Theo dõi Báo Thanh tra trên
Thứ năm, 25/10/2012 - 08:39
(Thanhtra) - Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam vừa cho ra mắt bộ sưu tập những hiện vật liên quan tới tập tục ăn trầu của người Việt qua triển lãm "Văn hóa trầu cau Việt Nam".
Hộp đựng trầu cau khảm xà cừ, thời Nguyễn. Ảnh: Việt Hưng
Hơn 100 hiện vật quý có niên đại kéo dài từ thời Hùng Vương tới thời hiện đại được ra mắt khách thăm quan, tái hiện một trong những nét văn hóa lâu đời của người Việt.
Trên thực tế, ăn trầu là một tập tục khá phổ biến của dân cư vùng Nam Á - Đông Nam Á cũng như của vùng ngôn ngữ Mã Lai - Nam Đảo. Tuy nhiên, với người Việt, trầu cau còn là một nét văn hóa đặc biệt. Hiện hữu trong đời sống thường nhật từ việc tiếp khách, ma chay, hiếu hỉ... trầu cau đi vào tâm thức người Việt bằng sự tích "Trầu Cau".
Trong bài viết "Tục ăn trầu - Một nét văn hóa không thể lãng quên của người Việt", nhà Sử học Trần Quốc Vượng đã viết: Ở Việt Nam, mọi thứ thường đi đôi theo nguyên tắc âm - dương hài hoà. Khái niệm “âm - dương” có thể gặp trong nhiều lĩnh vực: Xin âm - dương (tung 2 đồng xu sao cho một sấp, một ngửa) , ngói âm - dương (ngói lợp nhà kiểu viên sấp, viên ngửa). Người Việt Nam từ tư duy đến cách sống, từ các dấu vết cổ xưa đến thói quen hiện đại, khắp nơi đều toát lên tính cách quân bình âm - dương như một đặc trưng chung nhất.
Tục ăn trầu cau tiềm ẩn một triết lý về sự tổng hợp của nhiều chất khác nhau: Cây cau vươn cao là biểu tượng của trời (dương), vôi đất đá biểu tượng của đất (âm), dây trầu mọc lên từ đất, quấn quýt lấy thân cau, biểu tượng cho vai trò trung gian hoà hợp. Trầu cau nhai làm một, miếng trầu có cái tươi ngọt từ hạt cau, cái cay của lá trầu, cái nồng nàn của vôi, cái bùi của rễ... tất cả tạo nên một chất kích thích, làm cho thơm mồm, đỏ môi.
Miếng trầu còn tiềm ẩn tình nghĩa anh em ở nơi sự tích trầu - cau - vôi: Sống chia rẽ anh em là chết. Sự hối hận đền bù cho cái chết, bằng cái chết... Chết rồi nhưng vì biết hối hận nên lại sống lại, hóa thân nơi trầu - cau - vôi, hòa hợp nơi miếng trầu. Một triết lý nhân sinh huyền nhiệm, tuyệt vời, không cần rao giảng rườm lời như triết lý Tây, không cần "thiên kinh địa nghĩa" như triết lý Tàu. Triết lý Việt Nam thường là "triết lý vô ngôn" mà hay, mà mầu nhiệm, mà đầy tính "hiệu quả".
Dưới đây là hình ảnh một số hiện vật được trưng bày trong cuộc triển lãm. Cuộc trưng bày là sự hợp tác giữa Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và nhà sưu tập Nguyễn Trung Thành (Thành Hải Dương). Dự kiến, cuộc triển lãm sẽ kéo dài tới tháng Giêng năm 2013.
.jpg?w=1600)
Ống vôi quai trang trí buồng cau và con nghê, thời Lê sơ - Mạc. Ảnh: Việt Hưng
.jpg?w=1600)
Túi đựng trầu cau, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngBình vôi gốm men hồ thủy, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau, gốm men hoa nâu, nắp hộp trang trí hoa sen, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngỐng nhổ, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu đồng thau bịt bạc, chìa vôi bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngỐng vôi tay trang trí buồng cau, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau bằng vàng, cối giã trầu bằng pha lê, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu bằng bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngTráp cau bằng vàng, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu bịt bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng cau miếng bằng bạc, hiện vật độc đáo này có thể đựng 2 miếng cau hoặc thuốc nếu ăn trầu thuốc, thường treo vào xà tích của phụ nữ, thời Nguyễn. Ảnh: Việt Hưng
.jpg?w=1600)
Túi đựng trầu cau, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngBình vôi gốm men hồ thủy, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau, gốm men hoa nâu, nắp hộp trang trí hoa sen, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngỐng nhổ, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu đồng thau bịt bạc, chìa vôi bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngỐng vôi tay trang trí buồng cau, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau bằng vàng, cối giã trầu bằng pha lê, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu bằng bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngTráp cau bằng vàng, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu bịt bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng cau miếng bằng bạc, hiện vật độc đáo này có thể đựng 2 miếng cau hoặc thuốc nếu ăn trầu thuốc, thường treo vào xà tích của phụ nữ, thời Nguyễn. Ảnh: Việt Hưng
.jpg?w=1600)
Túi đựng trầu cau, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngBình vôi gốm men hồ thủy, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau, gốm men hoa nâu, nắp hộp trang trí hoa sen, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngỐng nhổ, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu đồng thau bịt bạc, chìa vôi bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngỐng vôi tay trang trí buồng cau, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau bằng vàng, cối giã trầu bằng pha lê, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu bằng bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngTráp cau bằng vàng, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu bịt bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng cau miếng bằng bạc, hiện vật độc đáo này có thể đựng 2 miếng cau hoặc thuốc nếu ăn trầu thuốc, thường treo vào xà tích của phụ nữ, thời Nguyễn. Ảnh: Việt Hưng
.jpg?w=1600)
Túi đựng trầu cau, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngBình vôi gốm men hồ thủy, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau, gốm men hoa nâu, nắp hộp trang trí hoa sen, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngỐng nhổ, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu đồng thau bịt bạc, chìa vôi bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngỐng vôi tay trang trí buồng cau, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau bằng vàng, cối giã trầu bằng pha lê, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu bằng bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngTráp cau bằng vàng, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu bịt bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng cau miếng bằng bạc, hiện vật độc đáo này có thể đựng 2 miếng cau hoặc thuốc nếu ăn trầu thuốc, thường treo vào xà tích của phụ nữ, thời Nguyễn. Ảnh: Việt Hưng
.jpg?w=1600)
Túi đựng trầu cau, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngBình vôi gốm men hồ thủy, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau, gốm men hoa nâu, nắp hộp trang trí hoa sen, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngỐng nhổ, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu đồng thau bịt bạc, chìa vôi bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngỐng vôi tay trang trí buồng cau, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau bằng vàng, cối giã trầu bằng pha lê, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu bằng bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngTráp cau bằng vàng, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu bịt bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng cau miếng bằng bạc, hiện vật độc đáo này có thể đựng 2 miếng cau hoặc thuốc nếu ăn trầu thuốc, thường treo vào xà tích của phụ nữ, thời Nguyễn. Ảnh: Việt Hưng
.jpg?w=1600)
Túi đựng trầu cau, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngBình vôi gốm men hồ thủy, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau, gốm men hoa nâu, nắp hộp trang trí hoa sen, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngỐng nhổ, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu đồng thau bịt bạc, chìa vôi bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngỐng vôi tay trang trí buồng cau, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau bằng vàng, cối giã trầu bằng pha lê, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu bằng bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngTráp cau bằng vàng, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu bịt bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng cau miếng bằng bạc, hiện vật độc đáo này có thể đựng 2 miếng cau hoặc thuốc nếu ăn trầu thuốc, thường treo vào xà tích của phụ nữ, thời Nguyễn. Ảnh: Việt Hưng
.jpg?w=1600)
Túi đựng trầu cau, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngBình vôi gốm men hồ thủy, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau, gốm men hoa nâu, nắp hộp trang trí hoa sen, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngỐng nhổ, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu đồng thau bịt bạc, chìa vôi bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngỐng vôi tay trang trí buồng cau, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau bằng vàng, cối giã trầu bằng pha lê, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu bằng bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngTráp cau bằng vàng, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu bịt bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng cau miếng bằng bạc, hiện vật độc đáo này có thể đựng 2 miếng cau hoặc thuốc nếu ăn trầu thuốc, thường treo vào xà tích của phụ nữ, thời Nguyễn. Ảnh: Việt Hưng
.jpg?w=1600)
Túi đựng trầu cau, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngBình vôi gốm men hồ thủy, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau, gốm men hoa nâu, nắp hộp trang trí hoa sen, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngỐng nhổ, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu đồng thau bịt bạc, chìa vôi bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngỐng vôi tay trang trí buồng cau, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau bằng vàng, cối giã trầu bằng pha lê, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu bằng bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngTráp cau bằng vàng, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu bịt bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng cau miếng bằng bạc, hiện vật độc đáo này có thể đựng 2 miếng cau hoặc thuốc nếu ăn trầu thuốc, thường treo vào xà tích của phụ nữ, thời Nguyễn. Ảnh: Việt Hưng
.jpg?w=1600)
Túi đựng trầu cau, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngBình vôi gốm men hồ thủy, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau, gốm men hoa nâu, nắp hộp trang trí hoa sen, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngỐng nhổ, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu đồng thau bịt bạc, chìa vôi bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngỐng vôi tay trang trí buồng cau, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau bằng vàng, cối giã trầu bằng pha lê, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu bằng bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngTráp cau bằng vàng, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu bịt bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng cau miếng bằng bạc, hiện vật độc đáo này có thể đựng 2 miếng cau hoặc thuốc nếu ăn trầu thuốc, thường treo vào xà tích của phụ nữ, thời Nguyễn. Ảnh: Việt Hưng
.jpg?w=1600)
Túi đựng trầu cau, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngBình vôi gốm men hồ thủy, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau, gốm men hoa nâu, nắp hộp trang trí hoa sen, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngỐng nhổ, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu đồng thau bịt bạc, chìa vôi bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngỐng vôi tay trang trí buồng cau, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau bằng vàng, cối giã trầu bằng pha lê, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu bằng bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngTráp cau bằng vàng, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu bịt bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng cau miếng bằng bạc, hiện vật độc đáo này có thể đựng 2 miếng cau hoặc thuốc nếu ăn trầu thuốc, thường treo vào xà tích của phụ nữ, thời Nguyễn. Ảnh: Việt Hưng
.jpg?w=1600)
Túi đựng trầu cau, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngBình vôi gốm men hồ thủy, thời Lê Trung Hưng. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau, gốm men hoa nâu, nắp hộp trang trí hoa sen, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngỐng nhổ, thời Lý - Trần. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu đồng thau bịt bạc, chìa vôi bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngỐng vôi tay trang trí buồng cau, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu cau bằng vàng, cối giã trầu bằng pha lê, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng trầu bằng bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngTráp cau bằng vàng, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngCối giã trầu bịt bạc, thời Nguyễn. Ảnh: Việt HưngHộp đựng cau miếng bằng bạc, hiện vật độc đáo này có thể đựng 2 miếng cau hoặc thuốc nếu ăn trầu thuốc, thường treo vào xà tích của phụ nữ, thời Nguyễn. Ảnh: Việt Hưng
Hoàng Lan
Ý kiến bình luận:
Hiện chưa có bình luận nào, hãy trở thành người đầu tiên bình luận cho bài biết này!
(Thanh tra) - Sở hữu kho tàng di sản đồ sộ cùng tiềm năng sáng tạo to lớn, Hà Nội đang từng bước khơi dậy “sức sống” cho những không gian "ngủ quên", biến các giá trị văn hóa lịch sử thành một hệ sinh thái sáng tạo.
Hải Hà
(Thanh tra) - Lưu ý việc ứng dụng AI, ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí nhấn mạnh, AI chỉ là công cụ hỗ trợ trong hoạt động báo chí, còn “trách nhiệm pháp lý vẫn phải là cơ quan báo chí và nhà báo”.
Bảo Anh
Phương Hiếu
Phương Hiếu
Nguyệt Tân
Nhật Huyền
Trọng Tài
Quảng Nghĩa
Thu Huyền
Sơn Hải
Phương Hiếu
Minh Tân
Minh Tân
Minh Tân
Trung Hà