Chân dung Nam Phương hoàng hậu

Bảo Đại là vị vua cuối cùng của triều Nguyễn và cũng là vị vua cuối cùng của chế độ phong kiến Việt Nam. Vị vua cuối cùng này khá nổi tiếng với những dinh thự sang trọng, trong đó có 3 dinh thự ở Đà Lạt, và cũng là vị vua nổi tiếng “đa tình”. Điều thú vị là hầu hết những chuyện tình ái của Vua Bảo Đại đều có “dính dáng” tới địa danh Đà Lạt và những Dinh thự triều Nguyễn ở mảnh đất từng là “Hoàng triều cương thổ” (Tây Nguyên) này. Vào những năm cuối 40 của thế kỷ trước, khi làm Quốc trưởng và chuyển từ Huế vào Đà Lạt sống, cựu Hoàng đế Bảo Đại đã tặng cho “thứ phi” Mộng Điệp một ngôi biệt thự nằm gần Dinh I, ở góc đường Hùng Vương - Trần Quang Diệu ngày nay. Ngôi biệt thự này tuy không to lớn nhưng khá trang nhã và nằm khép mình trong một rừng thông nối liền với khu đồi của Dinh I.

Vua Bảo Đại (giữa) và “thứ phi” Mộng Điệp (phải) trong một chuyến đi săn ở rừng Tây Nguyên (ảnh tư liệu do nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân cung cấp cho tác giả).

Cùng với “thứ phi” Mộng Điệp, khi nói về những chuyện tình của Vua Bảo Đại liên quan đến quãng thời gian sống ở Đà Lạt, một trong những người được nhiều người nhắc đến là bà Phi Ánh. Cũng giống như “thứ phi” Mộng Điệp, bà Phi Ánh cũng được vua mua tặng cho một ngôi biệt thự sang trọng nằm trên đường Quang Trung ngày nay. Điều đáng nói, nếu biệt thự của Mộng Điệp nằm cận kề Dinh I để tiện việc hôm sớm đi lại giữa vua và thứ phi thì ngôi biệt thự mà cựu Hoàng dành tặng cho Phi Ánh có những giá trị độc đáo riêng của nó: Đây là ngôi biệt thự bằng đá có lối kiến trúc Tây Ban Nha duy nhất từ trước đến nay tại Đà Lạt. Biệt thự Phi Ánh gồm hai khối nhà nối liền nhau bằng một hành lang bán nguyệt với phần tường bên ngoài được xây hoàn toàn bằng đá tự nhiên. Theo các nhà nghiên cứu, biệt thự này được xây dựng vào những năm 30 của thế kỷ trước. Năm 1940, cựu Hoàng Bảo Đại đã mua lại biệt thự này để tặng “thứ phi” Phi Ánh.

Chuyện tình của Vua Bảo Đại cùng những dinh thự gắn liền với Tây Nguyên, đất hoàng triều cương thổ, hẳn là một câu chuyện dài!

Khắc Dũng