Thanh niên không chỉ cần được dạy kiến thức mà còn cần được dạy cách làm người, phát triển nhân cách mọi mặt

Theo TS Bình, “vấn đề đặt ra là, khi những hiện tượng đó xuất hiện thì trách nhiệm của chúng ta không chỉ là phê phán. Quan trọng hơn và khó khăn hơn là phải giúp họ thay đổi niềm tin, hành vi vì chính tương lai của họ và sự phát triển chung của xã hội”.

+ PGS.TS có thể lý giải cụ thể hơn về hành vi văn hóa lệch chuẩn của một bộ phận lớp trẻ hiện nay?

-  Một bộ phận lớp trẻ hiện nay có hành vi văn hóa lệch chuẩn tức là họ có những thiếu hụt trong nhân cách như: Thiếu hệ giá trị lành mạnh hướng đến hạnh phúc cá nhân, phát triển cộng đồng, xã hội; thiếu khả năng kiểm soát bản thân; thiếu kỹ năng sống; sự hạn chế trí tuệ cảm xúc; thiếu khả năng nhận dạng đúng vấn đề; thiếu tư duy phản biện, đa chiều; thiếu chính kiến nên làm theo, a dua, cổ súy cho những hiện tượng bất bình thường…

Theo tôi, nguyên nhân của thực trạng này là do môi trường giáo dục, gia đình và xã hội.

+ Chúng ta sẽ cần các nhóm giải pháp gì để tác động đến việc hình thành nhân cách của thanh thiến niên, thưa PGS.TS?

- Giáo dục nhà trường cần quan tâm dạy cách học và dạy cách làm người, phát triển nhân cách về mọi mặt: Có năng lực, niềm tin sâu sắc vào hệ giá trị xã hội tích cực, giàu cảm xúc, cảm thụ được cái đẹp trong cuộc sống, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng, xã hội.

Muốn vậy, cần đổi mới cách làm giáo dục. Tránh áp đặt, một chiều, giáo điều. Phải tổ chức hiệu quả các hoạt động dạy học, giáo dục đa dạng dựa trên việc tạo cơ hội cho học sinh trải nghiệm, bày tỏ suy nghĩ đa dạng, khích lệ tư duy giá trị đích thực trong cuộc sống… Đồng thời, cần xây dựng môi trường nhà trường, lớp học thân thiện nuôi dưỡng cảm xúc, giá trị nhân văn và tạo điều kiện cho từng học sinh phát triển theo khả năng của mình. Đi kèm đó, phải là một đội ngũ giáo viên giỏi, có trách nhiệm để giúp các em phát triển định hướng.
Bên cạnh đó, mỗi gia đình trước hết phải thực sự là tổ ấm cho con cái phát triển. Sau đó, cần ý thức sâu sắc trách nhiệm giáo dục con nên người vì tương lai của con, hạnh phúc của gia đình và sự phát triển của xã hội.

Tiếp đó, người lớn, đặc biệt những người giữ chức năng quản lý Nhà nước phải nêu gương sống lành mạnh và có trách nhiệm. Các tổ chức chính trị - xã hội như: Đoàn Thanh niên, Đội Thiếu niên Tiền phong… cần lôi cuốn, tập hợp được các em tham gia hoạt động, qua đó giúp hình thành niềm tin đúng đắn về những giá trị đích thực của cuộc sống.

Bên cạnh đó, tôi cho rằng, truyền thông cũng nên đặt vấn đề và bình luận một cách sâu sắc từ nhiều góc độ khác nhau để lớp trẻ có cách ứng xử phù hợp với các hiện tượng.

Vấn đề đặt ra là, khi những hiện tượng đó xuất hiện thì trách nhiệm của chúng ta không chỉ là phê phán, mà quan trọng hơn và khó khăn hơn là phải giúp họ thay đổi niềm tin, hành vi vì chính tương lai của họ và sự phát triển chung của xã hội.

Hữu Oanh (Thực hiện)