(Thanh tra) - Hoạt động thanh tra, kiểm tra trong lĩnh vực trẻ em tiếp tục được tăng cường trong năm 2025 với sự tham gia của nhiều bộ, ngành và địa phương. Trước những thách thức, cơ hội về bảo đảm thực hiện quyền trẻ em, trong năm 2026, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, nhất là việc thực hiện pháp luật, chính sách về trẻ em.
Báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện quyền trẻ em và việc thực hiện nhiệm vụ của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, địa phương liên quan đến trẻ em năm 2025 cho thấy, trong năm, UBND các tỉnh, thành phố tiếp tục triển khai công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính sách, pháp luật về trẻ em và phòng, chống xâm hại trẻ em. Kết quả cho thấy 34/34 tỉnh, thành phố đã thực hiện hoạt động này trong năm.
Bên cạnh đó, các địa phương cũng tiến hành kiểm tra, rà soát toàn bộ các cơ sở trợ giúp xã hội, bao gồm cả cơ sở công lập và ngoài công lập có thực hiện việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em. Hoạt động rà soát nhằm bảo đảm các cơ sở này tuân thủ đúng quy định của Luật Trẻ em cũng như các quy định pháp luật có liên quan.
Năm 2025, Thanh tra Chính phủ chưa bố trí thanh tra chuyên đề riêng đối với lĩnh vực trẻ em. Nội dung này được thực hiện thông qua việc lồng ghép trong công tác theo dõi, tổng hợp tình hình chấp hành pháp luật và kết quả thanh tra, kiểm tra của các bộ, ngành, địa phương theo quy định.
Song song với đó, ngành Công an đã tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra và thực thi pháp luật ở những lĩnh vực có nguy cơ cao gây tai nạn, thương tích cho trẻ em. Các lĩnh vực trọng tâm bao gồm an toàn giao thông, an toàn đường thủy nội địa, phòng cháy chữa cháy, an toàn tại trường học, bể bơi, bãi tắm và khu vui chơi trẻ em.
Một trong những kênh quan trọng tiếp nhận thông tin, phản ánh về các vấn đề liên quan đến trẻ em là Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em (số 111).
Trong năm 2025, tổng đài đã tiếp nhận 359.303 cuộc gọi, tăng 38.554 cuộc so với năm 2024, đồng thời tiếp nhận 4.605 lượt thông báo qua ứng dụng của tổng đài, tăng 2.789 lượt so với năm trước.
Từ các thông tin tiếp nhận, tổng đài đã thực hiện tư vấn cho 33.527 trường hợp, tăng 6.250 ca so với năm 2024; đồng thời hỗ trợ, can thiệp 1.295 trường hợp, tăng 52 trường hợp so với năm trước.
Các vụ việc cần hỗ trợ, can thiệp bao gồm nhiều nhóm vấn đề khác nhau. Trong đó, 779 trường hợp bạo lực trẻ em, chiếm 60,15%; 102 trường hợp xâm hại tình dục trẻ em; 161 trường hợp trẻ em bị bóc lột; 73 trường hợp trẻ em bị bỏ rơi, bỏ mặc hoặc sao nhãng; 15 trường hợp trẻ em bị mua bán; 37 trường hợp vi phạm quyền trẻ em; 16 trường hợp tranh chấp quyền nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ em.
Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, qua theo dõi, kiểm tra và tổng hợp báo cáo từ các địa phương, các vụ việc trợ giúp pháp lý nói chung, trong đó có các vụ việc liên quan đến trẻ em, đều được đánh giá đạt chất lượng trở lên.
Nhiều vụ việc được đánh giá là tham gia tố tụng thành công. Các địa phương đã quan tâm, ưu tiên phân công kịp thời trợ giúp viên pháp lý và luật sư có chuyên môn, kinh nghiệm thực tế, am hiểu tâm lý trẻ em để thực hiện trợ giúp pháp lý. Qua đó, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em theo quy định của pháp luật.
Trong lĩnh vực hộ tịch, từ ngày 1/7/2025 đến tháng 12/2025, Bộ Tư pháp đã tổ chức các đoàn kiểm tra, khảo sát tại 31 tỉnh, thành phố. Đặc biệt, đã tổ chức các đoàn công tác thí điểm giải quyết việc đăng ký, cấp giấy tờ hộ tịch cho các nhóm đối tượng đặc thù như người di cư, người chưa xác định được quốc tịch, người không có giấy tờ, trẻ em bị bỏ rơi, hoặc trẻ em là con của công dân Việt Nam với người nước ngoài tại Cần Thơ và Đồng Nai.
Kết quả kiểm tra, khảo sát cho thấy, về cơ bản việc đăng ký khai sinh cho trẻ em được thực hiện đúng quy định của pháp luật.
Trong thời gian tới, công tác kiểm tra, thanh tra trong lĩnh vực trẻ em sẽ tiếp tục được Chính phủ chỉ đạo tăng cường nhằm bảo đảm việc thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật liên quan đến quyền trẻ em.
Trọng tâm là tăng cường kiểm tra việc thực hiện Luật Trẻ em, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền trong việc theo dõi, đôn đốc, giám sát và kiểm tra việc thực hiện quyền trẻ em, qua đó kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm.
Đặc biệt, sẽ chỉ đạo kiểm tra, thanh tra đối với một số địa phương, đơn vị trong việc thực hiện luật pháp, chính sách về trẻ em, nhất là khi xảy ra vụ việc vi phạm quyền trẻ em nghiêm trọng hoặc liên quan đến việc tuân thủ các quy định về chăm sóc sức khỏe trẻ em tại các cơ sở y tế công lập, tư nhân và y tế ngành.
Bên cạnh kiểm tra trực tiếp tại cơ sở, việc kiểm tra gián tiếp thông qua báo cáo của các địa phương cũng sẽ được kết hợp triển khai nhằm bảo đảm sự chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương trong công tác phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em. Lực lượng Công an các cấp, đặc biệt là cấp xã, sẽ tiếp tục nắm chắc tình hình, chủ động phòng ngừa và không để bị động trước các yếu tố tiềm ẩn nguy cơ xâm hại trẻ em.
