Lợi dụng việc người dân vận chuyển gỗ làm nhà tái định cư, một số lâm tặc đã vào địa bàn Quế Phong khai thác gỗ trái phép. Ảnh: Bùi Thọ

>>Kỳ VI: Rừng ở Tây Nguyên khó giữ?
>>Kỳ V: Phá rừng ngày càng tinh vi, liều lĩnh
>>Kỳ IV: Tử thần mang tên cưa lốc!
>>Kỳ III: Gia Lai - Tan hoang rừng vì lò sấy thuốc lá
>>Kỳ II: Bắc Kạn - Phía sau hệ lụy phá rừng
>>Kỳ I: Nóng chuyện đốt rừng tại Hà Tĩnh

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nghệ An, công tác quản lý, bảo vệ rừng, xử lý vi phạm còn nhiều bất cập, nhiều nơi vẫn còn tình trạng khai thác, vận chuyển, mua bán lâm sản trái phép. 6 tháng qua, toàn tỉnh đã bắt giữ xử lý 762 vụ vi phạm, tịch thu 538,21m³ gỗ tròn; 1.129,54m³ gỗ xẻ; ô tô; thu nộp ngân sách 15,375 tỷ đồng…

Do công tác bảo vệ rừng tại gốc của các chủ rừng chưa tốt; chính quyền địa phương, nhất là cấp xã chưa thực hiện đầy đủ chức năng bảo vệ rừng theo quy định. Sự chủ động trong phối kết hợp của lực lượng kiểm lâm với các ngành chức năng trong công tác phòng chống chặt phá rừng trái phép chưa cao, chưa có các biện pháp hữu hiệu nên công tác quản lý bảo vệ rừng vẫn còn nhiều tồn tại.

Rừng vẫn bị khai thác trái phép ở một số điểm nóng như: Đồng Văn, Thông Thụ, Hạnh Dịch (Quế Phong); Châu Hoàn, Diên Lãm, Châu Phong (Quỳ Châu); Nam Sơn, Bắc Sơn (Quỳ Hợp); Na Ngoi - Kỳ Sơn; Xiêng My, Nga My, Lưu Kiền, Tam Hợp (Tương Dương); Thanh Thủy, Hạnh Lâm, Ngọc Sơn, Thanh Sơn (Thanh Chương); Thạch Ngàn, Bình Chuẩn (Con Cuông); Tổng đội Thanh niên Xung phong 2, 5 và các khu rừng đặc dụng như: Vùng lõi Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Huống, Pù Mát, khu vực Nhà máy Thủy điện Hủa Na… Tình trạng vận chuyển lâm sản trái phép trên các tuyến đường bộ, đường sông về xuôi tiêu thụ vẫn xẩy ra...

Đáng nói là, tại xã Thông Thụ, huyện Quế Phong, lợi dụng việc người dân vận chuyển gỗ làm nhà tái định cư thuộc dự án thủy điện Hủa Na, một số lâm tặc đã khai thác, vận chuyển gỗ trái pháp luật. Theo số liệu của Hạt Kiểm lâm huyện Quế Phong, chỉ tính từ đầu năm đến nay, trên địa bàn đã xử phạt 122 vụ, tịch thu gần 250m³ gỗ.

Theo tìm hiểu của PV, khu vực Huổi Tang (tiểu khu 48), Thông Thụ, Quế Phong trước đây ít bị khai thác, nhưng, vài tháng gần đây, do người dân chuyển nhà từ vùng lòng hồ lên Pù Sai Cáng, Mường Piệt nên cần gỗ để sửa chữa nhà hoặc làm nhà mới đã vào rừng khai thác gỗ. Người dân thường kéo gỗ vào những thời điểm không có kiểm lâm trên địa bàn như buổi trưa, buổi tối. Mặc dù, tại địa bàn xã Thông Thụ có 2 điểm chốt của bộ đội biên phòng, 1 trạm chốt của kiểm lâm Quế Phong ngay ngã ba xã Đồng Văn, nhưng gỗ lậu vẫn qua mặt dễ dàng.

Một “lâm tặc” tiết lộ: Nếu mua tại cửa rừng và tự đưa xe lên chở thì 1m3 gỗ dổi, táu giá 7 triệu đồng. Nhiều loại gỗ quý như: Pơmu, lim, sến…  thường được xẻ hộp dài từ 1 - 2m, được nhét vào xe khách nguỵ trang đưa về xuôi. Nhiều “đầu nậu” thuê dân bản vào rừng chặt gỗ rồi đóng thành nhà sàn để đưa về xuôi.

Tại Huổi Lướm (tiểu khu 49, 50, Thông Thụ, Quế Phong), tình hình khai thác gỗ phức tạp hơn. Nguyên nhân là do công trình nước sạch cho khu tái định cư Huổi Lướm mở đường xuyên sâu vào rừng để vận chuyển vật liệu. Mặc dù việc mở đường đi theo suối và đường mòn nên hầu như không chặt cây rừng, song hệ lụy khôn lường đã tạo điều kiện cho người dân vào đây khai thác và vận chuyển hàng trăm m³ gỗ. Kiểm lâm đã nhiều lần kiểm tra, ngăn chặn song vẫn không kiểm soát hết.

Chưa kể, các xưởng xẻ gỗ tại xã Thông Thụ -  Đồng Văn  (Quế Phong) hầu hết tự phát, không có giấy phép, hoạt động chủ yếu cưa xẻ gỗ phục vụ cho nhu cầu tái định cư của người dân. Trong năm 2012, cơ quan chức năng đã kiểm tra nhiều lần và xử lý 15 xưởng chế biến, trong đó ở Đồng Văn, Thông Thụ xử lý 8 trường hợp.

Trước vấn nạn khai thác rừng trái phép ở Nghệ An, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm về những giải pháp để bảo vệ rừng trong thời gian tới. Trong đó, củng cố lại lực lượng kiểm lâm bảo đảm thống nhất từ tỉnh tới cơ sở, không ngừng nâng cao năng lực, phẩm chất và nghiệp vụ; nâng cao năng lực của lực lượng kiểm lâm địa bàn để đáp ứng yêu cầu tham mưu cho UBND xã tổ chức quản lý bảo vệ rừng tận gốc; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về quản lý, bảo vệ phát triển rừng và đất lâm nghiệp, nhất là đối với các chủ rừng trên địa bàn; tổ chức thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, chống tham nhũng trong lực lượng kiểm lâm; tăng cường hoạt động của các đoàn liên ngành trong đấu tranh phòng ngừa các vi phạm Luật Bảo vệ rừng.

Thanh Uyên