, địa phương.

Cục trưởng Cục II Nguyễn Mạnh Hường cho rằng, song song với việc chuẩn bị dữ liệu đầu vào, Thanh tra Chính phủ cũng chuẩn hóa cách thức tạo lập dữ liệu. Đồ hoạ: PH

Ông Hường cho rằng, quá trình triển khai phải thực hiện với tinh thần "vừa chạy vừa xếp hàng" - vừa hoàn thiện thủ tục đầu tư, vừa chuẩn bị dữ liệu, vừa tổ chức triển khai trên thực tế.

Qua rà soát ban đầu, hơn 90% hồ sơ, tài liệu tại nhiều bộ, ngành, địa phương chưa được chỉnh lý theo đúng quy định; nhiều nơi sau sáp nhập đơn vị hành chính, hồ sơ còn lưu giữ phân tán, chưa được phân loại.

Đến nay, Ban Quản lý dự án đã hoàn thành việc khảo sát hiện trạng, hướng dẫn các địa phương sắp xếp hồ sơ; đồng thời triển khai quét và số hóa tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Nghệ An, Hưng Yên và Cần Thơ. Trong tháng 7/2026, việc số hóa sẽ được mở rộng trên phạm vi toàn quốc.

“Đó là bước chuẩn bị quan trọng để hình thành kho dữ liệu dùng chung của ngành Thanh tra”, ông Hường nhấn mạnh.

Cũng theo ông Hường, song song với việc chuẩn bị dữ liệu đầu vào, Thanh tra Chính phủ cũng chuẩn hóa cách thức tạo lập dữ liệu.

Chuyển đổi số ngành Thanh tra được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và xử lý công việc. Đồ hoạ: PH

Tháng 3/2026, Thanh tra Chính phủ tổ chức đào tạo trực tiếp kết hợp trực tuyến cho cán bộ các bộ, ngành và địa phương về sử dụng hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng.

Từ kho dữ liệu dùng chung đến phương thức quản trị mới

Từ việc đăng nhập hệ thống, nhập dữ liệu, lập báo cáo, kiểm tra, phê duyệt đến tổng hợp báo cáo đều được thực hiện theo một quy trình thống nhất.

Theo báo cáo công tác 6 tháng đầu năm 2026, hệ thống phần mềm báo cáo điện tử đã được triển khai trên phạm vi toàn quốc. Cùng với đó, Nền tảng quản lý khiếu nại, tố cáo quốc gia cũng đang được triển khai thí điểm tại Ban Tiếp công dân Trung ương và một số địa phương.

Việc chuẩn hóa quy trình ngay từ khâu nhập liệu không chỉ giúp giảm thao tác thủ công mà còn bảo đảm dữ liệu phát sinh đồng nhất ngay từ đầu - điều kiện quan trọng để hình thành cơ sở dữ liệu dùng chung.

Phó Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương Phạm Thế Sự: Giá trị của dữ liệu không nằm ở số lượng hồ sơ mà ở khả năng kết nối và khai thác. Đồ hoạ: PH

Theo ông Phạm Thế Sự, Phó Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương, thành viên Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo 236, giá trị của dữ liệu không nằm ở số lượng hồ sơ được số hóa mà ở khả năng kết nối và khai thác.

Ông Sự cho rằng, mỗi vụ việc cần được quản lý bằng một mã định danh thống nhất, theo dõi xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương trên cùng một nền tảng. Khi đó, cơ quan quản lý có thể dễ dàng theo dõi tiến độ xử lý, hạn chế nhập liệu nhiều lần, giảm trùng lặp thông tin và phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành.

Cũng theo ông Sự, cùng với dữ liệu văn bản, ngành Thanh tra cần quan tâm quản lý các nguồn dữ liệu đa phương tiện như hình ảnh, âm thanh, video từ hoạt động tiếp công dân trực tuyến. Đây sẽ là nguồn thông tin quan trọng để tăng tính khách quan, minh bạch trong quá trình giải quyết vụ việc.

Dữ liệu càng được chia sẻ rộng thì yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin, phân quyền truy cập và bảo vệ dữ liệu cá nhân càng phải được đặt lên hàng đầu.

Theo ông Nguyễn Viết Thắng, Phó Chánh Văn phòng Thanh tra Chính phủ, nhiều nơi vẫn coi chuyển đổi số là số hóa hồ sơ hoặc xây dựng phần mềm quản lý.

Thực tế, đó mới chỉ là bước khởi đầu. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng phương thức quản trị dựa trên dữ liệu, trong đó thông tin được cập nhật theo thời gian thực, hỗ trợ trực tiếp cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và hoạt động nghiệp vụ.

Theo Phó Chánh Văn phòng Lê Viết Thắng, cùng với việc số hóa hồ sơ, ngành Thanh tra đang từng bước chuẩn hóa dữ liệu, kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia. Đồ hoạ: PH

Vì vậy, cùng với việc số hóa hồ sơ, ngành Thanh tra đang từng bước chuẩn hóa dữ liệu, kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, xây dựng hệ sinh thái dữ liệu thống nhất và chuẩn bị nền tảng để ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn trong hoạt động thanh tra.

Những công việc đang diễn ra hôm nay có thể chưa tạo ra kết quả ngay lập tức, nhưng sẽ quyết định khả năng vận hành của ngành Thanh tra trong nhiều năm tới.

Khi mỗi hồ sơ được số hóa, mỗi dữ liệu được chuẩn hóa và mỗi hệ thống được kết nối, ngành Thanh tra sẽ từng bước hình thành phương thức quản trị mới - nơi dữ liệu không còn là "hồ sơ lưu trữ", mà trở thành công cụ phục vụ dự báo, giám sát và ra quyết định, góp phần xây dựng ngành Thanh tra hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên số.