Chỉ mấy dòng ngắn ngủi mà tác giả Thanh Tịnh chừng như đã vẽ ra được bức tranh quá đỗi nên thơ và đầy hân hoan của tuổi thơ học trò. Cái cảm giác ngày xưa ấy nó hồn nhiên bao nhiêu, cũng đồng nghĩa hạnh phúc bấy nhiêu cho các bậc làm cha làm mẹ. Mong được đến ngày cắp sách đến trường, có lẽ đó là niềm vui chung của trẻ nhỏ, vì có quần áo mới, cặp sách mới. Và càng hạnh phúc hơn khi sau ba tháng Hè, giờ gặp lại mái trường, bạn bè, thầy cô giáo thân yêu…  

Tuổi thơ hồn nhiên là vậy, có biết đâu hạnh phúc của con là gánh nặng trên đôi vai cha mẹ. Năm nào cũng vậy, cứ mỗi dịp năm học mới cận kề, không ít phụ huynh lại than ngắn, thở dài. Ngoài nỗi lo chọn trường, chọn lớp, chọn thầy là nỗi lo gánh nặng tiền trường... Với những gia đình có hoàn cảnh khó khăn, nỗi lo ấy như nhân lên gấp bội.

Dẫu biết rằng, học phí được tính toán dựa trên điều kiện kinh tế của từng địa bàn. Thế nhưng, gánh nặng đầu năm học không chỉ đối với riêng gia đình có hoàn cảnh khó khăn ở nông thôn, miền núi, mà còn tác động đến cả những gia đình có mức thu nhập trung bình khá ở vùng đô thị. Nguyên nhân không chỉ do các khoản đóng góp đầu năm nhiều, mà còn bởi tác động của suy giảm kinh tế, lạm phát, giá cả các mặt hàng đều tăng cao. 

Đó là chuyện từ nhiều năm cũ. Trong những ngày chuẩn bị đón năm học mới, một phần gánh nặng hy vọng sẽ được đong vơi khi mà, như tại TP. Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch UBND Hứa Ngọc Thuận khẳng định: Sẽ không tăng học phí đối với các cơ sở giáo dục trên địa bàn trong năm học 2012 - 2013 do tình hình kinh tế đang gặp nhiều khó khăn. Đây được coi là động thái tích cực của chính quyền nhằm chia sẻ gánh nặng với người dân.

Từ nay đến ngày khai trường còn chưa đầy nửa tháng, nhiều phụ huynh tỏ ra quan tâm và chờ đợi một năm học mới với “tư duy” học phí được chia sẻ này. Song lại không ít người băn khoăn, nghi ngại khi mà báo chí chỉ trích dẫn lời Phó Chủ tịch Hứa Ngọc Thuận, mà chưa thấy các cấp thẩm quyền có một văn bản cụ thể nào…

Còn nhớ, không chỉ mới đây, mà nhiều năm liền, gần như cứ đến ngày khai trường, ngoài chuyện học phí, các bậc phụ huynh còn phải lo toan thêm nhiều khoản phụ thu khác. Và cho dù không năm nào các cấp chính quyền, rồi ngành chủ quản không kiểm tra, nhắc nhở tình trạng lạm thu ở nhiều trường. Vậy mà tình trạng đó cứ xảy ra bất chấp dư luận, bởi chỉ nhắc nhở mà không có biện pháp chế tài hành vi lạm thu này. Phụ huynh thì cũng… đành, vì cái tâm lý e ngại sự bất ổn trong học tập ập đến với con mình.

Lạm thu, tâm lý sợ con trẻ bị trù dập - hai trạng thái hành vi cho dù là đối nghịch và trái ngược, vậy là cứ song hành, và cứ “đến hẹn lại lên”.

Từ lời nói đến hành động có khoảng cách bao xa? Khó ai mà đo lường được cho đến khi mọi thứ được hành chính hóa bằng văn bản. Mà không chỉ chia sẻ chuyện học phí, chuyện lạm thu mới là gánh nặng hơn!

Bút Chì