(Thanh tra)- Năm 2012, dự án (DA) Trạm dừng nghỉ phía Tây hầm đường bộ qua đèo Cả được Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) phê duyệt. UBND huyện Vạn Ninh đã thu hồi 2,7ha tại Km10+180 ở thôn Tây Nam 2, xã Đại Lãnh giao cho doanh nghiệp thực hiện DA. Đã 8 năm trôi qua, DA chấm dứt thực hiện, nhưng 28 hộ dân tại đây bị thu hồi đất phải sống lay lắt trong các căn nhà dột nát.
Những ngày cuối năm, khi Tết đang đến gần, chúng tôi đến khu DA Trạm dừng nghỉ phía Tây hầm đường bộ qua đèo Cả, xã Đại Lãnh, huyện Vạn Ninh, chứng kiến cảnh tượng nhiều nhà dân bị thu hồi và đập bỏ tan hoang. Trong đó, 28 hộ dân trong khu DA này đã bị thu hồi đất, nhưng chưa bàn giao mặt bằng do chưa được đền bù thỏa đáng, phải sống cảnh lay lắt, lo âu. Nhiều nhà dân tại đây đã xuống cấp ẩm thấp nhưng không được tu sửa, cứ mưa là dột.
Được biết, DA này có 76 hộ dân bị ảnh hưởng, đến nay 48 trường hợp đã nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với kinh phí hơn 8,1 tỷ đồng; 28 trường hợp còn lại chưa nhận tiền bồi thường, chưa bàn giao mặt bằng, trong đó có 23 trường hợp có công trình nhà trên đất, 4 trường hợp đất trồng và 1 trường hợp có mộ trên đất đã di dời nhưng chưa nhận tiền.
Ông Lê Văn Cảnh (SN 1954) thôn Tây Nam 2, xã Đại Lãnh cho biết: Để thực hiện DA, UBND huyện Vạn Ninh đã ra quyết định thu hồi hơn 600m2 đất của 3 hộ gia đình chúng tôi, trên đất có 3 căn nhà, nhưng chưa thực hiện bồi thường thỏa đáng nên chúng tôi vẫn tiếp tục khiếu nại. “Khi thu hồi đất thì có quyết định thu hồi, đến nay, khi DA đã chấm dứt không thực hiện nữa, nhưng UBND huyện Vạn Ninh không hề thông báo cho gia đình chúng tôi biết. Hiện tại, chúng tôi muốn đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) nhưng không được, muốn sửa nhà để ở lại càng khó khăn. Do đời sống bấp bênh muốn thế chấp đất đai vay ngân hàng phát triển kinh tế nhưng vướng, có vay được đâu”, ông Cảnh bức xúc nói.
Trong khi đó, ông Lê Trường Sơn, thôn Tây Nam 2, xã Đại Lãnh cho biết: Hiện nay, có 28 hộ chưa nhận bồi thường DA Trạm dừng nghỉ phía Tây hầm đường bộ qua Đèo Cả. Tuy DA đã chấm dứt thực hiện, nhưng người dân không được trả lại đất, sống lay lắt “muốn đi cũng dở, ở lại không xong”. “Hộ gia đình con dâu tôi Trần Thị Ly Ly với 5 nhân khẩu, bị thu hồi trên 3.000m2 đất để thực hiện DA. Tuy nhiên, UBND huyện Vạn Ninh bồi thường 1m2 đất với mức giá không mua nổi tô bún, không chấp nhận điều này nên con dâu tôi tiếp tục khiếu nại”.
Không riêng gì gia đình ông Lê Văn Cảnh, Lê Trường Sơn mà hàng chục hộ dân với trên 100 nhân khẩu tại thôn Tây Nam 2, xã Đại Lãnh đang sống trong những ngôi nhà ẩm thấp, đời sống hết sức khó khăn; xen lẫn những ngôi nhà xuống cấp là hàng chục ngôi nhà khác đã bị giải tỏa, đập bỏ ngổn ngang đất đá, rác thải ô nhiễm.
Cử tri xã Đại Lãnh đã kiến nghị đến kỳ họp thứ 13 HĐND tỉnh khóa VI như sau: DA xây Trạm dừng nghỉ phía Tây hầm đường bộ qua đèo Cả tuy đã dừng thực hiện nhưng các hộ dân (chưa có GCNQSDĐ) có phần diện tích đất thu hồi đất để thực hiện DA không được thực hiện thủ tục đề nghị cấp GCNQSDĐ. Ngoài ra, các hộ dân đã có GCNQSDĐ nhưng có phần diện tích đất thu hồi đất để thực hiện DA thì không được thực hiện các quyền mua, bán, chuyển nhượng. Kiến nghị UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành kiểm tra, xem xét giải quyết tạo thuận lợi cho nhân dân được phép giao dịch.
Về vấn đề này, ông Nguyễn Tấn Tuân, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa đã có Văn bản số 243/BC–UBND ngày 2/12/2020 trả lời kiến nghị cử tri kỳ họp thứ 13 HĐND tỉnh khóa VI, như sau: UBND tỉnh Khánh Hòa chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường, và các đơn vị liên quan kiểm tra, rà soát các thủ tục có liên quan đến DA. Đây là DA đang thực hiện thu hồi đất, có một phần diện tích UBND huyện Vạn Ninh đã ban hành quyết định thu hồi và Bộ Giao thông Vận tải chấm dứt thực hiện, do vậy cần phải rà soát lại để đảm bảo quyền lợi của người dân và phù hợp với quy định của pháp luật. UBND huyện Vạn Ninh phối hợp với các sở, ngành, đơn vị liên quan làm việc, thống nhất phương án xử lý đối với phần diện tích đất đã thu hồi và các trường hợp đã có thông báo thu hồi đất của UBND huyện Vạn Ninh; trong đó có liên quan đến việc tạo điều kiện cho hộ gia đình, cá nhân được thực hiện các quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật.
Dư luận đặt câu hỏi: Để thực hiện DA, UBND huyện Vạn Ninh đã thu hồi đất của 76 hộ dân, đập bỏ hàng chục ngôi nhà dân tan hoang, tốn kém biết bao tiền của rồi chấm dứt thực hiện DA và bỏ hoang, thì tổ chức, cá nhân nào chịu trách nhiệm? Hiện, 28 hộ dân chưa được đền bù và đất bị thu hồi “treo” thì giải quyết thế nào?
Thanh Hòa
