GS.TSKH Nguyễn Trọng Do, Chủ nhiệm Khoa Quốc tế, Đại học Quốc gia Hà Nội.

GS Do khẳng định: Trong điều kiện hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, LKĐT quốc tế là con đường rút ngắn quá trình tiếp nhận công nghệ đào tạo tiên tiến của thế giới. Công nghệ đào tạo ở đây được hiểu là hệ thống phức hợp từ xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo, kiểm định, đánh giá… để đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý và cán bộ chuyên môn đạt chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, thời gian qua, có không ít suy nghĩ trái chiều về việc LKĐT quốc tế. Hoạt động LKĐT quốc tế, trên thực tế, cũng không phải ở nơi nào cũng bảo đảm chất lượng và nguyên tắc đào tạo. Là người trực tiếp làm việc chuyên sâu trong lĩnh vực này 10 năm qua, tôi nhận thấy hành lang pháp lý của việc LKĐT quốc tế còn thiếu. Cần sớm xây dựng hành lang pháp lý đủ rộng để hoạt động này bảo đảm được quyền lợi của mỗi học viên và đáp ứng được yêu cầu hội nhập quốc tế sâu rộng.

+ Ông có thể nói rõ hơn về “hành lang pháp lý” này?

- Các đơn vị làm về LKĐT quốc tế đang thiếu văn bản qui định và hướng dẫn cụ thể. Văn bản này phải có tính khoa học, xây dựng rõ mục đích phát triển giáo dục đại học. Đặc biệt, phải mang tính chất tiến bộ, tức là phải vừa quản lý vừa khuyến khích hợp tác quốc tế. Làm thế nào để liên kết quốc tế có thể đi tắt đón đầu tiếp nhận công nghệ tiên tiến, đào tạo tiên tiến để xây dựng đội ngũ con người mang tầm cỡ quốc tế.

Trong thực tế, thời gian qua Việt Nam cũng đã có một số cơ sở đào tạo làm được việc đó, ví như Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, Đại học RMIT… đã đủ sức cạnh tranh với nước ngoài.

Nhưng, những cơ sở như thế này không phải là nhiều. Chúng tôi kỳ vọng sớm có một văn bản quy định cụ thể theo mạng lưới của Chính phủ để thực hiện. Nếu không sẽ có nguy cơ thua ngay trên sân nhà.

Bên cạnh đó, cần có cơ chế bảo đảm chất lượng kỷ cương nguyên tắc đồng thời giữ tính linh hoạt hợp lý. Vì nếu không linh hoạt thì không thể làm tốt được, chất lượng cũng không cao. Do vậy, điều cốt yếu tôi nghĩ, Chính phủ cần giao Bộ Giáo dục và Đào tạo - cơ quan quản lý về mặt Nhà nước sớm ban hành một văn bản, một nghị định hướng dẫn cụ thể, linh hoạt.

+ Vấn đề “linh hoạt” trong LKĐT quốc tế theo cách nói của ông phải hiểu thế nào?

- Tôi đề cập đến vấn đề linh hoạt, bởi sứ mệnh đào tạo quốc tế, hợp tác quốc tế là những liên ngành khó, mới lạ nên cần phải quan tâm trước hết về điều kiện con người. Nói một cách dễ hiểu hơn, đội ngũ giảng viên phải đồng bộ. Các qui định hiện nay đã đề cập đến các tiêu chuẩn về cơ sở vật chất, về đội ngũ giảng viên… để có thể tuyển sinh. Tuy nhiên, cần có cơ chế giám sát, kiểm tra để những cơ sở đào tạo thực hiện đúng và đủ các điều kiện này.

Mặt khác, khi có cơ chế phù hợp, bảo đảm nguyên tắc, linh hoạt thì việc LKĐT quốc tế ở Việt Nam mới có thể phát triển được. Khi đó, sẽ mang lại lợi ích cho cơ sở đào tạo, giáo viên dạy đạt chuẩn quốc tế, sinh viên được học những chương trình tốt, không kém ở nước ngoài. Đặc biệt sinh viên Việt Nam không phải sinh sống xa nhà, không tốn tiền, đất nước không mất ngoại tệ.

Lê Nguyên