Phòng 9, Thanh tra TPHCM là đơn vị chủ lực xây dựng báo cáo đánh giá sơ kết Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2023, giai đoạn thứ nhất. Ảnh: Cảnh Nhật

Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng để cán bộ “không cần tham nhũng”, có động lực làm việc, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Đãi ngộ gắn với hiệu quả công việc

Từ góc độ xây dựng đội ngũ, TPHCM đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ hoàn thiện công tác cán bộ, chuẩn hóa vị trí việc làm, đào tạo, bồi dưỡng đến đổi mới chính sách tiền lương, thu nhập và cơ chế khuyến khích cán bộ năng động, sáng tạo.

Theo báo cáo của UBND TPHCM, Thành phố chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức chuyên nghiệp, kỷ cương, liêm chính, đủ năng lực, trình độ và phẩm chất đạo đức, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, điều động, tuyển dụng, tiếp nhận, bổ nhiệm và đánh giá cán bộ được thực hiện theo hướng công khai, dân chủ, đúng nguyên tắc, thẩm quyền, quy trình và tiêu chuẩn.

Đáng chú ý, đến ngày 31/3/2026, khối chính quyền TPHCM (không bao gồm cấp xã) có 6.129/7.625 biên chế được giao. Trong đó, đội ngũ có trình độ chuyên môn tương đối cao, gồm 79 người trình độ tiến sĩ, chuyên khoa II; 2.193 người trình độ thạc sĩ, chuyên khoa I và 3.794 người trình độ đại học.

Việc chuẩn hóa đội ngũ theo vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh và kết quả thực hiện nhiệm vụ không chỉ nhằm nâng cao chất lượng cán bộ, mà còn góp phần hạn chế nguy cơ phát sinh tiêu cực ngay từ khâu tổ chức cán bộ.

Một điểm đáng chú ý khác là chính sách chi thu nhập tăng thêm gắn với hiệu quả công việc.

Trên cơ sở cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 98/2023/QH15, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị quyết 260/2025/QH15, TPHCM đã triển khai chính sách chi thu nhập tăng thêm gắn với việc đánh giá, xếp loại chất lượng theo hiệu quả công việc đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động.

Nếu năm 2023, hệ số chi thu nhập tăng thêm tối đa là 0,8 lần tiền lương theo ngạch, bậc, chức vụ, thì năm 2024 tăng lên 1,5 lần. Trong 6 tháng cuối năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, mức tối đa tiếp tục được thực hiện là 1,5 lần theo quy định hiện hành.

Tổng kinh phí Thành phố chi thu nhập tăng thêm từ ngân sách đạt 8.135 tỷ đồng năm 2023, 12.849 tỷ đồng năm 2024, 18.287 tỷ đồng năm 2025 và 6.074 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2026.

Theo UBND TPHCM, chính sách này đã góp phần động viên cán bộ, công chức, viên chức nâng cao tinh thần trách nhiệm, phát huy năng lực, đổi mới, sáng tạo trong thực thi công vụ; đồng thời cải thiện thu nhập, ổn định đời sống, giữ chân và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc chi trả được thực hiện theo quy định pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng, đúng chế độ.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Trần Văn Bảy đề nghị quan tâm cơ chế bảo vệ cán bộ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Ảnh: ĐQ

Có thể thấy, đây chính là một trong những cách tiếp cận quan trọng của TPHCM trong phòng ngừa tham nhũng: Không chỉ đặt ra yêu cầu cán bộ phải liêm chính, mà còn từng bước tạo điều kiện để người thực thi công vụ có thu nhập chính đáng, tương xứng hơn với trách nhiệm và kết quả công việc.

“Không cần” phải đi cùng “không dám”

Tuy nhiên, thu nhập tốt không thể tự động loại bỏ tham nhũng. Để cán bộ “không cần tham nhũng”, chính sách đãi ngộ phải đi cùng với một hệ thống tuyển dụng, sử dụng và đánh giá minh bạch; đồng thời quyền lực phải được kiểm soát chặt chẽ.

TPHCM đang thực hiện công tác bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử theo quy hoạch, kết quả nhận xét, đánh giá cán bộ; bảo đảm tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, trình độ đào tạo, năng lực và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Quy trình ngày càng được chuẩn hóa, bảo đảm nguyên tắc tập trung dân chủ và từng bước nâng cao tính công khai, minh bạch trong nội bộ. Đây là điểm có ý nghĩa quan trọng đối với công tác phòng, chống tham nhũng.

Một trong những nguyên nhân có thể dẫn tới tình trạng cán bộ né tránh, đùn đẩy trách nhiệm là tâm lý sợ sai. Vì vậy, TPHCM không chỉ xây dựng cơ chế để cán bộ “không cần tham nhũng”, mà còn hướng tới tạo môi trường để cán bộ dám làm việc đúng, dám đổi mới và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Thành phố đã ban hành Công văn số 2443/UBND-VX ngày 6/5/2024 hướng dẫn trình tự, thủ tục đề xuất và phê duyệt đề xuất đổi mới, sáng tạo theo Nghị định 73/2023/NĐ-CP của Chính phủ về khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Văn bản phân định thẩm quyền phê duyệt, hướng dẫn trình tự đề xuất, thành phần hồ sơ, cơ chế xin ý kiến cấp ủy và việc thành lập hội đồng đánh giá.

Những giải pháp nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, tiêu cực mà UBND TPHCM đề ra có chú trọng nhóm giải pháp để cán bộ "không cần tham nhũng". Ảnh: ĐQ

UBND TPHCM cũng thành lập hội đồng và tổ giúp việc hội đồng đánh giá đề án thí điểm chính sách khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung theo Quyết định số 1347/QĐ-UBND ngày 23/4/2024.

Cùng với đó, Thành phố chú trọng xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu. Người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương phải trực tiếp quán triệt, chỉ đạo, theo dõi việc thực hiện; kịp thời phát hiện, khuyến khích những đề xuất đổi mới, sáng tạo phù hợp và chủ động báo cáo khó khăn, vướng mắc để được hướng dẫn, xử lý.

Trong niên độ báo cáo, chưa phát sinh trường hợp cán bộ được áp dụng các biện pháp bảo vệ, loại trừ, miễn hoặc giảm nhẹ trách nhiệm theo Nghị định 73/2023/NĐ-CP.

TPHCM yêu cầu các cơ quan, đơn vị thực hiện nghiêm quy định về chế độ, định mức, tiêu chuẩn; từ lập, thẩm định, phê duyệt đến phân bổ dự toán ngân sách đều phải đúng thẩm quyền, trình tự, đối tượng, thời gian và định mức, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch.

UBND Thành phố giao Sở Tài chính thường xuyên rà soát các quy định, định mức, tiêu chuẩn, chế độ không còn phù hợp để tham mưu sửa đổi, bổ sung. Các sở, ngành, địa phương và đơn vị trực thuộc cũng được yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định hiện hành và phối hợp rà soát những cơ chế không còn phù hợp thực tế.

Trong kỳ, toàn Thành phố có 595 cuộc kiểm tra việc thực hiện các quy định về chế độ, định mức, tiêu chuẩn. Kết quả cho thấy các cơ quan, đơn vị thực hiện công khai, minh bạch các hoạt động theo quy định, với hình thức công khai phù hợp đặc điểm từng cơ quan, đơn vị.