Lễ hội cầu mùa của bà con bản Hùng Thành có các trò chơi, trò diễn đặc sắc. Ảnh: Công Khang

Trong không khí rộn ràng của những ngày đầu Xuân mới, bà con bản Hùng Thành, xã Thành Bình Thọ, tỉnh Nghệ An đã long trọng tổ chức Lễ hội cầu mùa, một sinh hoạt văn hóa truyền thống đặc sắc, mang đậm bản sắc của đồng bào dân tộc Thái miền Tây xứ Nghệ. Đây không chỉ là nghi lễ tâm linh quan trọng được duy trì qua nhiều thế hệ, mà còn là dịp để cộng đồng cùng hướng về cội nguồn, gửi gắm ước vọng về một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, bản làng yên vui, no ấm.

Đi cà kheo, một trò chơi mang đậm bản sắc ở lễ hội cầu mùa. Ảnh: Công Khang

Theo phong tục lâu đời, lễ hội được tổ chức vào mùng 5 Tết Nguyên đán tại miếu thờ đầu bản, không gian linh thiêng gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của hơn 250 hộ đồng bào Thái sinh sống tại bản Hùng Thành. Ngay từ sáng sớm, trong sắc xuân ấm áp, người dân trong bản, từ các bậc cao niên đến lớp trẻ, đều khoác lên mình trang phục truyền thống, cùng nhau chuẩn bị lễ vật, mâm cỗ để dâng lên thần linh, tổ tiên.

Nghi lễ chính của lễ hội là lễ cúng cầu mùa được tổ chức trang nghiêm tại miếu đầu bản. Mâm lễ của các dòng họ được bày biện chu đáo với những sản vật quen thuộc của núi rừng và nương rẫy, thể hiện lòng thành kính và sự biết ơn đối với thần núi, thần sông, thần đất – những đấng linh thiêng theo quan niệm của đồng bào Thái, có vai trò che chở, phù hộ cho cuộc sống và mùa vụ. Trong không khí trang trọng, thầy mo chủ trì nghi lễ, đọc lời khấn cầu mong mưa thuận gió hòa, cây lúa tốt tươi, gia súc phát triển, bản làng bình an, người người khỏe mạnh.

Tung còn, một trò chơi ở lễ hội cầu mùa của đồng bào bản Hùng Thành. Ảnh: Công Khang

Những nghi thức truyền thống được thực hành trong lễ hội đã phản ánh rõ nét tín ngưỡng đa thần và quan niệm vạn vật hữu linh của người Thái, gắn chặt với đời sống sản xuất nông nghiệp lúa nước nơi miền núi. Đối với bà con nơi đây, cầu mùa không chỉ là lời khấn nguyện với thần linh, mà còn là cách gửi gắm niềm tin vào một chu kỳ sinh trưởng mới của đất trời, của nương rẫy và của chính cuộc sống cộng đồng.

Điểm đặc biệt của Lễ hội cầu mùa ở bản Hùng Thành là sự tham gia đông đủ của toàn bộ các dòng họ trong bản. Mỗi gia đình, mỗi dòng họ đều tự tay chuẩn bị lễ vật, cùng rước lễ đến miếu đầu bản trong không khí đoàn kết, ấm áp. Từ đó, lễ hội trở thành sợi dây gắn kết cộng đồng bền chặt, vun đắp tinh thần cố kết bản làng – một giá trị cốt lõi trong đời sống văn hóa của đồng bào Thái miền Tây Nghệ An.

Trong sắc màu rực rỡ của trang phục truyền thống, bên không gian linh thiêng của miếu đầu bản, những nghi thức mo cúng, lễ vật dân gian và phong tục cổ truyền được tái hiện đầy trang trọng, góp phần gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc. Giữa nhịp sống hiện đại, việc duy trì lễ hội cầu mùa không chỉ là bảo tồn một nghi lễ cổ truyền, mà còn là cách để thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn, phong tục và tín ngưỡng của dân tộc mình.

Lễ hội cầu mùa đầu xuân ở bản Hùng Thành vì thế mang ý nghĩa sâu sắc, vừa là nét đẹp tín ngưỡng nông nghiệp cổ truyền, vừa là biểu tượng của niềm tin, hy vọng vào một năm mới đủ đầy. Trong khoảnh khắc linh thiêng nơi đầu bản, lời khấn cầu mùa hòa cùng tiếng nói cười rộn ràng của bà con đã tạo nên một bức tranh xuân ấm áp, giàu bản sắc, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Thái miền Tây Nghệ An trong những ngày đầu năm mới.