Trong Lễ hội Lồng tồng bà con xuống đồng cấy lúa Xuân vụ mùa năm mới. Ảnh: Lương Ý

Lễ hội Lồng tồng của Quỳ Châu năm nay được tổ chức tại xã Diên Lãm. 

Lễ được mở đầu bằng việc cúng các vị thần linh do người có uy tín trong thôn thực hiện cầu cho một năm mới mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt bội thu, bà con nhân dân đoàn kết thi đua lao động sản xuất, xây dựng cuộc sống ấm no, quê hương giàu mạnh.

Theo phong tục của đồng bào dân tộc Thái nơi đây, khi xuân về bắt đầu một mùa vụ mới, bà con ở các xã trên địa bàn huyện Quỳ Châu lại kéo nhau ra giữa cánh đồng hay một khu đất rộng bên cạnh cánh đồng tổ chức lễ hội Lồng tồng để tạ ơn trời đất phù hộ cho mùa màng tươi tốt, cầu mong năm mới mưa thuận, gió hoà; vạn vật sinh sôi nảy nở, trâu bò, lợn gà đầy chuồng, lúa ngô đầy nhà; mọi người đều khoẻ mạnh gặp nhiều may mắn, có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, con cháu thành đạt. Các nghi thức thiêng liêng và quan trọng nhất là lễ cúng thổ địa, thần đất, thần trời, thần núi, thần khe suối, tổ tiên đã có công lập nên bản Mường.

Nhân dân tích cực trồng cây trong ngày lễ hội. Ảnh: Lương Ý

Lễ cúng có một mâm ngũ quả bao gồm bánh kẹo, hoa quả, một chai rượu trắng, một con gà trống luộc, một đĩa xôi, một bát hương, hai chén rượu, một đôi đũa, một cuộn vải trắng do phụ nữ người Thái dệt, một đĩa trầu cau, một đôi vòng tay bằng bạc, lễ vật còn có một chum rượu cần làm bằng men gạo nếp do bà con làm ra.

Kết thúc phần lễ, lãnh đạo địa phương (trước kia là các quan có chức sắc) tiến hành khai mạc bằng bài diễn văn rất ngắn gọn nêu bật thành tích sản xuất nông nghiệp trong năm qua, chỉ tiêu kế hoạch sản xuất nông nghiệp trong năm tới, đồng thời phát động thi đua sản xuất vụ đông xuân thắng lợi. Mọi người vui vẻ xuống đồng cấy những cây mạ đầu năm trong tiếng trống, tiếng cồng chiêng, khắc luống âm vang rộn rã.

Các cô gái Thái chuẩn bị cồng chiêng để nhảy sạp, ném còn, hát Xuối giao duyên. Ảnh: Lương Ý

Sau phần lễ là phần hội. Đây là phần thu hút đông đảo người tham gia nhất với các trò chơi dân gian truyền thống như: Đánh cồng chiêng, khắc luống, nhảy sạp, ném còn, hát giao duyên Xuối, Lăm, Nhuôn đối đáp nam nữ, múa lăm vông tập thể...

Lễ hội Lồng tồng là sinh hoạt văn hoá tiêu biểu đặc sắc nhất, chứa đựng nhiều giá trị văn hoá nghệ thuật độc đáo của đồng bào dân tộc Thái ở huyện Quỳ Châu.

Đây là một hình thức sinh hoạt văn hoá cộng đồng lành mạnh, mang tính nhân văn cao cả, góp phần tích cực vào việc vun đắp tình đoàn kết cộng đồng, giáo dục truyền thống uống nước nhớ nguồn, tạo bầu không khí vui tươi, phấn khởi trong lao động sản xuất cho bà con.

Lương Ý