Ô tô, xe máy cá nhân đang là phương tiện chính tham gia giao thông của người dân. Ảnh: NT

Chuyển giao thẩm quyền ban hành Bảng giá tính lệ phí trước bạ về địa phương

Theo quy định tại Nghị định số 175/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 10/2022/NĐ-CP, một trong những thay đổi cốt lõi nhất là việc phân cấp quyền hạn cho UBND các tỉnh, thành phố trong việc xây dựng và ban hành Bảng giá tính lệ phí trước bạ.

Cụ thể, kể từ ngày 1/1/2026, giá tính lệ phí trước bạ đối với ô tô, xe máy (trừ xe chuyên dùng) sẽ căn cứ theo Bảng giá do UBND tỉnh, thành phố ban hành, thay vì áp dụng Bảng giá chung do Bộ Tài chính ban hành như trước đây.

Nguyên tắc xác định giá tại địa phương phải đảm bảo phù hợp với giá chuyển nhượng tài sản trên thị trường tại thời điểm xây dựng.

Để đảm bảo tính cập nhật, Nghị định cũng quy định cơ chế điều chỉnh linh hoạt: Trường hợp giá thị trường của các loại xe biến động tăng hoặc giảm từ 5% trở lên so với Bảng giá hiện hành, cơ quan thuế cấp tỉnh sẽ chủ trì phối hợp với Sở Tài chính để báo cáo UBND cấp tỉnh ban hành Quyết định điều chỉnh, bổ sung trước ngày 25 của tháng cuối quý và áp dụng ngay từ đầu quý tiếp theo.

Bên cạnh đó, mức thu lệ phí trước bạ vẫn được giữ ổn định: xe máy là 2% (lần thứ 2 trở đi là 1%); ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống là 10% (địa phương có thể điều chỉnh tăng nhưng tối đa không quá 15%); ô tô pick-up chở hàng cabin kép và xe tải VAN áp dụng mức thu bằng 60% mức thu của ô tô chở người dưới 9 chỗ.

Người dân lo ngại phí tăng, luật sư khẳng định: "Công bằng và sát thực tế hơn"

Trước thềm áp dụng quy định mới từ năm 2026, một số người dân bày tỏ sự băn khoăn về việc mức lệ phí phải nộp có thể cao hơn so với giai đoạn trước.

Ông Trần Quang Huy (trú tại phường Đống Đa, Hà Nội) chia sẻ: "Việc mỗi địa phương tự ban hành một bảng giá riêng khiến tôi lo lắng về sự thiếu thống nhất. Liệu có tình trạng giá tính lệ phí tại các thành phố lớn bị đẩy lên cao hơn nhiều so với giá bán thực tế tại các đại lý để tăng thu ngân sách hay không?".

Cùng nỗi lo này, nhiều chủ phương tiện cho rằng việc điều chỉnh giá theo quý (nếu có biến động 5% trở lên) có thể tạo ra tâm lý "chạy đua" mua xe trước kỳ điều chỉnh nếu có thông tin giá tính phí sắp tăng.

Trao đổi về vấn đề này dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Đình Ngãi (Công ty Luật Think Smart) cho rằng người dân không nên quá lo lắng.

Luật sư Nguyễn Đình Ngãi, Chủ tịch Công ty Luật Think Smart. Ảnh: NT

Theo Luật sư Ngãi, việc giao quyền cho địa phương là bước đi phù hợp với tiến trình phân cấp, phân quyền và giúp giá tính thuế sát với đặc thù thị trường từng vùng miền.

"Nghị định 175 đã quy định rất rõ nguyên tắc phù hợp với giá chuyển nhượng trên thị trường. Điều này đồng nghĩa với việc UBND các tỉnh, thành phố không thể tùy tiện áp đặt mức giá cao vô lý. Ngược lại, việc cập nhật giá theo quý khi có biến động 5% còn giúp bảo vệ quyền lợi người dân. Nếu giá xe trên thị trường giảm sâu do các chương trình kích cầu của hãng, bảng giá tính lệ phí cũng sẽ được điều chỉnh giảm tương ứng, thay vì người dân phải nộp phí theo mức giá cũ lạc hậu vốn thường cao hơn thực tế", Luật sư Ngãi phân tích.

Cũng theo vị luật sư này, việc kết nối và chia sẻ dữ liệu điện tử giữa cơ quan Thuế, Công an và Kho bạc sẽ giúp minh bạch hóa toàn bộ quá trình, ngăn chặn việc can thiệp chủ quan vào giá tính phí. Người dân hoàn toàn có thể giám sát dựa trên giá bán công khai của các hãng xe và các đại lý trên địa bàn.

Có thể thấy, quy định mới hướng tới sự công bằng và linh hoạt. Tuy nhiên, để tạo được sự đồng thuận cao, các địa phương cần sớm hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu và công khai minh bạch các căn cứ xây dựng bảng giá trước khi chính thức áp dụng vào đầu năm 2026.