Trưởng bản Lò Văn Vị bên vườn cà phê

Để thực hiện D.A, phải di dời bố trí TĐC cho 20.340 hộ dân trên địa bàn 3 tỉnh Sơn La, Điện Biên và Lai Châu, trong đó, tỉnh Sơn La có 12.584 hộ. Đến nay, 100% số hộ dân TĐC chuyển đến nơi ở mới có nhà ở đẹp và khang trang hơn nơi ở cũ, môi trường được cải thiện, phong tục tập quán của các dân tộc được duy trì và phát huy.

Nhà trẻ tại điểm TĐC Noong Đúc

Chúng tôi có dịp đến thăm một số điểm TĐC trên địa bàn tỉnh Sơn La trước ngày khánh thành nhà máy. Không khí hăng hái thi đua lao động sản xuất của người dân tại các điểm TĐC như đang hòa cùng ánh sáng dòng điện. Tại điểm TĐC Quỳnh Tiến (TP Sơn La) là bạt ngàn màu xanh đầy sức sống của cây cà phê sắp cho thu hoạch xen lẫn với nhiều giống cây mùa vụ khác như ngô, sắn, hoa màu… Màu xanh đầy sức sống đó minh chứng cho cuộc sống của 32 hộ dân với 152 nhân khẩu nơi đây đang thực sự khởi sắc. Cơ sở hạ tầng xã hội, điện - đường - trường - trạm khang trang, thuận tiện. Hầu hết các hộ dân đã tự bảo đảm được cuộc sống của mình với mức sống khá ổn định. Con em được đến trường đúng độ tuổi…

Bà Tráng Thị Xuân (Ảnh), Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Đời sống của người dân tại các khu, điểm TĐC đã cơ bản ổn định Tính đến ngày 15/4/2010, tỉnh đã hoàn thành việc di chuyển toàn bộ 12.584 đến 274 điểm TĐC. Đến nay, đời sống của người dân tại các khu, điểm TĐC đã cơ bản ổn định, các hộ dân đến TĐC tại nơi ở mới đều có nhà ở khang trang hơn nơi ở cũ; được thanh toán các khoản bồi thường, hỗ trợ theo đúng chính sách; 100% số hộ dân TĐC đã có đất sản xuất bảo đảm diện tích theo quy hoạch và theo chính sách quy định. Trong đó, có 61/274 điển (3.426 hộ chiếm 30% số hộ TĐC) ổn định, có điều kiện phát triển; 125/274 điểm (4.218 hộ chiếm 36% số hộ TĐC) cơ bản ổn định và có điều kiện phát triển; còn lại 88/274 điểm (4.025 hộ chiếm 32% số hộ TĐC) chưa ổn định nhưng có điều kiện phát triển để ổn định.

Trưởng bản Lò Văn Vị nói: “Trước đây, người dân chúng tôi làm gì biết đến điện, ti vi, làm gì có xe máy mà đi, con em không được học hành đến nơi đến chốn. Nhưng đến điểm TĐC mới, cuộc sống của người dân đã được thay đổi rất nhiều”.

Cuộc sống mới ở điểm TĐC đô thị Noong Đúc càng khiến chúng tôi ngạc nhiên. Những ngôi nhà khang trang, cao tầng xếp thành từng dãy trông chẳng khác mấy so với các đô thị miền xuôi. Cũng như những điểm TĐC khác, 180 hộ dân nơi đây cũng đã có cuộc sống khá đầy đủ bằng chính sức lao động của mình bên cạnh sự hỗ trợ của Nhà nước.

Điều đáng mừng là, tại các điểm TĐC, hầu hết người dân đều ý thức được xây dựng cuộc sống bằng chính nội lực của mình, không trông chờ, ỉ lại. Ở điểm TĐC nào người dân cũng cố gắng hết sức khắc phục những khó khăn ban đầu bằng cách “lấy ngắn, nuôi dài”, trồng cây xen canh, đa dạng hóa chăn nuôi để tích lũy cho cuộc sống. Nỗ lực để có cuộc sống ấm no hạnh phúc của người dân tại các điểm TĐC đang thực sự hòa cùng ánh sáng của dòng điện trên chính quê hương mình.

Bên cạnh niềm vui đó cũng có không ít trăn trở làm sao để cuộc sống nơi ở mới phát triển bền vững hơn như: Có thêm đất để canh tác; tiếp tục được hỗ trợ khoa học, kỹ thuật trong trồng trọt, chăn nuôi; giải quyết việc làm cho người dân; hệ thống hạ tầng xã hội tiếp tục được nâng cấp…

Theo bà Tráng Thị Xuân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, để bảo đảm được cuộc sống lâu dài và phát triển bền vững hơn, tỉnh Sơn La kiến nghị Chính phủ có chính sách đặc thù tiếp tục hỗ trợ đầu tư phát triển toàn diện, bền vững sau TĐC thủy điện Sơn La; chỉ đạo Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn phối hợp với tỉnh sớm xây dựng Đề án "Ổn định dân cư, phát triển kinh tế - xã hội vùng TĐC D.A thủy điện Sơn La" để bắt đầu triển khai thực hiện từ năm 2015; ưu tiên triển khai một số mô hình sản xuất cho các xã miền núi, đặc biệt là các xã có di dân TĐC D.A thủy điện Sơn La…

Ông Lù Văn Bình, Trưởng Ban Quản lý D.A di dân TĐC thủy điện Sơn La: Hoàn tất việc giao đất trong năm 2013 Nguyên nhân một số điểm TĐC chưa ổn định là do trước đây là điểm di chuyển tạm, mới được Thủ tướng Chính phủ cho phép chuyển thành điểm TĐC chính thức nên đang trong quá trình đầu tư hoàn thiện; các điểm TĐC còn lại chưa hoàn thiện được hệ thống kết cấu hạ tầng hoặc mới tạm giao đất sản xuất, chưa cấp đất chính thức được cho các hộ TĐC; dự kiến đến năm 2013 sẽ hoàn thành công tác giao đất, năm 2014 hoàn thành công tác xây dựng kết cấu hạ tầng để đưa các điểm TĐC vào ổn định và phát triển bền vững.

Bài, ảnh: Trần Quý