Ở Bộ có, ở tỉnh có, người ta cứ đồn râm ran chuyện ông nọ bà kia có 5, 7 nhà. Có vườn triệu đô. Có nhà còn có cả bể bơi trên sân thượng, rộng như ao làng, xung quanh có đá cảnh, cây cảnh. Còn nhà sàn bằng gỗ lim, gỗ lát, gỗ sưa thì thế giới ít đâu có. Vậy mà chỉ là hàng quan tỉnh, quan huyện. Cấp trên còn thua xa. Bạc Hy Lai bên Trung Quốc, còn phải đưa “em út” ra nước ngoài ăn chơi, vì sợ dư luận. Riêng các ông lớn ở nhà quê, núi đá, cứ nhằm giữa thanh thiên bạch nhật…, có sợ gì ai đâu?
      
Sợ gì cái chuyện đơn thư khiếu tố? Có tỉnh, những 3 đoàn thanh tra, kiểm tra liên tiếp về việc “ăn vào tiền cứu trợ lũ lụt”; chia chác đất đai, rừng cao su, rừng thông và chạy chức chạy quyền. Họp hành liên miên để tháo gỡ. Các đoàn ghi được một “mớ” lý luận và dẫn liệu: Không có chuyện chia chác nhập nhèm; nhận người, thi công chức đàng hoàng, con cháu ông nào cũng được nhận, bổ nhiệm, cân nhắc đầy đủ; “quân số” tăng gấp 3 lần cái ngày đầu phát động “giảm biên chế”... Nhưng, đã xin ý kiến cấp trên. Việc có đơn từ là do nội bộ có người không được thăng quan, không được hưởng lợi từ các dự án...

Địa phương giãi bày: Điều quan trọng nhất là con người! Làm việc mà không có con người, không có lãnh đạo thì quản lý cái gì? Lấy đâu trách nhiệm mà kiểm tra? Còn bằng cấp? Đó là do nhà nước cấp. Nhà nước đào tạo, nhà nước quản lý... Địa phương chúng tôi cũng biết: muốn có “bằng quốc tế”, phải giỏi cả về ngoại ngữ, phải ra học nước ngoài.

Tiến sĩ, thạc sĩ nước ngoài là phải nhảy vọt chứ? Còn trường, khoa nào đào tạo? Có ngay! Trước đây có người được đào tạo ở một đảo thuộc Mỹ. Học tổng cộng 3 đợt khoảng 40 ngày, có trả tiền phiên dịch, có thi lấy bằng tiến sĩ, chữ tây đàng hoàng. Nay thì trong nước cũng có liên kết đào tạo với quốc tế hệ sau đại học. Họ đào tạo một năm khoảng vài ba ngàn thạc sĩ, tiến sĩ, không chậm chạp như đào tạo trong nước, mỗi năm vài trăm vị.

Trung tâm này, toàn giáo sư, tiến sĩ nước ngoài dạy. Đầu vào: tiền. Đầu ra: tiền. Nộp rất nhiều tiền để chuyển ra nước ngoài. Vì Trung tâm chỉ có độ vài giáo sư, tiến sĩ, lấy đâu ra người dạy? Còn chất lượng? Có trời mà biết! Ở địa phương hễ thấy “bằng ngoại” là sợ, là bổ nhiệm ngay, nếu không dư luận cho rằng không tôn trọng tài năng!
    
Đoàn Thanh tra trách nhiệm có biết chuyện này không? Biết thế nào? Đơn thư thì chỉ nhăm nhăm tố cáo chuyện đất cát, lương lậu, ghế này, ghế kia... Họ có biết đâu chuyện bằng cấp. Ở Bộ nọ, có ông còn kịp leo qua hai ghế, lên thứ trưởng mãi, rồi mới tòi ra là “bằng tiến sĩ dổm”...

Nhưng, cái nhóm bằng cấp ngoại này cũng “gớm” lắm: Hễ có đoàn công tác nước ngoài nào là họ cũng dẫn đầu, cứ “xi lô, xi la” toàn tiếng “tây bồi”... Họ đi nước ngoài như đi chợ, chứ không hề quan tâm đến thanh tra trách nhiệm, chẳng có lo lắng gì cho huyện, cho tỉnh cả?

Vũ Khương Trung