Ảnh: Amelie & Niklas Ohlrogge/Unsplash

Trên thực tế, một số quyết định chính trị được các nhà cầm quyền đưa ra đang gây tranh cãi, thậm chí khiến công dân bị bất ngờ khi mọi sự chú ý của họ đang đặt ở nơi khác - tại cuộc chiến chống Covid-19.

Tại Georgia, TI và các nhóm xã hội dân sự khác ngày 4/4 đã lên tiếng chỉ trích quyết định bất ngờ của Tòa án Tối cao về đề xuất một bổ nhiệm tư pháp quan trọng giữa bối cảnh đất nước đang trong tình trạng khẩn cấp vì dịch bệnh. Việc đưa ra quyết định vào thời điểm hiện tại, khi lệnh đóng cửa đang được thực thi, sẽ làm suy giảm niềm tin của công chúng vào ngành Tư pháp.

Trước đó, ngày 2/4, báo cáo kết quả cuộc khảo sát từ ngày 30/1 - 10/2/2020 của Trung tâm Nghiên cứu tài nguyên Caucasus (CRRC), Georgia cho thấy, 55% người dân được phỏng vấn qua điện thoại bày tỏ sự không tin tưởng vào quá trình bổ nhiệm thẩm phán tại Tòa án Tối cao Georgia và cho rằng có sự thiếu minh bạch.

TI Ukraine thì kêu gọi Chính phủ nước nãy hoãn việc đưa ra các quyết định chính trị quan trọng trong lúc công dân ít có cơ hội để lên tiếng.

Còn tại Hungary, một quy định mới nằm trong Dự luật Omnibus Law (một luật sửa nhiều luật) đã được đưa ra trong tuần qua với rất nhiều đề xuất, trong đó sẽ chấm dứt sự công nhận hợp pháp của người chuyển giới. TI kêu gọi Chính phủ Hungary tuân thủ các quy tắc pháp luật khi đất nước trong tình trạng khẩn cấp.

Tại Ba Lan, Chính phủ đưa ra những cải cách bầu cử fast-tracked (có nghĩa, làm nhiều thứ một lúc nhằm hoàn thành công việc sớm hơn bình thường hoặc hoàn thành trước kế hoạch, là quá trình giảm các quan hệ nối tiếp và thay vào đó bằng các quan hệ song song) trước cuộc bầu cử Tổng thống dự kiến tổ chức vào tháng 5/2020.

Việc tổ chức các cuộc bầu cử trong khi sự chú ý của người dân đang dành cho công cuộc chống dịch bệnh sẽ khiến các cử tri hạn chế về thông tin bầu cử. Cùng với đó, lệnh hạn chế di chuyển cũng khiến các chiến dịch tranh cử không được thực hiện, ảnh hưởng không nhỏ tới kết quả bầu cử. Thậm chí, tổ chức bầu cử trong thời gian này cũng có thể làm suy yếu nền dân chủ.

Cuối tháng 3 vừa qua, Ba Lan đã tổ chức 6 cuộc bầu cử bổ sung trên cả nước, bất chấp những biện pháp hạn chế hiện tại do dịch Covid-19.

Ủy ban Bầu cử Quốc gia Ba Lan cho hay, các biện pháp bảo vệ sức khỏe đã được thực hiện. Khẩu trang, dung dịch sát khuẩn và găng tay được cung cấp cho các cử tri tại điểm bỏ phiếu. Cử tri cũng được sử dụng bút sử dụng 1 lần để đánh dấu. Tuy nhiên, theo một số cử tri, việc giữ khoảng cách an toàn và cách ly đã ngăn cản nhiều cử tri đi bỏ phiếu.

Tại Montenegro, Chính phủ đang tiến hành gấp rút đối với một quy định gây tranh cãi tại một luật sẽ làm hạn chế đáng kể quyền được thông tin của công dân.

TI cho rằng, trong khi, tiếp cận thông tin có thể là vấn đề sống còn, đặc biệt là trong đại dịch, Chính phủ Montenegro nên trì hoãn cuộc tranh luận về luật pháp cho đến khi cuộc khủng hoảng Covid-19 kết thúc.

Có thể nói, trong bối cảnh dịch bệnh như hiện nay, bất kỳ động thái nào nhằm che giấu sự lạm dụng quyền lực đều hoàn toàn không thể chấp nhận được. Thay vào đó, các Chính phủ nên tập trung vào việc cứu người và giảm thiểu khủng hoảng kinh tế.

Hoài Phương