Những chiếc xe lừng lững từ nội địa ra Móng Cái “vô tư” qua Trạm LNKM 15

>> Kỳ 1: Nhẫn nhục chờ thời!

>> Kỳ 2: Nhận diện “ông trùm”

Ngoài thủ đoạn tàn độc, trùm Phương và các tay buôn đàn em còn tận dụng triệt để lỗ hổng trong thực thi chính sách, pháp luật, biến Móng Cái thành nơi tập kết các nguồn hàng (tê tê, rắn hổ mang, rùa, kỳ đà, gấu, hổ…) trước khi đưa sang bên kia biên giới.

Lỗ hổng trong hoạt động chống buôn bán ĐVHD vùng Đông Bắc nhìn thấy rõ nhất là ở Trạm Kiểm soát liên ngành km15 Bến tàu Dân Tiến (Trạm LNKM 15) trên quốc lộ 18A, cửa ngõ đường bộ vào TP Móng Cái. Trạm chỉ kiểm tra phương tiện vận chuyển người cùng hàng hóa từ Móng Cái vào nội địa Việt Nam mà không kiểm tra chiều  từ Hà Nội, Hải Phòng xuống.

 Trao đổi nhanh với PV sáng qua (14/3), ông Đậu Hùng Dương (nguyên lãnh đạo Trạm LNKM 15 vừa được điều chuyển về giữ chức Chi cục Phó Hải quan Cẩm Phả, Quảng Ninh) khẳng định: Móng Cái đang rất “nhộn nhịp” tình trạng buôn bán trái phép ĐVHD. Thời gian qua, các lực luợng chức năng ở Móng Cái đã phát hiện nhiều vụ buôn bán trái phép ĐVHD. Trừ các cá nhân, doanh nghiệp nghiêm túc tuân thủ pháp luật thì việc không kiểm tra chiều từ nội địa ra tại Trạm LNKM 15 có thể bị đối tượng làm ăn không đàng hoàng lợi dụng.

Một quan chức hải quan trạm liên ngành này cho biết, việc chỉ kiểm tra phương tiện 1 chiều từ Móng Cái vào nội địa được căn cứ vào văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh Quảng Ninh ban hành từ năm 2005 nhằm tạo sự “thông thoáng” cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính.

ĐVHD rất dễ dàng đưa trót lọt qua biên giới từ các bến thuyền “tiểu mạch” của Móng Cái. Trong ảnh là một bến thuyền ở Móng Cái nhìn từ TP Đông Hưng (Trung Quốc).

Chứng kiến cách kiểm tra 1 chiều ở Trạm LNKM 15, chúng tôi nhận định, những người vận chuyển không có gì phải lo lắng khi đưa ĐVHD vùng Đông Bắc qua đây. Văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh Quảng Ninh là “bùa hộ mệnh” giúp họ trót lọt, hanh thông trong các thương vụ đưa ĐVHD vùng Đông Bắc về tập trung tại TP Móng Cái.

 Móng Cái có 3 khu vực chính thông thương với Trung Quốc là Ka Long, Lục Lầm và Bắc Luân. Qua lại cửa khẩu Bắc Luân chủ yếu là khách du lịch và những người buôn bán lẻ. Lượng xe chở hàng xuất nhập khẩu (đặc biệt là xe container) thông quan ở Bắc Luân không nhiều. Hàng hóa (nhiều nhất là thủy - hải sản) đông lạnh tập trung ở cửa khẩu Ka Long, Lục Lầm.

Nhiều lần có mặt tại các cửa khẩu, chúng tôi suy đoán, ĐVHD vùng Đông Bắc, nếu được giấu chen với hàng hóa khác trong xe container có kẹp chì (niêm phong), sẽ rất dễ dàng được thông quan qua biên giới. Việc kiểm tra hàng hóa với phương tiện vận tải được làm rất nhanh (từ 15 - 20 phút/xe) nên lực lượng biên phòng và hải quan không thể phát hiện ĐVHD vùng Đông Bắc còn sống hay sừng tê giác, ngà voi, chân tay gấu… được trộn lẫn với thủy hải sản đông lạnh, trái cây tươi đưa sang Trung Quốc. Hải quan, biên phòng, kiểm lâm cũng như lực luợng chức năng khác chỉ có thể phát hiện, bắt giữ lô hàng ĐVHD vùng Đông Bắc khi nhận được tin báo chính xác từ cơ sở, nội gián.

Việc kiểm tra 1 chiều ở Trạm LNKM 15 là lỗ hổng để ĐVHD lọt vào TP Móng Cái

Cũng như nhiều địa phương giáp biên giới của tỉnh Quảng Ninh, Móng Cái là “địa bàn biên phòng”. Lực lượng biên phòng được giao trọng trách giám sát, bảo vệ tuyến biên giới và các cửa khẩu quốc tế thông thương với Trung Quốc. Sát cánh cùng biên phòng tại các cửa khẩu là lực lượng hải quan. Lực lượng này có nhiệm vụ kiểm tra hàng hóa qua lại của khẩu biên giới, phát hiện ngăn chặn hàng hóa xuất, nhập trái phép. Biên phòng và hải quan, dù rất mẫn cán và nỗ lực nhưng không thể am hiểu về ĐVHD như kiểm lâm. Ngoài 3 cửa khẩu chính, ở Móng Cái còn có hàng chục cửa khẩu tự phát và hàng trăm lối mòn tiểu mạch do người dân (đặc biệt là các trùm buôn lậu) mở ra để đưa hàng trái phép qua biên giới. ĐVHD quý hiếm nằm trong danh mục được bảo vệ phần lớn được đưa sang Trung Quốc qua cửa khẩu tự phát và lối mòn tiểu mạch, nhưng ít có sự can thiệp của kiểm lâm vì như trên đã nói, nhiệm vụ tuần tra biên giới là của biên phòng.

Có mặt tại Trạm LNKM 15 những ngày đầu tháng 3/2012, PV ghi nhận lỗ hổng chính sách không hề được cải thiện. Những chiếc xe lừng lững từ nội địa ra vẫn “vô tư” qua trạm mà không gặp bất cứ trở ngại nào.

Dương Thanh Tùng