Ca khúc: Tự hào người làm báo Thanh tra

Theo dõi Báo Thanh tra trên

Đổi mới tổ chức và hoạt động của hệ thống cơ quan thanh tra sau sắp xếp

Bài 2: Những vấn đề đặt ra trong vận hành hệ thống cơ quan thanh tra sau sắp xếp

Hải Lương

Thứ sáu, 20/11/2026 - 13:30

(Thanh tra) - Việc sắp xếp đã giảm đầu mối, tập trung nhiệm vụ thanh tra tại Thanh tra Chính phủ và Thanh tra tỉnh. Hạn chế được chỉ ra về phân định nhiệm vụ, phối hợp, nhân lực, hồ sơ chuyển tiếp và điều kiện bảo đảm.

Thanh tra Chính phủ tổ chức buổi công bố Quyết định số 898/QĐ-TTCP về việc thanh tra chuyên đề giải quyết, xử lý các vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp, phức tạp về an ninh, trật tự tại các tỉnh, thành phố: Lai Châu, Lào Cai, Phú Thọ và Quảng Ninh, ngày 19/10/2026. Ảnh: BTT

Sau sắp xếp, mô hình tổ chức hệ thống cơ quan thanh tra có sự thay đổi căn bản, tập trung nhiệm vụ thanh tra chủ yếu tại Thanh tra Chính phủ và Thanh tra tỉnh, đồng thời duy trì các cơ quan thanh tra đáp ứng yêu cầu quản lý đặc thù.

Việc tập trung lực lượng tạo điều kiện tăng tính thống nhất trong chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ; giảm sự phân tán và nâng cao khả năng huy động nhân lực thực hiện nhiệm vụ liên ngành, liên địa bàn.

Tuy nhiên, phạm vi quản lý theo ngành, lĩnh vực và theo lãnh thổ có sự giao thoa, nhất là đối với dự án, doanh nghiệp hoặc vụ việc liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành. Việc xác định cơ quan chủ trì cần căn cứ thẩm quyền, nội dung và phạm vi cụ thể của nhiệm vụ, bảo đảm phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.

Trong từng cơ quan, các nhóm nhiệm vụ tham mưu quản lý nhà nước, trực tiếp thanh tra, giám sát, thẩm định và xử lý sau thanh tra từng bước được phân công theo hướng chuyên môn hóa.

Theo đó, cần tiếp tục làm rõ trách nhiệm tại các khâu có sự tham gia của nhiều đơn vị, nhất là tiếp nhận thông tin, đề xuất thanh tra, xử lý vấn đề vượt phạm vi được giao và theo dõi công việc sau khi chuyển giao. Sự rõ ràng trong phân công phải được thể hiện ở sản phẩm, thời hạn, trách nhiệm phối hợp và cấp quyết định cuối cùng.

Thanh tra thành phố Quảng Ninh công bố Quyết định số 528/QĐ-TTr về thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật về kế toán và thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với ngân sách Nhà nước năm 2024-2025 tại một số doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn, ngày 26/10/2026. Ảnh: Thanh tra Quảng Ninh

Việc kết thúc hoạt động của Thanh tra sở, Thanh tra huyện làm thay đổi đáng kể phương thức nắm tình hình, tiếp cận địa bàn và phát hiện dấu hiệu vi phạm từ cơ sở. Hoạt động nắm tình hình hiện nay phụ thuộc nhiều hơn vào cơ chế phối hợp, cung cấp thông tin của các sở, ngành và UBND cấp xã.

Do đó, cần tiếp tục nghiên cứu cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin và trách nhiệm phát hiện, phản ánh dấu hiệu vi phạm giữa Thanh tra tỉnh với các cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền cấp xã, bảo đảm không bỏ trống địa bàn, lĩnh vực quản lý.

Việc không còn tổ chức thanh tra tại một số cơ quan không làm mất nhiệm vụ kiểm tra chuyên ngành thuộc phạm vi quản lý của cơ quan đó. Các sở, ngành và UBND cấp xã vẫn phải thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm thuộc ngành, lĩnh vực, phạm vi quản lý theo thẩm quyền.

Đồng thời, cần phân biệt đầu mối tiếp nhận, xử lý đơn, đơn vị tham mưu xác minh với người có thẩm quyền quyết định giải quyết; phân biệt nhiệm vụ hướng dẫn, kiểm tra của cơ quan thanh tra với trách nhiệm thực hiện các biện pháp phòng ngừa trong nội bộ từng cơ quan.

Trong kỳ báo cáo sau sắp xếp (từ tháng 6/2025 đến tháng 10/2026), toàn ngành triển khai 5.789 cuộc thanh tra, gồm 4.641 cuộc theo kế hoạch và 1.148 cuộc đột xuất; ban hành 3.904 kết luận thanh tra.

Qua thanh tra, phát hiện vi phạm về kinh tế 36.402 tỷ đồng và 5.638 ha đất; kiến nghị thu hồi 9.655 tỷ đồng và 272,1 ha đất; kiến nghị xử lý khác 26.746 tỷ đồng và 5.366 ha đất; chuyển cơ quan điều tra 65 vụ, 71 đối tượng.

Thanh tra Chính phủ đã giám sát 76 đoàn thanh tra và ban hành 110 báo cáo thẩm định dự thảo kết luận thanh tra.

Tuy nhiên, khối lượng công việc giám sát, thẩm định ngày càng lớn, nhiều cuộc thanh tra triển khai đồng thời, tính chất phức tạp, phạm vi rộng liên quan đến nhiều lĩnh vực, trong khi số lượng công chức được bố trí làm công tác giám sát, thẩm định còn mỏng.

Sau sắp xếp, công tác theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra tiếp tục được thực hiện đối với kết luận ban hành mới và kết luận chuyển từ kỳ trước. Toàn ngành có 12.178 kết luận phải thực hiện, đã hoàn thành 2.743 kết luận, đạt khoảng 22,5%, còn 9.435 kết luận chưa hoàn thành.

Việc thực hiện phụ thuộc vào chất lượng kiến nghị, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức có liên quan, khả năng thu hồi tiền, tài sản và những vướng mắc về pháp luật, điều kiện thực tế.

Sau sắp xếp, việc thay đổi cơ quan quản lý và chủ thể có trách nhiệm thực hiện còn làm tăng yêu cầu xác định cơ quan kế thừa và rà soát hồ sơ.

Hoạt động thanh tra được duy trì trong quá trình sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy của ngành Thanh tra. Ảnh: BTT

Về đội ngũ, toàn ngành có 8.202 cán bộ, công chức, viên chức, giảm 6.967 người. Đội ngũ được tiếp nhận từ Thanh tra bộ, sở, huyện giúp các cơ quan sau sắp xếp kế thừa kinh nghiệm nghiệp vụ, kiến thức chuyên ngành và hiểu biết địa bàn.

Tuy nhiên, cơ cấu nhân lực ở một số đơn vị chưa cân đối, còn thiếu chuyên môn sâu về tài chính, đầu tư, xây dựng hạ tầng, đấu thầu, thẩm định giá, đất đai, y tế, công nghệ và dữ liệu; một bộ phận công chức cần thời gian thích ứng với lĩnh vực, phương thức và yêu cầu công việc mới.

Việc phân bổ nhân lực cần gắn với khối lượng và mức độ phức tạp của nhiệm vụ, thay vì chủ yếu kế thừa số người của cơ quan, đơn vị trước sắp xếp.

Khối lượng công việc của công chức không thể chỉ đo bằng số cuộc thanh tra hoặc số hồ sơ được giao, mà cần xem xét quy mô nhiệm vụ, thời gian tham gia, vai trò đảm nhiệm, chất lượng sản phẩm, tiến độ và số lần phải chỉnh sửa.

Nhìn chung, việc tập trung đội ngũ và điều kiện bảo đảm đã tạo cơ sở duy trì hoạt động của mô hình mới. Tuy nhiên, mức độ đáp ứng cần tiếp tục được đánh giá theo từng cơ quan, đơn vị và nhóm nhiệm vụ, làm căn cứ điều chỉnh nguồn lực phù hợp, theo Thanh tra Chính phủ.

Ý kiến bình luận:

Ý kiến của bạn sẽ được xét duyệt khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu.

Hiện chưa có bình luận nào, hãy trở thành người đầu tiên bình luận cho bài biết này!

Tin cùng chuyên mục

Bài 1: Sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả

Bài 1: Sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả

(Thanh tra) - Thực hiện Kết luận số 134 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Quyết định số 755 của Thủ tướng Chính phủ, hệ thống cơ quan thanh tra được sắp xếp theo hướng tập trung nhiệm vụ chủ yếu tại Thanh tra Chính phủ, Thanh tra tỉnh, đồng thời duy trì các cơ quan thanh tra đặc thù theo quy định.

Hải Lương

13:00 20/11/2026

Tin mới nhất

Xem thêm