Theo dõi Báo Thanh tra trên
Thái Hải
Thứ năm, 19/11/2026 - 10:00
(Thanh tra) - Sau hơn một năm triển khai mô hình tổ chức mới, ngành Thanh tra đã có những thay đổi căn bản về đầu mối, nhân lực và phương thức thực hiện nhiệm vụ. Tuy nhiên, thực tiễn vận hành đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện mô hình theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, hiệu lực, hiệu quả.
Thanh tra Chính phủ hiện có Tổng Thanh tra Chính phủ, 5 Phó Tổng Thanh tra Chính phủ. (Thứ tự từ trái qua là Phó Tổng Thanh tra Nguyễn Thanh Tuấn, Lê Sỹ Bảy; Tổng Thanh tra Nguyễn Quốc Đoàn; Phó Tổng Thanh tra Nguyễn Văn Cường, Lê Tiến Đạt, Phạm Thành Ngại). Ảnh: BTT
Việc sắp xếp tổ chức bộ máy ngành Thanh tra từ ngày 1/6/2025 đã tạo ra những thay đổi lớn về cơ cấu, đầu mối và phạm vi thực hiện nhiệm vụ.
Thanh tra Chính phủ hiện được tổ chức thành 22 cục, vụ, đơn vị, gồm 20 đơn vị hành chính và 2 đơn vị sự nghiệp công lập; số đơn vị sự nghiệp giảm từ 5 xuống còn 2. Tại địa phương, 1.001 Thanh tra sở và 694 Thanh tra huyện đã kết thúc hoạt động; hệ thống sau sắp xếp có 34 Thanh tra tỉnh, thành phố. Toàn ngành hiện có 8.202 cán bộ, công chức, viên chức, giảm 6.967 người.
Những con số này phản ánh sự thay đổi đáng kể về quy mô tổ chức, việc tập trung nhiệm vụ thanh tra chủ yếu tại Thanh tra Chính phủ và Thanh tra tỉnh, đồng thời duy trì các cơ quan thanh tra có yêu cầu quản lý đặc thù.
Theo đánh giá của Thanh tra Chính phủ, việc tập trung lực lượng từ các cơ quan thanh tra trước đây tạo điều kiện kết hợp kinh nghiệm quản lý địa bàn với kiến thức chuyên ngành; tăng khả năng huy động nhân lực thực hiện các nhiệm vụ liên ngành, liên địa phương.
Tại Thanh tra Chính phủ, việc bố trí các đơn vị tham mưu quản lý nhà nước, đơn vị trực tiếp thanh tra, đơn vị thực hiện giám sát, thẩm định, xử lý sau thanh tra và đơn vị sự nghiệp trong cùng cơ cấu tổ chức tạo điều kiện kết nối các khâu từ xây dựng thể chế, tổ chức thực hiện đến kiểm soát chất lượng và tổng kết thực tiễn.
Việc tổ chức các cục theo địa bàn kết hợp với lĩnh vực cũng có cơ sở thực tiễn: đơn vị phụ trách địa bàn có điều kiện theo dõi tổng thể tình hình địa phương, trong khi đơn vị phụ trách lĩnh vực phát huy kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm của đội ngũ được tiếp nhận từ Thanh tra các bộ.
Theo Thanh tra Chính phủ, mô hình sau sắp xếp tạo điều kiện kết hợp khả năng bao quát địa phương với chuyên môn hóa nghiệp vụ, nhưng cũng phát sinh tình huống giao thoa.
Đơn cử, một dự án, vụ việc hoặc đối tượng thanh tra có thể đồng thời thuộc phạm vi theo dõi của nhiều cục. Vì vậy, cần xác định rõ đơn vị chủ trì, trách nhiệm phối hợp, cung cấp thông tin và cơ chế xử lý khi có ý kiến khác nhau.
Việc tập trung đầu mối cũng làm tăng yêu cầu phối hợp giữa các đơn vị và khối lượng công việc lãnh đạo Thanh tra Chính phủ phải trực tiếp chỉ đạo. Đây là áp lực đối với mô hình quản lý tập trung, nhất là khi đồng thời triển khai nhiều cuộc thanh tra, giải quyết vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp và thực hiện nhiệm vụ đột xuất.
Thực trạng này đặt ra yêu cầu rà soát phân công công tác, trách nhiệm và phạm vi chủ động của thủ trưởng đơn vị; xác định rõ công việc phải trình lãnh đạo Thanh tra Chính phủ và công việc được xử lý ở cấp đơn vị theo thẩm quyền, gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Toàn cảnh Hội nghị trực tuyến sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của ngành Thanh tra. Ảnh: BTT
Vấn đề nhân lực cũng được đặt ra không chỉ ở số lượng mà ở cơ cấu và khả năng đáp ứng chuyên môn. Vụ Tổ chức Cán bộ cho biết, Thanh tra Chính phủ hiện có 1.081 công chức, viên chức. Việc tiếp nhận nhân sự từ Thanh tra bộ, sở, huyện giúp kế thừa kinh nghiệm nghiệp vụ, kiến thức chuyên ngành và hiểu biết địa bàn.
Tuy nhiên, cơ cấu nhân lực ở một số đơn vị chưa cân đối; còn thiếu chuyên môn sâu về tài chính, đầu tư, xây dựng hạ tầng, đấu thầu, thẩm định giá, đất đai, y tế, công nghệ và dữ liệu.
Từ thực tế này, đặt ra yêu cầu đánh giá nhân lực theo vị trí việc làm, khối lượng và mức độ phức tạp của nhiệm vụ, thay vì chủ yếu căn cứ vào tổng số người được giao hoặc số người hiện có.
Việc bố trí, điều động, luân chuyển và đào tạo cần gắn với những lĩnh vực còn thiếu chuyên môn, bảo đảm sự cân đối giữa lực lượng trực tiếp thực hiện nghiệp vụ với bộ phận tham mưu, tổng hợp, giám sát và phục vụ.
Bên cạnh đó, điều kiện bảo đảm, hạ tầng, dữ liệu và chất lượng thống kê cũng còn nhiều khó khăn. Hồ sơ còn phân tán, khối lượng tài liệu giấy cần số hóa lớn; kết nối với dữ liệu quản lý chuyên ngành chưa đầy đủ. Số liệu giữa các nguồn còn khác nhau về kỳ, phạm vi, đơn vị tính và cách xác định chỉ tiêu, gây khó khăn cho việc so sánh, đánh giá hiệu quả trước và sau sắp xếp.
Đáng chú ý, hiện chưa đủ dữ liệu trên cùng phạm vi, cùng kỳ để lượng hóa đầy đủ mức tăng năng suất, hiệu quả sử dụng nhân lực và tiết kiệm chi phí của toàn hệ thống.
Từ những vấn đề nhận diện qua thực tiễn, phương hướng đặt ra là tiếp tục hoàn thiện mô hình theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, phân định rõ trách nhiệm và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Trước hết, cần rà soát ranh giới nhiệm vụ giữa các đơn vị theo địa bàn và lĩnh vực; làm rõ trách nhiệm chủ trì, phối hợp, cung cấp thông tin và cơ chế xử lý những vấn đề giao thoa.
Cùng với đó là xem xét cơ cấu tổ chức bên trong, số lượng cấp phó, biên chế và nhân lực theo vị trí việc làm, bảo đảm tương xứng với khối lượng và tính chất nhiệm vụ.
Về cơ chế điều hành, cần tăng quyền chủ động phù hợp cho thủ trưởng đơn vị, xác định rõ công việc thuộc thẩm quyền xử lý ở cấp đơn vị và công việc phải trình lãnh đạo Thanh tra Chính phủ. Mỗi nhiệm vụ cần có đầu mối chịu trách nhiệm xuyên suốt, sản phẩm và thời hạn cụ thể; đồng thời gắn quyền chủ động với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.
Đối với đội ngũ, việc phân bổ nhân lực cần chuyển từ cách bố trí chủ yếu dựa trên số lượng tiếp nhận sang căn cứ vào yêu cầu vị trí việc làm, chuyên môn và khối lượng công việc thực tế.
Công tác tuyển dụng, điều động, luân chuyển và đào tạo cần tập trung khắc phục những lĩnh vực còn thiếu chuyên môn sâu, bảo đảm tính kế thừa và nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ.
Chuẩn hóa kỳ báo cáo, phạm vi, chỉ tiêu và trách nhiệm xác nhận số liệu. Việc so sánh trước và sau sắp xếp phải tính đến khối lượng, tính chất nhiệm vụ và điều kiện bảo đảm; phân biệt rõ nhiệm vụ phát sinh mới với nhiệm vụ chuyển tiếp, kết quả tham mưu với quyết định và kết quả tổ chức thực hiện.
Từ góc độ tham mưu tổ chức, Vụ Tổ chức Cán bộ cũng đặt ra nguyên tắc việc điều chỉnh bộ máy phải xuất phát từ những bất cập. Những vấn đề có thể khắc phục bằng phân công lại, chuẩn hóa quy trình, bổ sung dữ liệu hoặc bố trí nguồn lực cần được ưu tiên xử lý trong phạm vi thẩm quyền; những nội dung liên quan đến thiết kế tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và cơ chế phối hợp mới cần được nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh trên cơ sở đánh giá đầy đủ nguyên nhân.
Như vậy, yêu cầu đặt ra sau sắp xếp không chỉ là duy trì bộ máy ổn định mà còn phải tiếp tục hoàn thiện phương thức vận hành; hoàn thiện mô hình ngành Thanh tra theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, sử dụng hiệu quả nguồn lực và đáp ứng yêu cầu công tác trong giai đoạn mới.
Ý kiến bình luận:
Hiện chưa có bình luận nào, hãy trở thành người đầu tiên bình luận cho bài biết này!
(Thanh tra) - Sau hơn một năm triển khai mô hình tổ chức mới, ngành Thanh tra đã có những thay đổi căn bản về đầu mối, nhân lực và phương thức thực hiện nhiệm vụ. Tuy nhiên, thực tiễn vận hành đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện mô hình theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, hiệu lực, hiệu quả.
Thái Hải
(Thanh tra) - Ngày 18/11, chủ nhiệm đề tài khoa học cấp bộ “Đổi mới cơ chế kiểm soát tài sản, thu nhập” do TS Trần Đăng Vinh, Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra làm chủ nhiệm tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Thực trạng đổi mới cơ chế kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn”.
Thái Hải
Trần Kiên
H.T
Thái Hải
Trần Quý
Thành Công
Thái Hải
Giang Sơn
Trần Kiên
Thái Hải
Nhật Minh
Trọng Tài
Thái Minh
Thanh Lương
Theo TTXVN