Sau hơn 5 năm mua bán đúng luật, các bên đều rơi vào vòng lao lý

Bỗng dưng bị kiện

Năm 1999, chị Lương Vũ Kim Cương (SN 1969, hiện ở tại 152/28/6 Lý Chính Thắng, phường 7, quận 3, TP Hồ Chí Minh) làm lễ cưới nhưng không đăng ký kết hôn với anh Phạm Quang Hùng. Sau lễ cưới, anh Hùng sang Liên bang Nga lao động, chị ở lại Hà Nội cùng mẹ anh Hùng.

Để ổn định cuộc sống, sẵn có vốn tích lũy được sau nhiều năm làm việc tại nước ngoài, năm 2001 chị Cương đã mua của bà Nguyễn Thị Nga mảnh đất diện tích 210m2 tại thôn Kim Lũ, xã Đại kim, huyện Thanh trì, Hà Nội nay là phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Theo chị Cương, vì là phụ nữ nên trong quá trình đi thanh toán tiền mua nhà đất, chị có nhờ em chồng Phạm Ngọc Hào (SN 1962, trú tại số 22 ngõ 159 phố Đông Các, phường Ô chợ Dừa, quận Đống Đa, Hà Nội) và một số người khác đi cùng để trả tiền. Chị là người trực tiếp trả tiền thanh toán với chủ nhà. Do chị Cương không có hộ khẩu tại Hà Nội, nên 2 bên chỉ làm giấy tờ mua bán viết tay mà không ra phòng công chứng.

Đến khoảng tháng 12/2004, chị Cương có đến nhà bà Nga nói đã nhờ được chị Phạm Thị Ngọc Lan là người bà con có hộ khẩu Hà Nội đứng tên mua hộ đất và đề nghị bà Nga giúp đỡ sang tên chuyển nhượng theo quy định của pháp luật. Bà Nga đã yêu cầu chị Cương hủy toàn bộ giấy tờ viết tay cũ.
Tiếp đó, UBND phường Đại Kim đã thông báo công khai tại trụ sở UBND phường trong thời gian 1 tháng việc bà Nga chuyển nhượng đất cho chị Lan. Trong thời gian đó, anh Hùng chồng chị Cương không có ý kiến. Hết thời hạn, Phòng Công chứng số 1 Hà Nội đã mời bà Nga lên ký hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ ở cho chị Phạm Thị Ngọc Lan.

Sau đó, chị Kim Cương đã bán mảnh đất trên cho ông Hoàng Diệu (SN 1959, thường trú tại tổ 9, phường Định Công, quận Hoàng Mai). Chị Cương đã nhờ chị Phạm Thị Ngọc Lan ký hợp đồng ủy quyền có chứng thực của Phòng Tư pháp quận Hoàng Mai cho ông Diệu toàn QSD lô đất trên.

Những tưởng việc mua bán giữa các bên tuân thủ đúng trình tự thủ tục pháp luật quy định đến đây là kết thúc, nhưng sau đó anh Phạm Ngọc Hào đã đứng đơn khởi kiện vụ án dân sự đề nghị tòa công nhận việc mua bán giữa anh và bà Nga, tuyên hủy hợp đồng chuyển nhượng giữa bà Nga và chị Phạm Thị Ngọc Lan, hợp đồng ủy quyền giữa chị Phạm Thị Ngọc Lan và ông Hoàng Diệu.

Cả người mua, người bán đều ngã ngửa

Theo chị Kim Cương, những lý lẽ mà nguyên đơn Phạm Ngọc Hào đưa ra để khởi kiện là anh Hào trực tiếp trả tiền mua nhà đất cho bà Nga, nhưng không xuất trình trước tòa được hợp đồng chuyển nhượng; hồ sơ giấy tờ mua bán gốc đưa chị Kim Cương “mượn” nhưng không trả đã được Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an quận Hoàng Mai điều tra và xác định không có dấu hiệu hình sự.
Một câu hỏi khách quan cũng được đặt ra: Nếu anh Hào là người mua thì tại sao ngay thời điểm mua không cùng bà Nga ra phòng công chứng làm luôn hợp đồng chuyển nhượng nhà đất theo quy định của pháp luật mà chỉ mua bán viết tay? Câu hỏi trên cho đến nay vẫn còn bỏ ngỏ.

Chỉ dựa vào lời khai của một vài người, tại phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án tranh chấp hợp đồng mua bán nhà đất của TAND TP Hà Nội ngày 5/11/2010, Hội đồng Xét xử đã tuyên chấp thuận các yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Phạm Ngọc Hào; yêu cầu ông Hoàng Diệu giao nhà đất và giấy tờ thửa đất nói trên lại cho anh Hào. Đồng thời, bà Nguyễn Thị Nga phải chịu án phí dân sự sơ thẩm trên 36 triệu đồng.

Nhận thấy việc xét xử ở cấp sơ thẩm đã vi phạm thủ tục tố tụng; bản án chưa làm rõ các đương sự có dùng khoản tiền anh Hùng gửi về để mua nhà đất không, nhằm làm rõ bản chất của hợp đồng mua bán là của anh Hùng, chị Cương hay anh Hào; việc tòa án tuyên bố hủy bỏ hợp đồng vô hiệu nhưng không giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu là chưa giải quyết triệt để vụ kiện nên ngày 4/1/2011, Viện KSND TP Hà Nội đã ra quyết định kháng nghị Bản án dân sự sơ thẩm số 63/2010/DSST của TAND TP Hà Nội theo thủ tục phúc thẩm và đề nghị TAND Tối cao xét xử phúc thẩm vụ kiện theo hướng hủy án sơ thẩm.

Câu chuyện tranh cãi pháp lý trước toà giữa các bên sẽ còn kéo dài. Nhưng hậu quả của việc chuyển nhượng QSDĐ đúng trình tự thủ tục pháp luật công nhận giờ đang đè lên vai người bán, phần thiệt thòi rơi vào phía người mua sau cùng.

Đức Tôn