Đông đảo PV tác nghiệp tại buổi đón tàu của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản thăm Đà Nẵng từ ngày 6 - 15/6/2014. Ảnh: Nguyên Phê

“Vua” một vùng

Những PV thường trú thường rất tự do và thỏa mái trong tác nghiệp. Một mình làm “vua” một vùng và được “ôm” đủ các loại hình từ phản ánh, tin tức, ghi chép, phản ánh đến phóng sự, điều tra, xác minh; từ văn hóa - xã hội đến kinh tế, du lịch… thứ gì cũng “xơi” tất.

Cánh PV thường trú ở khu vực các tỉnh, thành phố miền Trung - Tây Nguyên thường hay rỉ tai nhau rằng: Làm thường trú phải biết vận dụng hết cỡ việc lấy thông tin, bởi dẫu có “3 đầu 6 tay” cũng không thể nào thâu tóm hết được, vì sự kiện hàng ngày bùng nổ liên tục vào bất cứ lúc nào. Trong khi anh đi công tác vùng cao thì không thể về kịp với miền xuôi, về vùng sâu sẽ không có mặt chốn thị thành…

Nói vui như nhà báo T.T, rằng: Thường trú cũng có nghĩa là thường… trốn. Nhưng trong bất kỳ hoàn cảnh nào, hễ có điểm nóng, có sự kiện là có mấy “thằng cha” thường trú xuất hiện còn nhanh hơn cả PV báo, đài sở tại. Ở Đà Nẵng ai cũng biết T. - PV thường trú mấy chục năm rồi mà “không hề luân chuyển”. Từ đời ông bí thư, chủ tịch này đến bí thư, chủ tịch khác lên thay, bắt tay mòn cả ngón mà T. vẫn ở lỳ với Đà Nẵng.

Để tạo được lòng tin, thiết lập mối quan hệ “đối tác và lâu dài” với cơ sở, PV thường trú phải sống chân tình, trung thực… Còn nếu nói “giọng trên trời”, chắc sẽ được tiếp miễn cưỡng một lần rồi… tạm biệt nhé. Cũng có một số nơi chính quyền còn “cấm cửa” với cánh PV thường trú trong những lần “họp kín”, mà lẽ ra phải được họp công khai nội dung theo quy định, như: Công bố quyết định thanh tra, công bố kết quả thanh tra, kết quả rà soát khiếu kiện của dân… Đôi khi khiến anh em thấy chạnh lòng!

Nhiều sức ép

Miền Trung - Tây Nguyên chiếm 1/3 diện tích và 1/7 dân số cả nước, đất rộng người thưa nhưng địa hình, thời tiết khí hậu phức tạp nhất. PV thường trú ở đây cùng với người dân sở tại chịu đựng cái mưa triền miên như “thối đất” từ tháng 9 đến tháng 11, có khi sang tháng 12, kèm theo 5 - 7 cơn bão mạnh, rồi lũ lụt gây sập nhà, lở núi, chìm thuyền.

Tôi còn nhớ một chuyến đi công tác dài ngày của nhóm PV thường trú các báo từ Đà Nẵng lên Tây Nguyên năm nọ. Nghe tin đồng bằng có mưa bão lớn, ai cũng nóng ruột muốn sớm quay về nhà xem sao, nhưng xe khách chạy từ Buôn Ma Thuột vừa đổ đèo Lò Xo (Kon Tum) thì ầm ầm đất đá và nước trên núi cao bất ngờ đổ xuống lấp kín một quãng đường dài. Anh em cùng hành khách phải qua đêm với gói mì tôm nơi núi rừng hiu quạnh, chờ đến sáng hôm sau mới có xe thông đường. Xe về đến vùng tiếp giáp với đồng bằng thì nước lũ dâng cao chóng mặt. Lại tắc đường nên mạnh ai nấy tìm phương tiện để sớm về nhà.

Làm PV thường trú là phải chịu nhiều sức ép. Tòa soạn thì luôn đòi hỏi tin bài phải nóng ran, sờ vào là “bỏng tay”, thẳng thắn, không thiên vị tình cảm với lãnh đạo địa phương. Còn phía các quan chức sở tại lại hay “trách móc” PV sống ở địa phương mà cứ suốt ngày đi “moi móc” đủ điều…

Lắm khi, PV thường trú rơi vào cảnh “dở khóc dở cười” với những yêu cầu “tréo ngoe” từ tòa soạn. Một lần, ngoài tòa soạn gọi í ới vào máy tôi: “Ngày mai anh đi Đắk Lắk xác minh vụ này rồi chiều báo kết quả cho em gấp, vì vấn đề quan trọng và bức xúc lắm đó”. Nói thật, riêng vụ này tôi buộc phải làm PV thường… trốn, vì từ Đà Nẵng lên thủ phủ của Tây Nguyên phải vượt hơn 600 km đường đèo núi cheo leo, ít ra cũng mất hơn một ngày vật vã trên xe khách.

Nghề báo, vẻ vang nhưng cũng lắm nỗi nhọc nhằn và nhiều cạm bẫy. Dù vậy, trong bất cứ hoàn cảnh nào, chúng tôi, những người cầm bút, cũng luôn tâm niệm “phải giữ mình” để “mắt sáng, lòng trong, bút sắc”, xứng đáng là chỗ dựa tin cậy, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân; xứng đáng là những chiến sĩ cách mạng như sinh thời Bác Hồ từng căn dặn.

Nguyên Phê