(Thanh tra) - Các sở ngành, địa phương tỉnh Lào Cai đang nỗ lực phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo năm 2026 đạt 1,5%/năm; hạ tỷ lệ hộ nghèo đa chiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi xuống dưới 10% bằng nhiều giải pháp, trong đó có bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch.
Theo Kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi do UBND tỉnh Lào Cai ban hành, chương trình được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh.
Trong đó, địa phương ưu tiên nguồn lực cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực miền núi và biên giới.
Đối tượng thụ hưởng của chương trình gồm các xã, thôn, người dân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư, hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan; trọng tâm hướng tới hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo.
Mục tiêu phấn đấu năm 2026 của Lào Cai: Giảm tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo giai đoạn 2021-2025) đạt 1,5%/năm và toàn tỉnh có 16,8% xã đạt chuẩn nông thôn mới.
Trong các dự án thành phần của Chương trình, nội dung “Hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi” giữ vai trò then chốt nhằm kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều tại khu vực này xuống dưới 10%.
Hợp phần tập trung vào các mục tiêu cụ thể:
Tăng thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số đạt mức bằng một nửa bình quân chung cả nước.
Giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi xuống dưới 10%.
Chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, du lịch và dịch vụ; hằng năm thu hút 3% lao động chuyển sang các khối ngành này.
Phấn đấu 40% lao động người dân tộc thiểu số nắm vững kỹ năng làm việc trong các ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, du lịch và dịch vụ.
Có 80% số hộ nông dân người dân tộc thiểu số biết phát triển kinh tế nông - lâm nghiệp theo hướng hàng hóa.
Phục hồi và tổ chức thường niên 70% lễ hội truyền thống tiêu biểu gắn với phát triển du lịch; 100% xã vùng dân tộc thiểu số có cán bộ văn hóa thông tin được đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ.
100% đối tượng thụ hưởng có nhu cầu và đủ điều kiện được tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội.
Để hiện thực hóa các chỉ tiêu trên, tỉnh Lào Cai triển khai 6 nội dung trọng tâm cùng với việc giao trách nhiệm cụ thể cho từng sở, ngành chủ trì hướng dẫn:
Phát triển dược liệu quý: Sở Y tế chủ trì hỗ trợ xây dựng vùng trồng dược liệu quý và dược liệu có giá trị kinh tế cao tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Kinh tế nông - lâm nghiệp bền vững: Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì thúc đẩy kinh tế nông, lâm nghiệp bền vững gắn liền với quản lý, bảo vệ rừng và nâng cao thu nhập cho người dân.
Khởi nghiệp và thu hút đầu tư: Sở Dân tộc và Tôn giáo chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ thúc đẩy khởi sự kinh doanh, phong trào khởi nghiệp và thu hút doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn.
Mô hình kinh tế bộ đội gắn kết dân bản: Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh chủ trì, phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Dân tộc và Tôn giáo phát triển mô hình kinh tế - xã hội kết hợp giữa lực lượng vũ trang và đồng bào địa phương.
Tiêu thụ nông sản: Sở Công Thương chủ trì triển khai các giải pháp xúc tiến thương mại, kết nối thị trường để thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm hàng hóa vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Bảo tồn văn hóa gắn với du lịch: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Sở Dân tộc và Tôn giáo gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc gắn liền với phát triển du lịch cộng đồng.
UBND tỉnh Lào Cai xác định 7 nhóm giải pháp đồng bộ thực hiện kế hoạch năm 2026, bao gồm: Tổ chức, điều hành và thể chế; quy hoạch và phát triển không gian nông thôn; phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội; phát triển kinh tế nông thôn, sinh kế và giảm nghèo bền vững; phát triển nguồn nhân lực và an sinh xã hội; huy động, sử dụng hiệu quả nguồn lực; tuyên truyền, vận động sự tham gia của người dân cùng các chủ thể liên quan.
Điểm nhấn trong nhóm giải pháp phát triển kinh tế nông thôn, sinh kế và giảm nghèo bền vững là cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng sinh thái, hữu cơ và tuần hoàn, phát huy tối đa thế mạnh khí hậu, thổ nhưỡng đặc thù của Lào Cai để xây dựng các chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ.
Song song đó, tỉnh Lào Cai đẩy mạnh phát triển sản phẩm Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đặc trưng vùng cao, nhân rộng du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái gắn với văn hóa các dân tộc…
Lào Cai cũng nhân rộng mô hình sinh kế, hỗ trợ hộ nghèo và cận nghèo tiếp cận vốn vay chính sách, chuyển giao khoa học kỹ thuật và thông tin thị trường được triển khai quyết liệt nhằm nâng cao hiệu quả thoát nghèo, kiên quyết phòng ngừa nguy cơ tái nghèo.
Vai trò của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai - Cơ quan thường trực Chương trình:
Làm đầu mối giúp UBND tỉnh chỉ đạo, điều phối tổ chức thực hiện; tham mưu phân công nhiệm vụ và tăng cường phối hợp giữa các sở, ban, ngành, địa phương. Chủ trì xây dựng, hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách phục vụ Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. Tổ chức giám sát, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất tiến độ thực hiện tại các xã, phường theo quy định. Hướng dẫn chuyên môn, kỹ thuật; theo dõi, đánh giá kết quả và định kỳ báo cáo UBND tỉnh cùng các cơ quan Trung ương.
