(Thanh tra) - Tại hội nghị đối thoại giữa Chủ tịch UBND tỉnh và cộng đồng doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa, nhiều bất cập trong công bố giá vật liệu xây dựng được doanh nghiệp phản ánh. Sau đó, Sở Xây dựng rà soát, thừa nhận giá có thời điểm chưa sát thị trường và nhận trách nhiệm trong việc kiểm soát thông tin.
Tại hội nghị đối thoại doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa năm 2026 diễn ra ngày 27/8/2026, với chủ đề “Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, tăng tốc phát triển tỉnh Thanh Hóa”, vấn đề nguồn cung và công bố giá vật liệu xây dựng được cộng đồng doanh nghiệp đặt ra.
Đáng chú ý, sau những kiến nghị trực tiếp tại hội nghị, Sở Xây dựng Thanh Hóa đã có văn bản trả lời doanh nghiệp, trong đó thừa nhận một số phản ánh là phù hợp với tình hình thực tế; đồng thời chỉ rõ những nguyên nhân khiến giá vật liệu công bố có thời điểm chưa sát giá thị trường, nguồn cung thực tế không đúng với thông tin kê khai.
Tại hội nghị, ông Nguyễn Thanh Quân, Tổng Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng Minh Tuấn, phản ánh việc công bố giá vật liệu xây dựng trên địa bàn có thời điểm chưa sát và có độ trễ so với giá thị trường. Theo chủ doanh nghiệp này, một vấn đề đáng quan tâm là thông tin về trữ lượng, khả năng cung ứng của một số mỏ chưa phản ánh đúng thực tế. Hệ quả là trong quá trình lập dự toán, đấu thầu, doanh nghiệp căn cứ vào mức giá được công bố, nhưng khi triển khai thi công lại không mua được vật liệu theo mức giá đó, buộc phải mua với giá cao hơn, phát sinh nguy cơ thua lỗ.
Ông Nguyễn Thanh Quân đề nghị khi các chủ mỏ gửi báo giá về Sở Xây dựng Thanh Hóa cần bổ sung thông tin về khả năng cung cấp thực tế còn lại trong năm. Ngay từ khâu thiết kế, chủ đầu tư và đơn vị tư vấn cũng cần làm việc với các mỏ dự kiến đưa vào dự toán để xác định khả năng cung ứng thực tế, tránh tình trạng hồ sơ có mỏ nhưng khi thi công nhà thầu lại không thể mua được vật liệu.
Chủ doanh nghiệp này cũng đề nghị những mỏ không có khả năng cung cấp hoặc cung cấp quá ít không nên được sử dụng làm căn cứ xác định giá đại diện. Đồng thời, một ví dụ được đưa ra là mỏ Khánh Thành. Theo số liệu doanh nghiệp phản ánh, trong khoảng thời gian từ ngày 31/7 đến 10/8, mỏ này bán 629m³ đá, trong đó đá base A và base B chỉ có 10,5m³, chiếm chưa đến 2%. Từ thực tế này, chủ doanh nghiệp đặt vấn đề về việc sử dụng những nguồn cung hạn chế như vậy làm căn cứ tham khảo, xác định giá vật liệu.
Đáng chú ý, ông Nguyễn Thanh Quân đề nghị khi chủ đầu tư đã chấp thuận cho nhà thầu lấy vật liệu tại một mỏ cụ thể, thì cần xem xét thanh toán theo giá và cự ly thực tế của mỏ đó. Hiện nguồn đất cơ bản đã đáp ứng, nhưng đá và đặc biệt là cát vẫn còn thiếu, nhất là đối với các dự án triển khai ở khu vực miền núi. Do đó, doanh nghiệp kiến nghị tỉnh Thanh Hóa tiếp tục xem xét nâng trữ lượng và bổ sung các mỏ mới để tăng nguồn cung.
Không chỉ Tổng Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng Minh Tuấn, ông Vũ Xuân Quý, Giám đốc Công ty TNHH và Thương mại Thắng Anh, cũng phản ánh về trách nhiệm của Sở Xây dựng trong việc công bố thông tin giá vật liệu xây dựng chưa chính xác, trong đó có trường hợp mỏ đá của HTX Sản xuất vật liệu xây dựng Đông Vinh tại phường Đông Quang.
Những phản ánh nói trên đã được Sở Xây dựng Thanh Hóa xem xét và có văn bản trả lời cụ thể. Đáng chú ý, trong văn bản trả lời Tổng Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng Minh Tuấn, Sở Xây dựng Thanh Hóa khẳng định nội dung phản ánh của doanh nghiệp “phù hợp với tình hình thực tế”.
Theo Sở Xây dựng Thanh Hóa, một trong những nguyên nhân khiến giá công bố chưa sát với thị trường là trước đây sở thực hiện công bố theo quý. Số liệu được thu thập từ hóa đơn, hợp đồng của quý trước để thực hiện công bố cho quý tiếp theo, do đó phát sinh độ trễ so với diễn biến giá trên thị trường.
Bên cạnh đó, nhiều mỏ có giá thấp đã ký hợp đồng hết hoặc gần hết công suất được cấp phép, nên không còn nguồn để bán. Đặc biệt, Sở Xây dựng Thanh Hóa thừa nhận có trường hợp doanh nghiệp kê khai thông tin chưa trung thực, chưa được phát hiện và xử lý kịp thời; thậm chí có trường hợp không còn hoặc không đủ nguồn vật liệu để cung cấp nhưng vẫn kê khai thông tin.
Đáng chú ý hơn, Sở Xây dựng Thanh Hóa thẳng thắn xác định trách nhiệm của cơ quan này trong việc công bố thông tin, khi chưa kiểm soát được tính chính xác của tất cả các nguồn thông tin do doanh nghiệp cung cấp.
Với trường hợp được ông Vũ Xuân Quý phản ánh, Sở Xây dựng Thanh Hóa cũng chỉ rõ nguyên nhân từ nhiều phía: Một số doanh nghiệp kê khai thông tin chưa trung thực; công tác rà soát thông tin của UBND cấp xã chưa sâu sát; đồng thời Sở Xây dựng chưa kiểm soát được tính chính xác của tất cả thông tin do doanh nghiệp và UBND cấp xã cung cấp. Văn bản của sở khẳng định việc thông tin được công bố sai có trách nhiệm của Sở Xây dựng.
Từ đó, Sở Xây dựng Thanh Hóa đã tổ chức rà soát, làm rõ trách nhiệm đối với tập thể Phòng Kinh tế và Vật liệu xây dựng; trách nhiệm cá nhân đối với ông Nguyễn Hữu Lễ, nguyên Trưởng phòng Kinh tế và Vật liệu xây dựng, cùng các chuyên viên phụ trách gồm ông Trần Văn Minh, ông Phan Trường Giang và ông Lương Trọng Năm trong việc tổng hợp, công bố thông tin giá vật liệu xây dựng quý I và quý II/2026.
Sở Xây dựng Thanh Hóa cho biết đã xem xét, đánh giá hạ mức độ hoàn thành nhiệm vụ trong quý III/2026; đồng thời chấn chỉnh tập thể, cá nhân, không để xảy ra sai sót trong những lần công bố thông tin tiếp theo.
Một giải pháp đáng chú ý khác là từ tháng 8/2026, Sở Xây dựng Thanh Hóa đã chuyển từ công bố giá vật liệu xây dựng theo quý sang công bố theo tháng. Theo đó, việc này sẽ giảm độ trễ thông tin, giảm biên độ dao động giá và giúp giá công bố sát hơn với thị trường.
Sở Xây dựng Thanh Hóa cũng cho biết sẽ kiểm soát chặt hơn thông tin do doanh nghiệp cung cấp thông qua hóa đơn, hợp đồng mua bán; xử lý nghiêm doanh nghiệp cố tình cung cấp sai lệch thông tin, trong đó có thể xử phạt, công khai doanh nghiệp và xem xét thu hồi giấy phép khai thác đối với trường hợp cố tình cung cấp sai lệch thông tin về giá. Đồng thời, đề nghị Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh tham gia rà soát, phản ánh những trường hợp kê khai giá không đúng thực tế trước mỗi kỳ công bố.
Về bài toán nguồn cung, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường hoàn thành thủ tục bổ sung khoảng 13,5 triệu m³ vật liệu xây dựng thông thường, gồm 12,2 triệu m³ đất san lấp, 0,7 triệu m³ cát tự nhiên và 0,6 triệu m³ đá xây dựng. Đến ngày 26/8/2026, khối lượng đã bổ sung đạt 9,79/13,5 triệu m³, tương đương 72% kế hoạch.
Riêng khu vực miền núi, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang rà soát các điểm cát nhỏ lẻ trên sông Luồng, sông Lò để tham mưu thủ tục cấp phép khai thác, đồng thời rà soát quy hoạch, bổ sung các điểm mỏ vật liệu xây dựng thông thường tại các xã miền núi nhằm tăng nguồn cung tại chỗ.
Từ phản ánh của doanh nghiệp đến việc cơ quan quản lý thừa nhận những hạn chế trong công bố giá, câu chuyện vật liệu xây dựng tại Thanh Hóa đang đặt ra yêu cầu không chỉ “có giá” mà quan trọng hơn là giá phải sát thực tế, nguồn cung phải có thật và thông tin phải đủ độ tin cậy để doanh nghiệp có thể dự toán, đấu thầu và tổ chức thi công. Đây cũng là vấn đề cần tiếp tục được theo dõi trong các kỳ công bố giá tiếp theo.
Kỳ 2: Thanh Hóa “mở” việc công bố giá vật liệu xây dựng sát với thị trường
