Bộ Tài chính đặt mục tiêu đảm bảo số người tham gia BHXH bắt buộc đạt tỷ lệ 100% so với số người phải tham gia từ nay đến năm 2030. Ảnh minh hoạ: BHXH Việt Nam

Mới đây, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 472/QĐ-BTC. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết số 403/NQ-CP của Chính phủ về việc giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH giai đoạn từ nay đến năm 2030. Kế hoạch này không chỉ là những con số thống kê mà còn là cam kết mạnh mẽ trong việc bảo đảm quyền lợi an sinh cho mọi tầng lớp Nhân dân.

Trọng tâm của kế hoạch giai đoạn 2026-2030 là xác định rõ lộ trình phát triển người tham gia BHXH hằng năm. Bộ Tài chính đặt ra mục tiêu đảm bảo số người tham gia BHXH bắt buộc đạt tỷ lệ 100% so với số người phải tham gia; số người tham gia BHXH tự nguyện năm sau cao hơn năm trước, đạt từ 5% trở lên.

Đồng thời, chỉ tiêu số người tham gia BHXH giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2030 bình quân tăng trưởng hằng năm ít nhất bằng 20% số tăng người tham gia BHXH năm 2030 so với số người tham gia BHXH năm 2025. Tính chung cả giai đoạn, mức tăng trưởng bình quân hằng năm được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá, đảm bảo đến năm 2030, diện bao phủ BHXH sẽ mở rộng đến mọi ngóc ngách của đời sống kinh tế - xã hội.

Để hiện thực hóa những mục tiêu trên, Bộ Tài chính đã vạch ra 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Đáng chú ý nhất là việc đẩy mạnh truyền thông hiện đại và chuyển đổi số. Ngành Tài chính dự kiến sẽ tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công tác chăm sóc khách hàng, tư vấn và giải đáp chính sách. Điều này giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận thông tin một cách nhanh chóng, minh bạch và giảm thiểu tối đa các rào cản về thủ tục.

Bên cạnh đó, việc kết nối và chia sẻ dữ liệu liên ngành được coi là "chìa khóa" để quản lý đối tượng. Thông tin về thuế thu nhập cá nhân, đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp và hộ cá thể sẽ được liên thông chặt chẽ giữa cơ quan thuế và cơ quan BHXH. Sự minh bạch hóa dữ liệu này giúp nhận diện chính xác những đối tượng tiềm năng nhưng chưa tham gia, từ đó có biện pháp vận động hoặc bắt buộc phù hợp.

Một điểm mới đáng chú ý trong kế hoạch là đề xuất xây dựng thể chế để đưa các nhóm lao động đặc thù vào hệ thống an sinh. Cụ thể, bộ sẽ nghiên cứu các biện pháp bắt buộc tham gia BHXH đối với chủ hộ kinh doanh không có đăng ký kinh doanh và những người lao động tự tạo việc làm. Thậm chí, những lao động bán thời gian có thời gian làm việc dưới một tháng cũng được đưa vào tầm ngắm để bảo vệ quyền lợi lâu dài.

Để khuyến khích người dân, Bộ Tài chính sẽ bố trí đủ và kịp thời nguồn kinh phí hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện. Cơ quan chức năng cũng đang nghiên cứu đề xuất tăng mức hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước, đặc biệt là đối với các nhóm yếu thế hoặc những người mới bắt đầu tham gia hệ thống.

Song song với việc tạo điều kiện thuận lợi, Bộ Tài chính khẳng định sẽ siết chặt kỷ cương thông qua công tác kiểm tra dựa trên quản lý rủi ro. Việc sàng lọc dữ liệu sẽ giúp phát hiện sớm các hành vi trốn đóng, gian lận hoặc trục lợi quỹ BHXH. Những trường hợp vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm minh để bảo đảm tính công bằng cho những người tham gia chân chính.

Về tổ chức thực hiện, Bộ trưởng Bộ Tài chính yêu cầu BHXH Việt Nam đóng vai trò chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các địa phương. UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm giao chỉ tiêu cụ thể xuống tận cấp xã, phường, coi đây là một trong những chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội quan trọng của địa phương.

Với sự vào cuộc đồng bộ và quyết liệt, kế hoạch của Bộ Tài chính được kỳ vọng sẽ tạo nên một cú hích lớn, giúp hệ thống bảo hiểm xã hội Việt Nam phát triển bền vững, trở thành trụ cột vững chắc cho mạng lưới an sinh xã hội quốc gia trong thập kỷ tới.