Kết quả kiểm tra đối với 97 mỏ đang hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản cho thấy, 67 mỏ chưa lập thiết kế khai thác mỏ (thiết kế thi công kỹ thuật); 11 mỏ đá khai thác không đúng quy định, vi phạm về chiều cao tầng, góc nghiêng sườn tầng, về trình tự khai thác, như mỏ đá Kẹm Hem của Cty TNHH khái thác đá Hương Cần, mỏ đá xóm Lèo của Cty Cổ phần Núi Hùng; 8 mỏ không lập bản đồ hiện trạng mỏ; 4 mỏ không tiến hành báo cáo định kỳ trong khai thác, chế biến khoáng sản.

Trong lĩnh vực chấp hành các quy định Luật Đất đai, đoàn kiểm tra phát hiện sai phạm của Cty Cổ phần Khoáng sản và Luyện kim Thăng Long trong quá trình hoạt động đã tự ý thỏa thuận mua bán đất với các hộ dân khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép phần đất ngoài diện tích mỏ (2,81ha) để san gạt làm nhà máy quặng cầu viên và xây dựng 2 hồ lắng lọc.

Ngoài ra, đoàn cũng phát hiện rất nhiều mỏ vi phạm trong lĩnh vực chấp hành các quy định về Luật Bảo vệ Môi trường. Có tới 20 mỏ không tiến hành quan trắc, giám sát định kỳ về môi trường, vì vậy, không đánh giá được chất lượng nước thải, khí bụi thải của các mỏ. Tại mỏ Xóm Vì (Thượng Cửu, Thanh Sơn), đoàn đã tiến hành lấy mẫu nước thải, qua kết quả phân tích cho thấy có 3 thông số trong nước thải không đạt tiêu chuẩn. Đoàn kiểm tra đã yêu cầu các doanh nghiệp (DN) tiến hành quan trắc trên cơ sở xem xét chất lượng nước thải, khí, bụi thải của mỏ. Bên cạnh đó, còn có 35 mỏ chưa đăng ký quản lý chất thải nguy hại, trong đó có 4 mỏ có phát sinh chất thải nguy hại nhưng không đăng ký. Đoàn kiểm tra liên ngành đã đề nghị UBND tỉnh xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm này. Có 93/97 mỏ tham gia ký quỹ phục hồi môi trường với tổng số tiền thu được là 5,3 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực chấp hành nộp thuế, phí và nghĩa vụ tài chính vào ngân sách Nhà nước, đoàn phát hiện 28 DN còn tồn tiền thuế với số tiền là 6,2 tỷ đồng. Năm 2010, DN đã kê khai số thuế phải nộp là 60,3 tỷ đồng; tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại, số tiền nộp vào ngân sách Nhà nước mới chỉ là 54,1 tỷ đồng. DN có số tồn cao nhất là Cty TNHH Thương mại Trần Phú với số tiền 2 tỷ đồng.

Kết thúc quá trình kiểm tra, đoàn kiểm tra liên ngành đã phát hiện và lập biên bản vi phạm hành chính đối với 43 hành vi vi phạm của 23 DN tại 23 mỏ. Chánh thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường đã ra quyết định xử phạt 30 hành vi vi phạm của 18 DN, tổng số tiền xử phạt gần 124 triệu đồng; đồng thời, kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh xử phạt theo thẩm quyền 13 hành vi vi phạm của 5 DN, tổng số tiền phạt là hơn 380 triệu đồng.

Bên cạnh đó, từ đầu năm đến nay, Công an tỉnh cũng xử phạt 11 hành vi vi phạm, tổng số tiền thu được là 55 triệu đồng. Đoàn kiểm tra liên ngành còn tiến hành lập biên bản và đình chỉ 11 mỏ thực hiện việc khai thác không đúng quy trình vi phạm, có nguy cơ sạt lở đất đá và mất an toàn trong quá trình sản xuất, buộc phải khắc phục những tồn tại trên mới được phép tiếp tục khai thác và chế biến.

Phương Nhung