Các bị cáo tại phiên tòa

Diễn biến đáng chú ý ngày đầu tại phiên tòa, ngay trong phần thủ tục, do thiếu vắng một số người liên quan đến vụ án, một số luật sư của các bị cáo đã xin hoãn phiên tòa. Theo các luật sư, để phiên xử diễn ra khách quan, sự có mặt của những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến vụ án là rất cần thiết. Luật sư Ngô Ngọc Thủy, người bào chữa cho bị cáo Bùi Tiến Dũng, đề nghị dừng phiên tòa bởi lý do trong vụ án này không có người bị hại.

Theo Luật sư Thủy, ngày 6/1/2010, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) có công văn trả lời Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) Tối cao nêu rõ: Theo cáo trạng số 13 ngày 29/9/2009 của VKSND Tối cao thì các cá nhân lãnh đạo phòng triển khai dự án 6 (PID6) - Ban quản lý dự án 2 (QLDA 2), trước là Ban quản lý dự án 18 - đơn vị đại diện chủ đầu tư có trách nhiệm quản lý thi công dự án cầu Bãi Cháy và các cá nhân lãnh đạo của Ban điều hành các gói thầu BC1, BC2, BC3 đã móc nối với nhau lập hồ sơ khống nhằm tham ô tài sản của Nhà nước.

Tuy nhiên theo Bộ GTVT, Ban QLDA 2, kỹ sư tư vấn và các nhà thầu đã rà soát khấu trừ lại khoản chi cho nhân viên tư vấn bổ sung ra khỏi hợp đồng trước thời điểm cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) khởi tố vụ án. Do đó, nguồn vốn đầu tư xây dựng cầu Bãi Cháy (Quảng Ninh) do Bộ GTVT làm chủ đầu tư không bị thiệt hại. Chính vậy, Bộ GTVT không có đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại và không là nguyên đơn dân sự trong vụ án này.

Công văn của Bộ GTVT nêu rõ: “Được sự cho phép của Bộ GTVT, Ban QLDA 2 sẽ không tham dự phiên tòa với tư cách là nguyên đơn dân sự trong vụ án liên quan đến dự án cầu Bãi Cháy. Ban QLDA sẽ tham dự phiên tòa để trình bày ý kiến, làm rõ những nội dung liên quan đến trách nhiệm của Ban và của Bộ GTVT trong dự án xây dựng cầu Bãi Cháy”.  

Tuy nhiên, sau khi hội ý, hội đồng xét xử (HĐXX) cho rằng: phiên tòa sẽ diễn ra trong nhiều ngày, tòa sẽ tiếp tục gửi giấy triệu tập nên việc vắng mặt những người liên quan, xét thấy không ảnh hưởng. Còn việc Bộ GTVT mà đại diện là Ban QLDA 2 không tham gia phiên tòa với tư cách là nguyên đơn dân sự là “tự tước bỏ quyền lợi của mình”. Hành vi của Bùi Tiến Dũng và đồng phạm tham ô tài sản đã hoàn thành trong quá trình thực hiện dự án cầu Bãi Cháy. Do đó phiên tòa vẫn tiếp tục xét xử bình thường.

Kẻ chủ mưu tham ô tài sản chết trong quá trình tạm giam
Theo cáo trạng của VKSND Tối cao, dự án cầu Bãi Cháy được Thủ tướng phê duyệt tổng mức đầu tư gần 1.380 tỷ đồng. Ban quản lý các dự án 18 (PMU18) được giao quản lý và thi công dự án. Lợi dụng vai trò là quản lý dự án, khi triển khai công việc được giao, Phạm Tiến Dũng (Trưởng phòng triển khai dự án 6 (PID6) của PMU18) phát hiện thấy có sơ hở trong việc quản lý và chi trả lương cho các nhân viên tại các gói thầu nên đã chiếm đoạt tiền nhà nước bằng việc lập khống danh sách nhân viên tư vấn.

Phạm Tiến Dũng gặp Bùi Tiến Dũng để xin ý kiến chỉ đạo và được đồng ý. Với sự tiếp tay của một số cán bộ tại PMU18 và sự thông đồng với giám đốc điều hành các gói thầu BC1 và BC3, danh sách khống về hàng chục nhân viên tư vấn đã được lập. Từ tháng 3/2003 đến 2/2007, bằng cách làm này, đã rút được hơn 3,4 tỷ đồng tiền lương.

Một trong những cách “vung tay” tiêu tiền chiếm đoạt của bị cáo Bùi Tiến Dũng là dùng 500 triệu đồng để làm “quà chia tay” Phó Tổng giám đốc PMU 18 ông Đỗ Kim Quý khi về hưu. Mặc dù biết đây là tiền chiếm đoạt từ dự án, nhưng ông Quý không nộp lại cơ quan chức năng mà dùng để sử dụng chi tiêu cá nhân. Vì vậy, ông Qúy bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi “tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có”.

Trong vụ án này, Phạm Tiến Dũng được xác định giữ vai trò chủ mưu nhưng do đã chết trong quá trình tạm giam nên được đình chỉ, không truy tố. Tám bị cáo còn lại đều bị VKSND truy tố về tội “Tham ô tài sản”. Đây là vụ án thứ 3, ông Bùi Tiến Dũng bị xem xét trách nhiệm hình sự trong thời gian làm Tổng giám đốc PMU 18.