Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ NTD

>>Kỳ IX: Vai trò của Bộ Công thương ở đâu?
>>Kỳ VIII: Giá thực phẩm đang biến dạng
>>Kỳ VII: Gian nan con đường phân phối
>>Kỳ VI: Người tiêu dùng đang bị móc túi?
>>Kỳ V: Khắc phục bất cập trong kiểm dịch thực vật
>>Kỳ IV: Khách hàng vẫn ở vị trí yếu thế
>>Kỳ III: Nhiều địa phương giết mổ không bảo đảm vệ sinh
>>Kỳ II: Tăng cường thẩm định và cấp giấy chứng nhận
>>Kỳ I: Phải giao trách nhiệm cho người đứng đầu địa phương

- Luật Bảo vệ quyền lợi NTD có hiệu lực hơn 1 năm qua, nhưng NTD còn chưa hiểu hết quyền và nghĩa vụ của mình khi bị xâm phạm?

+ Đúng thế. Điều này chúng ta dễ dàng nhận thấy trên các lĩnh vực như về đo lường, an toàn vệ sinh thực phẩm, hàng giả, chất lượng hàng hóa, giá cả và dịch vụ...

Hiện, nhiều NTD chưa nắm rõ Luật Bảo vệ quyền lợi NTD, ngay cả những điều thiết thực nhất, đó là 8 quyền của mình với tư cách là NTD được ghi trong Luật nên khi quyền lợi bị xâm phạm thường phản ứng tùy theo cách của mỗi người, thường thì bị thua thiệt do ở vào vị thế yếu.

Vấn đề đặt ra ở đây là, nếu muốn nội dung Luật đến được với người dân thì phải tổ chức tốt công tác tuyên truyền. Mà, để làm tốt điều này, tôi cho rằng, các phương tiện thông tin đại chúng đóng vai trò hết sức quan trọng. Việc Báo Thanh tra có loạt bài “Làm gì để bảo vệ NTD?” là một việc làm hết sức có ý nghĩa. Báo đã quan tâm tới quyền lợi và nghĩa vụ của NTD, thông qua những câu chuyện thực tế, những nội dung mà người dân quan tâm nhất để đề cập. Qua những bài báo, người dân sẽ sớm hiểu rõ về quyền và nghĩa vụ của mình hơn.

- Theo ông, phải làm thế nào để NTD được bảo vệ thực sự, không phải kiểu hô khẩu hiệu như thời gian qua?

+ Để quyền và lợi ích chính đáng của NTD được bảo vệ thực sự, tôi cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật. Bởi hiện nay nhiều quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi NTD vẫn chưa triển khai được do pháp luật chưa đồng bộ, chưa phù hợp thực tiễn.

Ví dụ, quy định vụ án dân sự về bảo vệ quyền lợi NTD được giải quyết theo thủ tục đơn giản, nhưng Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2011 lại chưa quy định. Quy định về tổ chức xã hội thực hiện nhiệm vụ Nhà nước giao thì được Nhà nước hỗ trợ kinh phí. Nhưng đến nay ở nhiều địa phương cũng như ngay Trung ương Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ NTD Việt Nam vẫn chưa được thực hiện, dù đã và đang làm những công việc lẽ ra phải được hỗ trợ kinh phí theo quy định.

Tiếp đến là công tác thực thi pháp luật phải nghiêm và có hiệu quả. Sở dĩ tái phạm nhiều là do xử lý chưa nghiêm và mức xử phạt chưa có tác dụng ngăn chặn.

Do vậy, NTD cần phải được trang bị kiến thức pháp luật để chủ động bảo vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của mình.

- Hiện nay, NTD vẫn còn tâm lý e ngại không biết sẽ được bảo vệ thế nào để khiếu kiện các doanh nghiệp vi phạm quyền lợi của mình cũng như phải tới đâu để gửi đơn. Ông có chia sẻ gì về điều này?

"Việc Báo Thanh tra có loạt bài “Làm gì để bảo vệ NTD?” là một việc làm hết sức có ý nghĩa. Báo đã quan tâm tới quyền lợi và nghĩa vụ của NTD, thông qua những câu chuyện thực tế, những nội dung mà người dân quan tâm nhất để đề cập. Qua những bài báo, người dân sẽ sớm hiểu rõ về quyền và nghĩa vụ của mình hơn".
- Ông Nguyễn Mạnh Hùng

+ Theo tôi, vấn đề đặt ra ở đây là yếu tố tâm lý của người dân. Nhiều người biết mình có quyền khiếu nại, tố cáo, nhưng việc có sử dụng quyền đó hay không lại là chuyện khác. Bởi, họ vẫn còn tâm lý ngại va chạm, nhất là trong những trường hợp thấy thiệt hại không lớn. 

Luật Bảo vệ quyền lợi NTD có 4 phương thức để NTD bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình khi giải quyết tranh chấp với tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Đó là thương lượng, hòa giải, trọng tài và tòa án.

Tôi nghĩ rằng, khi Luật thực sự đi vào cuộc sống thì tâm lý e ngại của NTD khi khởi kiện để bảo vệ quyền lợi của mình sẽ dần dần giảm đi. Song, vấn đề đặt ra là thủ tục có thuận lợi, kết quả có đáp ứng mong đợi của NTD không. Khi Luật thực sự đi vào đời sống thường nhật thì nhận thức của NTD và doanh nghiệp về các quyền và trách nhiệm của hai bên cũng sẽ được nâng cao. NTD sẽ quan tâm, tìm hiểu quy định để thực hiện chính xác, đầy đủ.

Tới đây, khi Nghị định Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ NTD được ban hành, những chế tài cụ thể để xử lý hành vi vi phạm sẽ buộc những tổ chức, cá nhân  kinh doanh lâu nay làm ăn chưa nghiêm túc phải thay đổi nhận thức. Còn những tổ chức, cá nhân kinh doanh làm ăn chính đáng sẽ có lợi khi hoạt động trong môi trường cạnh tranh lành mạnh.

- Với chức năng và nhiệm vụ của mình, Hội đã làm những việc cụ thể nào để giúp NTD bảo vệ quyền lợi hợp pháp, giúp đơn vị bị khiếu nại nâng cao trách nhiệm đối với NTD cũng như ý thức chấp hành pháp luật?

+ Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ NTD Việt Nam vừa tổ chức Hội thảo Nhìn lại một năm thực hiện Luật Bảo vệ quyền lợi NTD. Hội cũng đã tham gia, góp ý xây dựng pháp luật như Luật Quảng cáo, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Luật Giá, Luật Phổ biến giáo dục pháp luật, các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ quyền lợi NTD, Luật An toàn thực phẩm... Đồng thời, tổ chức hàng nghìn buổi tuyên truyền pháp luật cho gần 349.000 lượt người; phát hành trên 23.000 sách, sổ tay, gần 81.000 tờ tuyên truyền.

Bên cạnh đó, Hội cũng tổ chức nhiều cuộc hội thảo như thực phẩm dinh dưỡng cho trẻ em; hiểm họa transfat; sản phẩm tiết kiệm điện; hiểu và lựa chọn chăn, ga, gối, đệm; chất lượng hóa mỹ phẩm và sức khỏe NTD; rau an toàn... Đặc biệt là Hội thảo Sử dụng chất tạo nạc và an toàn thực phẩm. Bằng việc cung cấp thông tin nhiều chiều, không chỉ có tác dụng cảnh báo mà còn hướng dẫn NTD tránh hoang mang, qua đó góp phần tháo gỡ đầu ra cho ngành Chăn nuôi khi thịt lợn bị NTD tẩy chay do lo ngại tồn dư nhóm hóa chất độc hại beta-agonist trong thịt siêu nạc.

Trong năm 2011, Hội đã tổ chức tư vấn giải quyết khiếu nại 939 vụ. 6 tháng đầu năm 2012 là 470 vụ. Kết quả giải quyết không chỉ bảo vệ quyền lợi cho NTD mà còn giúp đơn vị bị khiếu nại nâng cao trách nhiệm đối với NTD. Đặc biệt những doanh nghiệp có tầm nhìn xa, trông rộng trong việc xây dựng thương hiệu của mình rất có thiện chí trong việc giải quyết khiếu nại của NTD.

- Xin cảm ơn ông!

Trung Kiên (Thực hiện)