(Thanh tra) - Chiều 4/3, dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị Tham vấn hồ sơ chính sách Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi).
Báo cáo tóm tắt nội dung đánh giá tác động chính sách của Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), ông Phan Đăng Kiên, Phó Cục trưởng Cục Hành chính tư pháp cho biết, Bộ Tư pháp rà soát, sửa đổi, bổ sung 4 chính sách của Luật Nuôi con nuôi. Cụ thể:
Chính sách 1: Sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Nuôi con nuôi để giải quyết những khó khăn, tồn tại trong thực tiễn và đảm bảo thống nhất trong hệ thống pháp luật.
Chính sách 2: Quy định cho cơ quan chuyên môn tại địa phương thẩm quyền quyết định việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài và xác nhận người Việt Nam thường trú trong nước đủ điều kiện nhận trẻ em ở nước ngoài làm con nuôi nhằm tăng cường tính chủ động, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.
Chính sách 3: Cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số trong giải quyết nuôi con nuôi nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân.
Chính sách 4: Phát triển hoạt động hỗ trợ giải quyết nuôi con nuôi nhằm bảo đảm công tác giải quyết việc nuôi con nuôi được thực hiện một cách chuyên nghiệp.
Tại mỗi chính sách, Bộ Tư pháp đều đưa ra các phương án về giải pháp thực hiện và đưa ra lý do việc sẽ lựa chọn phương án nào.
Phát biểu tại cuộc họp, đại diện phường Giảng Võ, thành phố Hà Nội đề nghị Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) cần đồng bộ với Luật Cư trú. Vì thực tiễn có nhiều trường hợp công dân cư trú ở một nơi nhưng đăng ký thường trú ở một nơi khác, dẫn đến khó khăn trong việc liên hệ, xác nhận điều kiện, hoàn cảnh xin nhận nuôi con nuôi.
Đặc biệt, nên có chế tài từ chối đối với trường hợp lợi dụng nuôi con nuôi chứ không phải mục đích nhân đạo, đại diện phường Giảng Võ nhấn mạnh.
Nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung và nội dung hồ sơ chính sách Luật, đại diện Sở Tư pháp thành phố Hà Nội thống nhất với giải pháp 1 trong chính sách 2. Vì số lượng hồ sơ nhận nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài trên địa bàn thành phố không nhiều.
Đáng chú ý, liên quan đến chính sách 3, Sở Tư pháp Hà Nội rất ủng hộ vấn đề số hóa hồ sơ nuôi con nuôi nhằm dễ dàng, thuận tiện trong tra cứu, quản lý. Đặc biệt, đây cũng là căn cứ để thanh tra, kiểm tra.
Cũng về vấn đề này, đại diện Bộ Y tế cho rằng, cần có đánh giá tác động chính sách. Mặt khác, nghiên cứu để đưa dữ liệu về nuôi con nuôi vào một nhánh của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Liên quan đến số hóa cơ sở dữ liệu về nuôi con nuôi ở nước ngoài, đại diện Bộ Ngoại giao đặt vấn đề mong muốn được chia sẻ dữ liệu đó để thuận tiện trong công tác quản lý theo chức năng, nhiệm vụ của Bộ.
Chuyên gia Phạm Thị Kim Anh đánh giá, tài liệu được xây dựng công phu, chất lượng. Bà hoàn toàn nhất trí với quan điểm sửa đổi, bổ sung Luật Nuôi con nuôi.
Đối với quan điểm về chính sách, bà Kim Anh đề nghị bổ sung việc tiếp tục nội luật hóa Công ước La Hay. Đây cũng là quan điểm của đại diện Văn phòng Chính phủ.
Về tên gọi của các chính sách, đối chiếu với thực tiễn giải quyết, quản lý việc nuôi con nuôi trong thời gian qua, bà Kim Anh cho rằng nên thể hiện phát triển nguyên tắc ưu tiên nuôi con nuôi trong nước. Vì mục tiêu bảo đảm quyền lợi của trẻ em; đặc biệt, tạo sự phồn vinh của đất nước qua việc tạo giá trị lao động và giảm gánh nặng xã hội.
Theo đại diện Sở Tư pháp thành phố Hải Phòng, điều kiện nhận nuôi con nuôi chưa được hướng dẫn tiêu chí cụ thể. Đại diện cơ quan này đề nghị bổ sung thêm điều kiện “không được nhận nuôi con nuôi tại thời điểm giao nhận con nuôi đối với người chấp hành án phạt tù cho hưởng án treo”.
Bày tỏ sự thống nhất cao với 4 chính sách trong hồ sơ chính sách Luật, đại diện Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề nghị bổ sung tăng cường giải pháp giám sát sau khi nhận con nuôi. Vì các quy định hiện hành còn thiếu cơ chế phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các thành viên về giám sát sau khi nhận nuôi con nuôi.
Ngoài ra, Tờ trình còn thiếu một số căn cứ chính trị liên quan đến phân cấp, phân quyền và một số kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư liên quan đến vấn đề phân cấp, phân quyền.
Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc trân trọng cảm ơn các ý kiến góp ý chất lượng, sát thực tế của các đại biểu. Ông yêu cầu Cục Hành chính Tư pháp nghiêm túc tiếp thu ý kiến tại hội nghị; đồng thời tiếp tục hoàn thiện hồ sơ chính sách Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) theo quy định nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng cho trẻ em.
