Tác giả (phải ảnh) trong một chuyến tìm hiểu về nghề sản xuất chè truyền thống ở Thái Nguyên

Thực tế đầu tiên mà tôi gặp phải khi về xã Thịnh Đán, TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên công tác. Nhiều hộ trồng chè phun thuốc trừ sâu, thuốc kích thích sinh trưởng nhanh phần ngọn và lá. Các loại thuốc bảo vệ thực vật có quy định lượng tồn dư chất độc hại nằm ở mức cho phép. Đối với loại thuốc này, người sử dụng phải thực hiện phun hoặc bón vào cây chè sau thời gian nhất định mới được thu hái chè. Thế nhưng, vì lợi nhuận hoặc việc thu mua chè đột xuất cho nên người trồng chè sẵn sàng bỏ qua thời gian quy định mà vẫn tiếp tục thu hái. Vì vậy, đã có nhiều bài báo phản ánh chất lượng chè không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng. Sau đó, sản phẩm chè Thái Nguyên lao đao trên thị trường.

Lúc chia tay, một số hộ trồng chè đã biếu tôi vài cân chè móc câu làm quà và dặn: Nhà báo hoàn toàn yên tâm dùng, đây là thứ chè sạch thứ thiệt. Gia đình tôi dành riêng một khoảnh đất, ở đó chè được chăm bón hoàn toàn bằng phân hữu cơ, không phun thuốc trừ sâu, thuốc kích thích... Nguồn chè này để dùng cho gia đình và cho người thân.

Lần khác, tôi có chuyến công tác ở vựa lúa đặc sản Tú Lệ ở tỉnh Yên Bái. Kết thúc 5 ngày tìm hiểu nghề trồng lúa nếp đặc sản của đồng bào Thái, lúc chia tay, Nọong Nhung - một cô gái Thái xinh đẹp đem tặng tôi 5kg gạo nếp Tú Lệ và nói rằng: Đây là thứ nếp sạch trồng riêng cho gia đình dùng.

Chưa bao giờ thịt lợn rừng, thịt lợn Mán lại được bán nhiều ở Hà Nội như thời gian gần đây. Từ chợ cóc cho đến các chợ lớn đều có thịt lợn Mán tươi bán. Để tìm hiểu nguồn thịt lợn Mán được chuyển từ đâu về Hà Nội với số lượng nhiều như thế, tôi đã có chuyến ngược lên tỉnh Hòa Bình tìm đến các trang trại miền sơn cước và được biết: Nguồn lợn rừng giống được đưa từ Tây Nguyên, Quảng Bình, Điện Biên... Sau khi lợn hoang dã được lai với lợn có lông đen của đồng bào dân tộc, thế hệ F1 có ngoại hình giống lợn rừng, thịt thơm ngon không kém. Riêng, loại lợn Mán do số lượng con giống nhiều lại mắn đẻ cho nên nhân giống đàn lợn rất nhanh. Cả hai loại lợn trên đều dễ nuôi, ít dịch bệnh. Có điều, dù được nuôi thả nơi “bán hoang dã” trong trang trại mênh mông, nhưng thức ăn chủ yếu cho lợn vẫn là các loại thức ăn tăng trọng. Chính vì vậy, loại lợn này rất chóng lớn và đáp ứng đủ nhu cầu cho các nhà hàng kinh doanh lợn Mán ở Hà Nội cũng như các chợ ở nội đô.

Tất nhiên, chủ trại vẫn nuôi một ít lợn không cho dùng thức ăn tăng trọng mà chỉ dùng ngô, khoai, sắn và được thả rông hoàn toàn. Đây là loại lợn rất chậm lớn nhưng chất lượng thịt thì chẳng những thơm ngon như lợn hoang dã mà độ sạch của thịt cũng không kém. Đây là loại thực phẩm chỉ dành cho gia đình hoặc người thân. Còn thứ cấp cho các nhà hàng đặc sản và các chợ Hà Nội có dư lượng kháng sinh, chất kích thích cũng không kém so với thịt các loại lợn được nuôi bình thường ở miền xuôi.

Ngoài các sản phẩm trên còn vô số các sản phẩm khác cũng được sản xuất để bung ra thị trường theo quy luật lợi nhuận.

Mong rằng người sản xuất luôn đặt cái tâm lên hàng đầu, có “thương người như thể thương thân” thì mới dần loại bỏ được tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng bẩn tràn lan như hiện nay.

Thế Lữ