Ngành Hải quan tăng cường các giải pháp chống buôn lậu, gian lận thương mại. Ảnh: MH

Theo báo cáo của cơ quan chức năng, những tháng đầu năm 2025, các đơn vị, địa phương đã tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, bắt giữ, xử lý hơn 34.000 vụ việc vi phạm, thu nộp ngân sách Nhà nước hơn 4.897 tỷ đồng. Trong đó có hơn 8.200 vụ buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu; hơn 25.100 vụ gian lận thương mại, gian lận về thuế; hơn 1.100 vụ hàng giả, vi phạm sử hữu trí tuệ; khởi tố hình sự gần 1.400 vụ, hơn 2.100 đối tượng.

Cục Hải quan cho biết, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, vận chuyển trái phép hàng hóa diễn biến rất phức tạp. Trên tuyến biển vẫn chiếm tỷ trọng vi phạm lớn với 52,8% số vụ phát hiện, bắt giữ và xử lý, tập trung chủ yếu qua các cảng biển quan trọng tại Hải Phòng, Bà Rịa - Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh. Lỗi vi phạm chủ yếu là khai sai về tên hàng, chủng loại, chất lượng, trị giá hải quan, mã số hàng hóa, xuất xứ.

Hoạt động vận chuyển trái phép ma tuý, tiền tệ, vàng qua biên giới có dấu hiệu gia tăng ở tuyến hàng không, cùng với đó là phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Trên tuyến đường bộ, hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép mặt hàng pháo nổ, đường kính trắng vẫn tiếp diễn ở địa bàn các tỉnh miền Trung và tuyến biên giới Việt - Lào. Hoạt động mua bán, vận chuyển hàng hóa không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc vẫn diễn biến phức tạp, nhất là đối với các mặt hàng thực phẩm đông lạnh, hàng tiêu dùng, thuốc lá điếu, lá thuốc lá tại các khu vực giáp biên giới Việt - Trung, Việt - Campuchia.

Theo số liệu thống kê đến đầu tháng 5/2025, cơ quan hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 5.206 vụ vi phạm pháp luật về hải quan trị giá hàng hóa vi phạm ước tính đạt 10.331 tỷ đồng. Số thu nộp ngân sách từ xử lý vi phạm đạt hơn 347 tỷ đồng; chuyển cơ quan chức năng khởi tố 34 vụ án.

Thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính, trong thới gian tới, cơ quan hải quan tiếp tục triển khai mạnh mẽ các giải pháp chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, phù hợp diễn biến tình hình địa bàn và yêu cầu nhiệm vụ. Đặc biệt tập trung đấu tranh, ngăn chặn hiệu quả các hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, buôn lậu, vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ, hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu đi các nước khác.

Đối với việc chống chuyển tải hàng hóa bất hợp pháp, gian lận xuất xứ, Cục Hải quan đã ban hành Quyết định số 3362/KH-CHQ, các đơn vị đã và đang chủ động tổ chức chương trình tập huấn theo quyết định này.

Cục Hải quan cũng chỉ đạo việc kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu phải thực hiện đúng quy định pháp luật hải quan và pháp luật liên quan. Trường hợp có nghi ngờ hoặc có thông tin cảnh báo thì đề xuất lãnh đạo đơn vị hải quan nơi làm thủ tục hải quan yêu cầu người khai hải quan giải trình, cung cấp các chứng từ và thực hiện quy trình kiểm tra, xử lý theo quy định và đề xuất xử lý.