Đồng Tháp ưu tiên nguồn lực để xử lý các điểm nóng sạt lở dọc sông Tiền và các kênh rạch chính (Ảnh: ĐQ)

Đổi mới tư duy, lấy thanh tra làm "thước đo" trách nhiệm

Trước những diễn biến khó lường của biến đổi khí hậu, tỉnh Đồng Tháp xác định phải chuyển mạnh từ tư duy ứng phó bị động sang quản trị rủi ro thiên tai. Để hiện thực hóa mục tiêu này, công tác thanh tra, kiểm tra được xem là giải pháp then chốt để chấn chỉnh kỷ cương, nâng cao trách nhiệm của các cấp chính quyền.

Theo Kế hoạch, tỉnh sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra việc tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và các quy định của địa phương về PCTT. Công tác này không chỉ dừng lại ở việc xem xét các văn bản hành chính mà tập trung sâu vào thực địa, kiểm tra việc xây dựng và tổ chức thực hiện các phương án ứng phó, kịch bản diễn tập tại các địa bàn xung yếu.

Thanh tra tỉnh Đồng Tháp được giao phối hợp với các sở, ngành liên quan, UBND các xã, phường tăng cường thanh tra, kiểm tra việc tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và các quy định của địa phương về PCTT; việc xây dựng, triển khai phương án PCTT và bảo đảm an toàn công trình PCTT trên địa bàn tỉnh.

Đặc biệt, kết quả thực hiện nhiệm vụ PCTT giờ đây được gắn chặt với việc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu cơ quan, đơn vị và địa phương. Những tập thể, cá nhân thiếu trách nhiệm, để xảy ra sai phạm trong công tác phòng ngừa và ứng phó sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.

Các hệ thống đê bao, bờ bao, kè chống sạt lở, công trình kiểm soát lũ và tiêu thoát nước sẽ nằm trong danh mục ưu tiên kiểm tra của Đồng Tháp để đảm bảo an toàn tài sản và tính mạng cho Nhân dân (Ảnh: Đan Quế)

Xác định sạt lở và lũ lụt là những nguy cơ hàng đầu, Đồng Tháp sẽ tập trung kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc quản lý, vận hành và duy tu các công trình PCTT. Các hệ thống đê bao, bờ bao, kè chống sạt lở, công trình kiểm soát lũ và tiêu thoát nước sẽ nằm trong danh mục ưu tiên kiểm tra định kỳ.

Song song với đó, tỉnh yêu cầu các ngành chức năng rà soát, đánh giá mức độ an toàn của hệ thống cơ sở hạ tầng thiết yếu như: cơ sở y tế, trường học, hệ thống giao thông và các khu dân cư tập trung ven sông, kênh, rạch. Việc rà soát này nhằm kịp thời phát hiện các điểm nghẽn, các công trình xuống cấp để đề xuất phương án nâng cấp, sửa chữa, gia cố ngay từ khi chưa xảy ra thiên tai.

Trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh ưu tiên nguồn lực cho các dự án trọng điểm như: Bố trí, sắp xếp ổn định dân cư tại khu vực sạt lở nguy hiểm; đầu tư, nâng cấp hệ thống đê bao, kè chống sạt lở bờ sông Tiền và các kênh rạch chính. Đồng thời, hoàn thiện hệ thống thủy lợi, công trình kiểm soát lũ và ngăn mặn.

Ứng dụng công nghệ, nâng cao năng lực cảnh báo

Bên cạnh các biện pháp hành chính, Đồng Tháp đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ để hỗ trợ công tác kiểm tra, giám sát. Tỉnh khuyến khích sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), thiết bị bay không người lái (UAV) và hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong theo dõi diễn biến thiên tai và đánh giá rủi ro.

Mục tiêu cao nhất của việc tăng cường thanh tra, kiểm tra là xây dựng một hệ thống phòng thủ dân sự vững chắc từ cơ sở, bảo đảm thông tin cảnh báo sớm đến được từng hộ gia đình. Với sự quyết liệt trong chỉ đạo và minh bạch trong giám sát, Đồng Tháp quyết tâm giảm thiểu thấp nhất thiệt hại về người và tài sản, bảo đảm cuộc sống bình yên cho Nhân dân trước mọi tình huống thiên tai.

Trong Kế hoạch PCTT của tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2026-2030, việc bảo vệ dân cư vùng sạt lở được đặc biệt chú trọng thông qua hai nhóm giải pháp công trình và phi công trình trọng điểm.

Đồng Tháp yêu cầu bảo đảm thông tin cảnh báo sớm đến được từng hộ gia đình để PCTT, nhất là trong phát triển kinh tế du lịch (Ảnh: Đan Quế)

Trong đó, ưu tiên bố trí ổn định dân cư các dự án chuyển tiếp gồm: Di dân tập trung tuyến dân cư rạch Mã Trường (xã Tân Quới, huyện Thanh Bình cũ) quy mô 4,61 ha cho 191 hộ; Di dân tập trung tuyến dân cư kênh 17 (xã Long Thuận, huyện Hồng Ngự cũ) quy mô 4,37 ha cho 169 hộ; Dự án bố trí dân cư giai đoạn 2021-2025 tại Hồng Ngự, Tam Nông, Thanh Bình và Cao Lãnh (quy mô 18,31 ha cho 843 hộ).

Đồng thời, ổn định dân cư các dự án mở mới như: Bố trí ổn định dân cư khẩn cấp tại các khu vực sạt lở nguy hiểm thuộc xã Hiệp Đức (đoạn 2) và xã Bình Ninh (đợt 2); Dự án bố trí ổn định dân cư vùng thiên tai với mục tiêu sắp xếp cho 1.186 hộ; Hoàn chỉnh hạ tầng kỹ thuật các cụm tuyến dân cư vượt lũ giai đoạn 1 và 2.

Đồng Tháp còn ưu tiên nguồn lực để xử lý các điểm nóng sạt lở dọc sông Tiền và các kênh rạch chính: Dự án khẩn cấp thực hiện năm 2026 là khắc phục sạt lở sông Tiền khu vực xã Thường Phước; xử lý sạt lở đường Nguyễn Hương (phường Cao Lãnh) và khu vực ấp Tân Quới (xã Tân Long)…