Hang Con Moong được công nhận di tích Quốc gia đặc biệt. Ảnh: Trần Cường

Hang Con Moong thuộc bản Mọ, xã Thành Yên (Thạch Thành). 

Năm 1975 trong đợt điều tra khảo cổ học, các nhà khảo cổ học Việt Nam đã phát hiện được hang Con Moong. Từ năm 1976 đến năm 2014, qua nhiều lần khai quật, các nhà khoa học đã xác nhận con người thời tiền sử đã có mặt ở trong hang từ khoảng 60.000 năm trước. Đây cũng chính là nơi quần cư liên tục của người Việt cổ, với 3 nền văn hóa: Sơn Vi, Hòa Bình và Bắc Sơn, tiêu biểu cho Việt Nam nói riêng, Đông Nam Á nói chung.

Hang Con Moong là một điển hình nổi bật về việc định cư truyền thống của loài người, từ thời kỳ đá cũ đến đá mới, từ săn bắn hái lượm đến trồng trọt. Sự phát triển này là một thành tựu văn hóa vĩ đại của nhân loại.

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Đình Xứng nhấn mạnh: Cụm di tích khảo cổ hang Con Moong là một di tích có tầm quan trọng đặc biệt, không chỉ đối với việc nghiên cứu thời đại nguyên thủy ở Thanh Hóa mà còn có ý nghĩa rất lớn đối với lịch sử Việt Nam.

Đây là sự kiện văn hóa có ý nghĩa to lớn đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Thanh Hóa, là mốc son xác định rõ vị trí của di tích hang Con Moong và các di tích phụ cận, của đất và người xứ Thanh trong dòng chảy lịch sử dân tộc và là thành công có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trên hành trình để di tích hang Con Moong và các di tích phụ cận tiến tới đề nghị UNESCO vinh danh là di sản văn hóa thế giới.

Với những giá trị nổi bật đó, di tích khảo cổ hang Con Moong và các di tích phụ cận đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia, đặc biệt tại Quyết định số 2367/QĐ-TTg ngày 23/12/2015.

Nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di tích, Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND huyện Thạch Thành, các cấp, các ngành, địa phương, đơn vị liên quan sớm xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tổng thể di tích hang Con Moong và các di tích phụ cận; tổ chức công bố rộng rãi quy hoạch tổng thể khi được Thủ tướng phê duyệt, làm cơ sở kêu gọi đầu tư; xây dựng, triển khai, thực hiện Đề án bảo tồn, phát huy giá trị di tích hang Con Moong và các di tích phụ cận, gắn các di tích liên quan của Vườn Quốc gia Cúc Phương (tỉnh Ninh Bình) để nơi đây dần trở thành trung tâm văn hoá khảo cổ, làm điểm đến du lịch hấp dẫn và ý nghĩa.

Cũng trong dịp này, tại Trung tâm Văn hóa, Thể thao huyện Thạch Thành, Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa khai trương triển lãm chuyên đề “Hang Con Moong và các di tích phụ cận - Hành trình di sản”. Triển lãm trưng bày, giới thiệu gần 500 tài liệu, hiện vật được sưu tầm qua các lần khai quật khảo cổ học. Qua đó, giới thiệu những giá trị đặc biệt của hang Con Moong, các di tích phụ cận trong tiến trình phát triển của lịch sử loài người; quảng bá, nâng cao vị thế của di tích trên hành trình đến với di sản văn hóa thế giới.

Văn Thanh