Thanh tra Chính phủ góp ý dự thảo Thông tư về kế toán vay, trả nợ công và bảo lãnh Chính phủ. Ảnh: H.T

Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Thông tư hướng dẫn chế độ kế toán đối với các khoản vay, trả nợ của Chính phủ, chính quyền địa phương; thống kê, theo dõi các khoản cho vay lại và bảo lãnh Chính phủ để thay thế Thông tư số 99/2021/TT-BTC. Theo đó Thanh tra Chính phủ là một trong các cơ quan tham gia góp ý đối với dự thảo Thông tư.

Đề nghị bổ sung hướng dẫn về tỷ giá hạch toán

Tại nội dung góp ý đối với Điều 12 của dự thảo Thông tư về hạch toán vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ, Thanh tra Chính phủ cùng Sở Tài chính các tỉnh Thanh Hóa, Phú Thọ, Hà Nội và Đắk Lắk đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung hướng dẫn cụ thể về tỷ giá hạch toán đối với các khoản vay bằng ngoại tệ; xác định số liệu hạch toán theo đồng Việt Nam; hướng dẫn xử lý chênh lệch tỷ giá ngoại tệ giữa thời điểm ghi nhận nợ và thời điểm ghi thu, ghi chi ngân sách Nhà nước; đồng thời xác định dư nợ cuối kỳ trên cơ sở số dư nguyên tệ và tỷ giá hạch toán tại thời điểm ngày 31/12 hằng năm.

Theo các cơ quan góp ý, việc quy định rõ nguyên tắc hạch toán, đánh giá lại số dư và xử lý chênh lệch tỷ giá sẽ góp phần phản ánh chính xác nghĩa vụ nợ thực tế của địa phương, bảo đảm tính minh bạch và thống nhất trong công tác theo dõi nợ công.

Giải trình nội dung này, Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán cho biết việc hoàn thiện quy định theo dõi các khoản vay bằng nguyên tệ, đánh giá lại số dư và hạch toán chênh lệch tỷ giá thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư số 77/2017/TT-BTC do Kho bạc Nhà nước chủ trì. Bộ Tài chính sẽ chuyển các kiến nghị nêu trên để Kho bạc Nhà nước tổng hợp trong quá trình nghiên cứu sửa đổi Thông tư số 77/2017/TT-BTC theo đúng thẩm quyền.

Kiến nghị bổ sung điều khoản chuyển tiếp

Ngoài nội dung về tỷ giá hạch toán, Thanh tra Chính phủ cùng Bộ Công Thương còn đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp tại Điều 21 của dự thảo Thông tư. Theo ý kiến góp ý, dự thảo mới quy định về hiệu lực thi hành và việc thay thế Thông tư số 99/2021/TT-BTC nhưng chưa có hướng dẫn đối với các khoản vay, trả nợ đang được theo dõi. Vì vậy cần bổ sung điều khoản chuyển tiếp để làm căn cứ thực hiện việc chuyển số dư, đối chiếu số liệu và tiếp tục theo dõi các khoản vay phát sinh trước ngày Thông tư có hiệu lực.

Tiếp thu và giải trình, Bộ Tài chính cho biết dự thảo Thông tư được xây dựng trên nguyên tắc kế thừa Thông tư số 99/2021/TT-BTC, không thay đổi nguyên tắc kế toán, phương pháp hạch toán hoặc hệ thống tài khoản đối với các khoản vay, trả nợ nước ngoài của Chính phủ nên không phát sinh yêu cầu hướng dẫn chuyển đổi số dư. Dự thảo cũng đã được chỉnh sửa theo hướng quy định rõ Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 và áp dụng cho năm tài chính 2027 trở đi.

Nhiều bộ, ngành và địa phương góp ý hoàn thiện dự thảo

Bên cạnh ý kiến của Thanh tra Chính phủ, nhiều bộ, ngành và địa phương cũng đề xuất hoàn thiện dự thảo Thông tư.

Bộ Công an đề nghị chỉnh lý quy định về báo cáo nợ công theo hướng bao quát đầy đủ thông tin về vay, trả nợ nước ngoài của Chính phủ; vay, trả nợ trong nước của Chính phủ và chính quyền địa phương; các khoản được Chính phủ bảo lãnh; các khoản cho vay lại từ nguồn vay nước ngoài và các khoản vay khác theo quy định của pháp luật về quản lý nợ công. Nội dung này đã được cơ quan soạn thảo tiếp thu và chỉnh sửa tại Điều 3 của dự thảo Thông tư.

Đối với địa phương, UBND tỉnh Đồng Nai đề nghị bổ sung quy định xử lý trường hợp số liệu giữa Sở Tài chính và Kho bạc Nhà nước chưa thống nhất sau khi đối chiếu; đồng thời quy định rõ trách nhiệm phối hợp của các cơ quan liên quan trong việc rà soát, xác nhận và điều chỉnh số liệu trước khi gửi báo cáo về Bộ Tài chính. Bộ Tài chính cho biết dự thảo đã được rà soát, bổ sung quy định về trách nhiệm của Sở Tài chính và Kho bạc Nhà nước cũng như mẫu biểu đối chiếu số liệu tại Điều 16.

Theo Bộ Tài chính, việc tổng hợp, tiếp thu ý kiến góp ý của Thanh tra Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương sẽ tiếp tục được hoàn thiện trước khi ban hành chính thức Thông tư nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý đồng bộ cho công tác kế toán, thống kê, theo dõi và báo cáo nợ công, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nợ công trong giai đoạn tới.