Nhìn lại 15 năm thi hành Điều lệ Đảng

Theo Đảng ủy Thanh tra Chính phủ, 15 năm qua, Điều lệ Đảng cùng các quy định, hướng dẫn của Trung ương và các cấp uỷ đã được thi hành nghiêm túc, góp phần quan trọng vào việc xây dựng Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh; giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong toàn Đảng; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với Nhà nước và xã hội.

Toàn cảnh phiên khai mạc Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: TTXVN

Công tác phổ biến, quán triệt Điều lệ Đảng, các quy định, hướng dẫn của Trung ương được các cấp uỷ, tổ chức đảng triển khai thường xuyên, kịp thời, bài bản, đúng đối tượng và đúng kế hoạch.

Trong các nhiệm kỳ Đại hội XI, XII, XIII, Ban Chấp hành Trung ương Đảng nhiều lần ban hành quy định thi hành Điều lệ Đảng. Bộ Chính trị, Ban Bí thư cũng ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, quy định, quy chế, hướng dẫn cụ thể các nội dung của Điều lệ Đảng.

Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các cấp uỷ, tổ chức đảng và đảng viên trong toàn Đảng đã thực hiện nghiêm Điều lệ Đảng; đồng thời thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thi hành. Công tác kiểm tra, giám sát việc quán triệt và thực hiện Điều lệ Đảng được gắn với tổng kết thi hành Điều lệ, bảo đảm Điều lệ Đảng được phổ biến sâu rộng và thực hiện thống nhất trong toàn Đảng.

Công tác phát triển đảng viên đạt kết quả cao; cơ cấu đảng viên có chuyển biến tích cực; trình độ học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ của đảng viên được nâng lên; tỷ lệ đảng viên trẻ, nữ, người dân tộc thiểu số, người theo tôn giáo ngày càng tăng.

Dù không sửa Điều lệ Đảng, Đại hội XII và Đại hội XIII đã quyết định hoặc giao Ban Chấp hành Trung ương Đảng cụ thể hoá nhiều vấn đề quan trọng, cấp thiết vào các quy định, hướng dẫn của Trung ương, như tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, không tổ chức cấp huyện; sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã; kết thúc hoạt động của các đảng đoàn, ban cán sự đảng ở cấp Trung ương và cấp tỉnh.

Ban Chấp hành Trung ương Đảng cũng cụ thể hóa việc chỉ định ban chấp hành, ban thường vụ, bí thư, phó bí thư, uỷ ban kiểm tra ở những nơi thành lập mới; tổ chức các đảng bộ xã, phường, đặc khu trực thuộc tỉnh uỷ, thành uỷ; bố trí một số chức danh chủ chốt cấp tỉnh không phải người địa phương.

Bên cạnh kết quả đạt được, việc thi hành Điều lệ Đảng còn một số hạn chế như chưa chấp hành nghiêm Điều lệ Đảng, còn vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc… Một số nội dung trong Điều lệ Đảng, các quy định, hướng dẫn còn bất cập, chưa bao quát hết các đối tượng và chưa đồng bộ, việc cụ thể hoá một số quy định còn chưa kịp thời.

Hoàn thiện Điều lệ Đảng đáp ứng yêu cầu tổ chức bộ máy và lãnh đạo trong giai đoạn mới. Thiết kế: Trang Anh

Những định hướng sửa đổi Điều lệ Đảng

Vì vậy, báo cáo đề xuất Đại hội XIV giao Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV xem xét, quyết định một số chủ trương, công việc lớn chưa được quy định hoặc không còn phù hợp thực tiễn; lãnh đạo, chỉ đạo nghiên cứu, tổng kết thực tiễn để đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng và Cương lĩnh chính trị trình Đại hội XV.

Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV cũng sẽ định hướng nội dung, giao Bộ Chính trị chỉ đạo các cơ quan chức năng nghiên cứu, tổng kết việc thi hành Điều lệ Đảng ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Các nội dung định hướng nghiên cứu bổ sung, sửa đổi tập trung vào: Điều 7 về miễn sinh hoạt đảng trong một số trường hợp đặc biệt; Điều 10 về lập tổ chức cơ sở đảng và tổ chức đảng ở những nơi có đặc điểm riêng.

Chương IV về cơ quan lãnh đạo của Đảng ở các cấp địa phương; Chương V về tổ chức cơ sở đảng, đảng bộ bộ phận, chi bộ và sinh hoạt định kỳ; Khoản 3, Điều 28 về tổ chức đảng trong Quân đội nhân dân Việt Nam và Công an nhân dân Việt Nam, cũng là nội dung được định hướng nghiên cứu bổ sung, sửa đổi.

Ngoài ra, còn Chương VII về công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát tài sản, thu nhập; Chương VIII về thẩm quyền thi hành kỷ luật, giải quyết tố cáo, khiếu nại; Chương IX về Đảng lãnh đạo Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị – xã hội; Chương X về Đảng lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; cùng một số nội dung khác nhằm bảo đảm tính nguyên tắc, hệ thống, thống nhất, đồng bộ, rõ ràng của Điều lệ Đảng, gắn với kết quả thực hiện Nghị quyết số 18.

Việc bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng này phải bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, giữ vững các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ; kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kế thừa và giữ vững các nội dung có tính nguyên tắc, bản chất của Đảng.

Điều lệ Đảng sẽ không quy định quá chi tiết, cụ thể. Những nội dung đã rõ, phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy và thực tiễn thì nghiên cứu bổ sung, sửa đổi.