Xử “hòa cả làng”

Ngày 29/7/2010, trên tuyến đường Hồ Chí Minh thuộc địa phận thôn Phú Nhiêu, xã Thượng Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình đã xảy ra một vụ tai nạn giao thông giữa xe mô tô mang biển kiểm soát 73 K6 - 5142 do anh Nguyễn Văn Tương (trú tại xã Xuân Trạch, huyện Bố Trạch, Quảng Bình) điều khiển, chở vợ là Đ.T.Q. và cháu Đinh Thị Ngọc Linh với ô tô mang biển kiểm soát 73L - 9470 do Trương Văn Lương điều khiển chạy cùng chiều. Hậu quả, chị Q. tử vong.

Ngày 27/9/2010, Cơ quan Điều tra Công an huyện Minh Hóa (sau đây gọi tắt là CQĐT huyện) ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với anh Nguyễn Văn Tương về tội vi phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ.

Sau khi có kết luận điều tra, anh Tương kêu oan, cho rằng vụ tai nạn xảy ra là do anh Lương điều khiển xe ô tô rẽ phải không phát tín hiệu và không bảo đảm điều kiện an toàn cho phương tiện khác dẫn đến việc gây ra tai nạn làm chết vợ mình.

Qua nghiên cứu hồ sơ, Viện KSND huyện Minh Hóa nhận thấy việc kêu oan là có căn cứ nên đã xin ý kiến chỉ đạo của Viện KSND tỉnh Quảng Bình.

Ngày 7/1/2011, Viện KSND tỉnh có Văn bản số 166/VKS-P2 chỉ đạo chấp nhận đề nghị của anh Tương.

Tuy nhiên, sau khi điều tra bổ sung, CQĐT huyện vẫn xác định anh Lương không phạm tội và đề nghị Viện KSND huyện truy tố anh Tương.

Không đồng tình với kết luận điều tra của CQĐT huyện, Viện KSND huyện Minh Hóa tiếp tục gửi công văn xin ý kiến chỉ đạo của Viện KSND tỉnh.

Ngày 17/3/2011, Viện KSND tỉnh có Công văn số 454/VKS-P2 chỉ đạo Viện KSND huyện Minh Hóa ra quyết định khởi tố bị can đối với Trương Văn Lương và trả hồ sơ cho CQĐT huyện để điều tra bổ sung.

Cũng như lần trước, sau khi kết thúc điều tra bổ sung, CQĐT huyện tiếp tục kết luận Trương Văn Lương không phạm tội.

Để tìm tiếng nói chung, ngày 1/7/2011, Viện KSND huyện Minh Hóa chủ trì họp liên ngành gồm: CQĐT huyện, Viện KSND và TAND huyện. Điều bất ngờ là, 3 cơ quan này thống nhất đi đến kết luận Trương Văn Lương không phạm tội. Lạ hơn, ngay sau đó Viện KSND huyện Minh Hóa đã căn cứ vào quy định tại khoản 1, Điều 25 Bộ luật Hình sự để ra quyết định miễn trách nhiệm hình sự và đình chỉ vụ án đối với bị can Nguyễn Văn Tương với lý do đang nuôi cháu Đinh Thị Ngọc Linh (con riêng của chị Q.) và thờ cúng chị Q., đồng thời đình chỉ vụ án đối với bị can Trương Văn Lương.

Bất thường trong giải quyết vụ án

Các quyết định hết sức lạ lùng nói trên của Viện KSND huyện Minh Hóa khiến dư luận không đồng tình và đặt câu hỏi: Phải chăng, nhằm khép lại vụ án này, tránh được việc kiện cáo của anh Tương và cứu Trương Văn Lương thoát khỏi bị truy tố nên các cơ quan chức năng đã chọn cách xử “hòa cả làng”? Việc Viện KSND huyện Minh Hóa căn cứ vào khoản 1, Điều 25 Bộ luật Hình sự để ra quyết định miễn trách nhiệm hình sự và đình chỉ vụ án đối với bị can Nguyễn Văn Tương là không đúng với quy định của pháp luật. Bởi lẽ, việc anh Tương đang nuôi cháu Linh và thờ cúng chị Q. không phải là “… do chuyển biến của tình hình mà hành vi phạm tội hoặc người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa” (quy định tại khoản 1, Điều 25 Bộ luật Hình sự).

Bên cạnh đó, các chứng cứ thu thập được của CQĐT vẫn còn những nội dung chưa được làm rõ; căn cứ để xác định ai vi phạm, ai không vi phạm chưa thật chắc chắn. Lời khai của các bên liên quan không thống nhất với nhau. Hầu hết các nhân chứng đều không phải là người có mặt chứng kiến tại thời điểm xảy ra sự việc mà chỉ đến sau khi đã xảy ra. Nhân chứng duy nhất có mặt chứng kiến là Trương Đức Dũng lại là cháu và là phụ xe của anh Trương Văn Lương.

Thêm nữa, tại biên bản khám nghiệm hiện trường vào lúc 18 giờ 10 phút ngày 29/7/2010 của chính CQĐT Công an huyện Minh Hóa đã ghi nhận: Khi những người tiến hành khám nghiệm có mặt thì “hiện trường đã bị xáo trộn do cấp cứu nạn nhân và người, phương tiện đi lại”.

Qua công tác giám sát vụ việc này, Ban Pháp chế HĐND tỉnh Quảng Bình kết luận: “Đây là vụ án phức tạp, khó khăn trong việc thu thập và đánh giá chứng cứ để xác định cụ thể ai (người điều khiển xe mô tô hay người điều khiển xe ô tô) là người vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ. Để có kết luận chính xác cần có những chứng cứ khách quan, toàn diện, đủ độ tin cậy, cần làm rõ được sự không thống nhất trong lời khai của các bị can và người làm chứng”.

Ban Pháp chế HĐND tỉnh Quảng Bình kiến nghị Viện KSND tỉnh Quảng Bình hủy quyết định đình chỉ điều tra và rút hồ sơ vụ án lên cấp tỉnh  để tiếp tục điều tra theo quy định tại khoản 4, Điều 110 Bộ luật Tố tụng hình sự.

Văn phòng Tỉnh ủy Quảng Bình cũng đã có Văn bản số 76-TB/VPTU thông báo kết luận của Thường trực Tỉnh ủy chỉ đạo Viện KSND tỉnh Quảng Bình giải quyết đơn khiếu nại của anh Nguyễn Văn Tương.

Bởi những điều bất thường trong giải quyết vụ án, anh Nguyễn Văn Tương không đồng ý với quyết định miễn trách nhiệm hình sự, đình chỉ vụ án, tiếp tục gửi đơn khiếu nại đến Viện KSND huyện Minh Hóa cùng nhiều cơ quan chức năng của tỉnh Quảng Bình đề nghị phục hồi vụ án, truy tố các bị can ra trước tòa.

    Bùi Thành