(Thanh tra) - Sáng 1/10, tại họp báo cung cấp thông tin về chính sách y tế quý IV/2026, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà đã thông tin về 4 dự án luật trình Quốc hội cùng nhiều chính sách liên quan đến chăm sóc sức khỏe.
Theo Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 485/QĐ-BYT về Kế hoạch xây dựng văn bản quy phạm pháp luật về y tế năm 2026 với 60 nhiệm vụ, gồm 4 dự án luật, 1 pháp lệnh, 17 nghị định, 2 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 36 thông tư.
Thực hiện Nghị quyết số 11/2026/UBTVQH16 ngày 21/7/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh Chương trình lập pháp năm 2026, Bộ Y tế được giao chủ trì 4 dự án luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số luật thuộc lĩnh vực y tế gồm Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.
Theo Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà, việc sửa đổi nhằm bảo đảm không có khoảng trống pháp luật sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy; luật hóa kết quả cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh và bảo đảm thống nhất với các luật mới được ban hành.
Nổi bật là Dự án sửa đổi Luật Khám bệnh, chữa bệnh theo hướng sắp xếp lại các hình thức tổ chức khám bệnh, chữa bệnh; đẩy mạnh phân cấp việc cấp phép danh mục kỹ thuật đặc biệt và kỹ thuật mới; bỏ quy định về phê duyệt giá cụ thể của từng đơn vị và thay bằng quy định giá chung theo cấp chuyên môn.
Bên cạnh đó, Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được xây dựng sau hơn 15 năm thực hiện Luật năm 2010, trong bối cảnh quy mô sản xuất, thương mại điện tử và chuỗi cung ứng toàn cầu có nhiều thay đổi.
Ông cho rằng, tư duy xuyên suốt của dự án là chuyển từ kiểm soát từng khâu riêng lẻ sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm dựa trên nguy cơ, từ sản xuất ban đầu đến bàn ăn. Dự án cũng đề xuất chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, phân loại thực phẩm theo nguy cơ và bắt buộc truy xuất nguồn gốc đối với thực phẩm nguy cơ cao.
Đối với dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), một nội dung đáng quan tâm là mở rộng nguồn hiến, bổ sung hiến sau chết tuần hoàn và cho phép người dưới 18 tuổi hiến sau khi chết nếu đã đăng ký hiến hoặc có nguyện vọng hiến thể hiện bằng văn bản và được người đại diện đồng ý bằng văn bản theo dự thảo.
"Dự án cũng đề xuất siết chặt điều kiện hiến khi còn sống, tăng tính độc lập của Hội đồng xác định chết não, chết tuần hoàn; đăng ký hiến trực tuyến, kết nối định danh điện tử và tăng cường phòng, chống “du lịch ghép tạng”", ông nhấn mạnh.
Dự án luật thứ tư mà Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà thông tin tại họp báo là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Nội dung quan trọng là luật hóa quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; đồng thời cấm toàn bộ chuỗi sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng các sản phẩm này cùng túi ngậm nicotine và shisha, trừ trường hợp phục vụ nghiên cứu khoa học, kiểm nghiệm, giám định được cơ quan có thẩm quyền cho phép, theo Thứ trưởng.
Bên cạnh 4 dự án luật, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà thông tin một số chính sách tiêu biểu vừa được ban hành hoặc đang trình.
Nghị định số 335/2026/NĐ-CP về chính sách trợ giúp xã hội có hiệu lực từ ngày 5/10/2026, nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội và mức trợ cấp hưu trí xã hội từ 500.000 đồng lên 540.000 đồng/người/tháng.
Trong lĩnh vực nhân lực y tế, Nghị định số 350 quy định phụ cấp ưu đãi nghề hằng tháng từ 30% đến 80%, thực hiện từ ngày 1/1/2026. Mức 80% áp dụng đối với viên chức thường xuyên, trực tiếp làm công tác hồi sức cấp cứu; viên chức làm chuyên môn tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng được hưởng mức 70% hoặc 80% tùy theo địa bàn.
Nghị định số 192/2026/NĐ-CP, ông cho biết cũng điều chỉnh các chế độ phụ cấp trực, phẫu thuật, thủ thuật và chống dịch; đồng thời quy định hỗ trợ hằng tháng đối với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản.
Về cấp cứu ngoại viện, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030. Đề án hướng tới rút ngắn thời gian tiếp cận cấp cứu, giảm tử vong, tàn tật do tai nạn, đột quỵ, nhồi máu cơ tim.
Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà khẳng định, các nội dung đột phá gồm thống nhất đầu số cấp cứu 113 trên toàn quốc, xây dựng đầu mối điều phối tại Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an cấp tỉnh và nền tảng số điều phối chung.
Ông cho biết, Bộ Y tế cũng đang triển khai các nhiệm vụ phát triển y học cổ truyền, hiện đại hóa hệ thống phân phối dược và quản lý thiết bị y tế theo vòng đời, chuỗi cung ứng; đồng thời tiếp tục cải cách thủ tục hành chính.
Cũng tại họp báo, Thứ trưởng Thường trưc Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh, Bộ Y tế coi truyền thông chính sách là một phần không tách rời của xây dựng chính sách, đồng thời bày tỏ mong muốn báo chí trở thành cầu nối hai chiều, chuyển tải chính sách đến người dân, đồng thời phản ánh tâm tư, vướng mắc của người dân về cơ quan soạn thảo và tham gia giám sát việc thực thi chính sách.
