Suýt nữa VĐV Julius Yego đã không thể mang về huy chương Bạc cho Kenya vì không có vé máy bay, trong khi Đoàn Olympic Kenya có tới hàng trăm "kẻ ăn theo" được đặt vé tới Rio để hưởng một chuyến du lịch miễn phí. Ảnh: Reuters

Lẽ ra, Thế vận hội là dịp để người dân Kenya hân hoan vui mừng với những thành tích đáng tự hào mà các vận động viên (VĐV) điền kinh của họ đã giành được trong suốt nhiều năm nay. Điền kinh Kenya đã trở thành một thương hiệu được xây dựng bằng rất nhiều nỗ lực và tâm huyết của nhiều thế hệ VĐV nước này.

Tại Rio năm nay, Kenya cũng đã giành được tổng cộng 13 huy chương, gồm 6 huy chương vàng, 6 huy chương bạc và 1 huy chương đồng, giúp đất nước này giành vị trí thứ 15 trong bảng tổng sắp huy chương.

Nhưng vị ngọt ngào của chiến thắng đã bị xóa tan bởi sự quản lý tồi tệ của Ủy ban Olympic quốc gia Kenya, khi để mối đe dọa tham nhũng ngày càng tăng cao, khiến nó trở thành cơn ác mộng không chỉ đối với nền thể thao, mà còn với cả đất nước Kenya.

Cuộc hành trình của đội tuyển Olympic Kenya tới Rio đã vấp phải những rắc rối ngay từ khi khởi đầu.

Vào tháng 5, Kenya gần như bị cấm tham gia sau khi Cơ quan Chống Doping Thế giới (Wada) tuyên bố nước này không tuân thủ quy định khi có ít nhất 40 VĐV điền kinh thất bại trong các cuộc kiểm tra thuốc kể từ Olympic 2012 tổ chức tại London. Sau đó, Kenya đã bảo đảm được tư cách tham dự Olympic khi kịp thời sửa đổi, ban hành Luật Chống doping.

Mặc cho những rắc rối lúc khởi đầu, các VĐV Kenya vẫn mang một quyết tâm cao để thi đấu tại Rio. Nhưng sau đó, họ đã gặp thêm nhiều vấn đề trục trặc, xuất phát từ sự quản lý yếu kém của Ủy ban Olympic quốc gia.

VĐV ném lao Julius Yego, người nổi tiếng thành khi công bằng cách tự học trên YouTube, khi ra sân bay để tới Rio thì phát hiện mình không có vé. Chỉ khi tất cả VĐV cùng đi với anh đe dọa sẽ không lên máy bay để tới dự Olympic thì các lãnh đạo và hãng hàng không mới xuất vé cho anh. Yego đã mang về cho Kenya một huy chương bạc trong mùa giải này.

Có ít nhất 5 VĐV khác cũng gặp phải vấn đề tương tự và phải tự mình tìm cách di chuyển tới Rio.

Không chỉ thiếu năng lực quản lý, điều hành, các lãnh đạo thể thao Kenya còn có nhiều dấu hiệu tham nhũng, biển thủ công quỹ. Hàng trăm "kẻ ăn theo" đã tham gia cùng với đoàn VĐV Olympic, mà lý do có mặt của họ, không gì hơn là tận hưởng một chuyến du lịch miễn phí tới Brazil.

Tại lễ khai mạc, đội tuyển của Kenya xuất hiện trong trang phục không phù hợp làm dấy lên những nghi vấn. Hãng Thể thao Nike đã trang bị tất cả trang phục cho các VĐV Kenya, nhưng họ chỉ nhận được một phần nhỏ. Các hãng tin tức cho rằng, phần còn lại đã được bán đi. Nike đã nộp đơn kiện chính thức đối với Phó Chủ tịch Liên đoàn, người đã tới Rio tham dự Thế vận hội và văn phòng của ông đã yêu cầu tiến hành một cuộc điều tra.

Một thông tin còn gây "sốc" hơn, khi 2 quan chức của Olympic Kenya phải rời Rio vì cáo buộc tham nhũng, doping. Michael Rotich, nhà quản lý điền kinh, người dẫn Đoàn Điền kinh Kenya, bị cáo buộc đã gạ gẫm một khoản tiền 10.000 bảng để đổi lại, sẽ thông báo thời gian các cuộc kiểm tra doping, cũng như cung cấp các tư vấn khác cho các VĐV. John Anzrah, một huấn luyện viên cũng phải "xách va ly về nước" sau khi đóng giả một VĐV và cung cấp mẫu nước tiểu để kiểm tra doping.

Chính phủ Kenya cho biết đang mở một cuộc điều tra. Họ gọi những "vết nhơ" kể trên là những "rủi ro" tại Olympic làm "phương hại đến các VĐV và những thành quả mà họ đã xây dựng".

Tổng thống Uhuru Kenyatta đã tuyên bố chính sách không khoan nhượng với tham nhũng. Nhưng, người dân nước này dường như đang bị mất niềm tin khi thực tế tại đất nước này, các cuộc điều tra tham nhũng là rất phổ biến, song việc truy tố tham nhũng thì lại rất hiếm. Năm 2015, Kenya đứng thứ 139 trong số 168 nước tham nhũng nhất thế giới theo đánh giá của Tổ chức Minh bạch Quốc tế (TI).

Cựu lãnh đạo Liên đoàn Điền kinh chết khi đang bị điều tra tham nhũng Ông Isaiah Kiplagat chết ở tuổi 72, nhưng cuộc điều tra tham nhũng đối với ông vẫn tiếp tục. Ảnh: AFP Cựu Chủ tịch Liên đoàn Điền kinh Kenya Isaiah Kiplagat - người đang bị điều tra tham nhũng và doping đã chết sáng 24/8 ở tuổi 72. Ông Isaiah Kiplagat lãnh đạo nền Điền kinh Kenya trong 23 năm. Tuy nhiên, sự nghiệp của ông đã chấm dứt trong sự hổ thẹn vào tháng 11 năm ngoái khi bị đình chỉ chức vụ Chủ tịch Liên đoàn vì cáo buộc tham nhũng và bao che doping cho các VĐV người Kenya. Ông Isaiah Kiplagat cùng Phó Chủ tịch Liên đoàn Điền kinh Kenya David Okeyo và cựu Thủ quỹ Joseph Kinyua bị Liên đoàn Điền kinh quốc tế (IAAF) buộc tội biển thủ tiền tài trợ 500.000 USD từ Công ty Thể thao Mỹ Nike và "phá hủy hệ thống kiểm soát doping ở Kenya". Trước đó, ông Kiplagat từng được xem là một ứng viên cho chức Phó Chủ tịch IAAF. Ông Isaiah Kiplagat chết trong khi cuộc điều tra do công tố viên Sharad Rao thực hiện vẫn chưa kết thúc.

Hoài Phương