Theo báo cáo của Cục Thú y, cả nước có 28.285 điểm giết mổ nhỏ lẻ. Riêng 12 tỉnh trọng điểm phía Bắc có 11.485 điểm, trong đó chỉ có 929 cơ sở, điểm giết mổ được cơ quan thú y thực hiện kiểm soát giết mổ, còn lại 10.556 cơ sở, điểm giết mổ không được cơ quan thú y thực hiện kiểm soát. Đây chính là nguồn nguy cơ lớn có thể gây lây lan dịch bệnh trên động vật và gây mất an toàn thực phẩm.

Với số lượng điểm giết mổ nhỏ lẻ rất lớn (11.485 điểm) và phân bố rải rác khắp trong khu dân cư đặc biệt là ở khu vực ven đô và vùng nông thôn như vậy, lực lượng cán bộ thú y không thể đủ để thực hiện công tác kiểm soát giết mổ. Bên cạnh đó việc quản lý của chính quyền địa phương ở một số nơi thiếu chặt chẽ, thậm chí còn bỏ ngỏ. Vì vậy, tư thương đã lợi dụng giết mổ gia súc, gia cầm bị bệnh, làm lây lan dịch bệnh động vật và ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Hiện nay, cả nước mới chỉ có 36 tỉnh thành phố được cấp có thẩm quyền phê duyệt đề án quy hoạch giết mổ gia súc gia cầm, 21 tỉnh thành đang xây dựng đề án quy hoạch hệ thống giết mổ tập trung và 6 tỉnh chưa thực hiện việc quy hoạch  bao gồm Yên Bái, Nam Định, Bắc Kạn, Cao Bằng, Tuyên Quang, Bắc Giang.

Đối với 12 tỉnh trọng điểm phía Bắc, hầu hết việc xây dựng quy hoạch cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm đều được UBND tỉnh giao cho Sở NN&PTNT lập đề án, chỉ có duy nhất TP Hà Nội là công tác này được giao cho Sở Công thương.

Tại thời điểm báo cáo, trong 12 tỉnh trọng điểm, còn 2 tỉnh là Nam Định, Bắc Giang chưa khởi động thực hiện xây dựng dự án quy hoạch cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm; 5 tỉnh thành phố đang xây dựng dự án quy hoạch cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm là Vĩnh Phúc, Hòa Bình, Hà Nội, Phú Thọ, Thái Bình. TP Hà Nội chưa phê duyệt quy hoạch tổng thể cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm, nhưng đã xây dựng và đưa vào hoạt động được 5 cơ sở giết mổ nằm trong dự kiến quy hoạch.

Tại TP Hà Nội, hiện nay có 3 cơ sở giết mổ lợn với dây chuyền giết mổ công nghiệp công suất từ 400 – 1.000 con/ngày tuy nhiên các cơ sở này cũng chỉ hoạt động cầm chừng (20 – 30 con/ngày) chủ yếu cung cấp cho một số siêu thị, khách sạn.

Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên là do thiếu sự quan tâm chỉ đạo quyết liệt của các cấp chính quyền địa phương cũng như sự nhận thức chưa đầy đủ về tầm quan trọng của công tác bảo đảm an toàn thực phẩm; chưa xử lý nghiêm các trường hợp buôn bán, giết mổ động vật chưa qua kiểm dịch thú y, tiêu thụ thịt gia súc, gia cầm chưa qua kiểm soát giết mổ.

Nhiều địa phương không quy hoạch, xây dựng hệ thống giết mổ tập trung, hoặc xây dựng xong không hoạt động được; chưa có chế tài xử lý nghiêm việc buôn bán gia súc gia cầm, sản phẩm gia súc gia cầm chưa qua kiểm dịch thú y, không cương quyết và triệt để chỉ đạo các Ban, ngành có liên quan xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Thị Xuân Thu cho biết, giết mổ gia súc, gia cầm là một trong những vấn đề mà Bộ đặc biệt quan tâm. Tuy nhiên, qua kiểm tra tại các tỉnh về an toàn thực phẩm, dịch bệnh vẫn còn nhiều hạn chế trong giết mổ gia súc gia cầm. Nhiều tỉnh thực hiện chưa nghiêm về kiểm soát giết mổ, quản lý dịch bệnh... Do vậy, đề nghị các tỉnh, thành phố trong thời gian tới, trên cơ sở thống kê các điểm giết mổ và nhu cầu của từng địa phương chỉ đạo xây dựng, phê duyệt và triển khai thực hiện quy hoạch cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung thực hiện trước 31/12/2012.

Phương Hiếu