Thứ nhất: Thừa nhận việc chính quyền có quan tâm, lo lắng đến đời sống của bà con.

Thứ hai: Nhận thức đầy đủ hơn về 4 vấn đề nêu trên được đặt ra trong quá trình KN đều là những đề nghị xuất phát từ những khó khăn của cuộc sống hiện tại, mong chính quyền quan tâm, hỗ trợ nhằm có cuộc sống ổn định hơn, chứ không phải là quyền KN buộc chính quyền phải giải quyết.

Trong số đề nghị của các hộ, UBND tỉnh chấp nhận giải quyết đề nghị hỗ trợ công cải tạo đất cho tạm mượn trồng cây và thiệt hại cây trồng trên đất (do các hộ có thời gian sử dụng đất để trồng cây). Tuy nhiên, để được giải quyết, các hộ phải bảo đảm đủ các điều kiện: Được Nhà nước cho mượn đất để trồng cây; có đơn đề nghị và kèm theo nội dung cam kết chấm dứt KN chưa đúng (thật ra là những yêu cầu chưa đúng trước đây của các hộ dân); phải là người gốc Việt từ Campuchia trở về Việt Nam sinh sống.

UBND tỉnh không giải quyết các đề nghị còn lại như: Xin cấp đất sản xuất nông nghiệp vì địa phương không còn quỹ đất. Về được hưởng chính sách di dân vùng kinh tế mới, theo kết quả rà soát danh sách các hộ di dân vùng kinh tế mới của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thì không có tên các hộ trong danh sách này. Bên cạnh đó, đối chiếu các quy định lúc bấy giờ các hộ cũng không thuộc đối tượng di dân vùng kinh tế mới nên không được hưởng chính sách này. Về khoản trợ cấp mà Tổ chức PAM đã tài trợ trước đây, các hộ cho rằng tổng số danh sách có 190 hộ được hưởng nhưng lúc bấy giờ chỉ thực hiện cấp phát cho 125 hộ, còn lại 65 hộ chưa được nhận. Sự việc này diễn ra trước đó 14 năm nên việc kiểm tra, xử lý rất khó. Vả lại, PAM trực tiếp tổ chức cấp phát cho những hộ có mặt dưới sự chứng kiến của chính quyền địa phương.

Thứ ba: Kết luận này của UBND tỉnh sẽ tiếp tục thực hiện kết luận tại buổi đối thoại ngày 16/4/2009, chỉ xem xét giải quyết đối với những hộ bảo đảm điều kiện đã nêu.

Việc giải quyết hỗ trợ công cải tạo đất và thiệt hại cây trồng sẽ được tiến hành trên cơ sở các hộ được cho tạm mượn đất trồng cây thống nhất với nhau về vị trí đất, ranh đất để Nhà nước tiến hành đo đạc thực tế xác định diện tích của từng hộ làm cơ sở cho việc tính toán hỗ trợ nhưng không được vượt quá tổng diện tích thực tế đất đã cho tạm mượn.

Về cây trồng, căn cứ vào diện tích đất còn cây cho tiến hành kiểm kê để xác định số lượng cây trung bình trên m2 đất làm tiêu chuẩn chung, hoặc căn cứ mật độ cây trồng cho phép trên m2 đất tương ứng theo quy định của ngành Nông nghiệp để làm căn cứ giải quyết.
UBND tỉnh giao UBND huyện Tri Tôn tổ chức đoàn công tác thực hiện đo đạc diện tích đất thực tế và kiểm kê số lượng cây trồng. Đề nghị các hộ dân phải hợp tác tích cực để đoàn được hoàn thành nhiệm vụ.

Về giá hỗ trợ, thực hiện đúng theo bảng giá hiện hành của UBND tỉnh đối với đất trồng cây lâu năm và giá cây trồng trên đất.

Thông qua kết quả làm việc, UBND tỉnh An Giang đề nghị các hộ tham dự đối thoại có trách nhiệm thông tin, giải thích cho các hộ còn lại biết để thực hiện tốt nội dung kết luận này cũng như kết luận ngày 16/4/2009. Sự tham gia hợp tác tốt của các hộ cũng là cơ sở để UBND xã Lương An Trà và UBND huyện Tri Tôn sớm trình UBND tỉnh phê duyệt phương án để việc hỗ trợ được thực hiện trong thời gian nhanh nhất.

Ngày 4/11/2009, UBND tỉnh An Giang ký Quyết định số 2478/QĐ-UBND phê duyệt dự toán chi phí công cải tạo đất và thiệt hại cây trồng cho các hộ dân tại xã Lương An Trà, huyện Tri Tôn với tổng kinh phí là 3 tỷ đồng.

Thực hiện quyết định của UBND tỉnh, UBND huyện Tri Tôn đã tiến hành giải quyết hỗ trợ cho 78 hộ đủ điều kiện với tổng số tiền là 2.690.000.000 đồng. Các hộ được giải quyết đều chấp hành và chấp dứt KN.

Ngày 21/5/2009 tại UBND xã Lương An Trà, Đoàn Công tác của tỉnh (gồm có: Thường trực HĐND tỉnh, Thanh tra tỉnh, Công an tỉnh, Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh, Báo An Giang, Đài Phát thanh Truyền hình An Giang, Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch và Phó Chủ tịch UBND huyện Tri Tôn) do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Huỳnh Thế Năng chủ trì, có buổi đối thoại, giải quyết đối với đại diện hộ dân KN (gồm các ông Võ Văn Tình, Phạm Văn Thâu, Lê Văn Giàu, Nguyễn Thanh Hồng và bà Lê Thị Thúy Hằng) với kết luận: Qua đối thoại cho thấy, nhận thức của các hộ bắt đầu có thay đổi theo chiều hướng tích cực so với đối thoại lần trước, thể hiện ở những điểm:

Ngày 17/5/2010, UBND tỉnh ban hành văn bản bác yêu cầu KN, giữ nguyên các giải quyết của UBND huyện Tri Tôn đối với 77 hộ KN phát sinh không thuộc đối tượng được Nhà nước cho tạm mượn đất.

Từ những diễn biến trên cho thấy, việc KN của các hộ diễn ra rất gay gắt, thường xuyên tập hợp thành đoàn đông người kéo đi KN tại tỉnh và TP Hồ Chí Minh. Nguyên nhân chủ yếu là do chưa nhận thức hết được quyền và nghĩa vụ khi tham gia KN, bên cạnh đó còn có một phần là do cuộc sống quá khó khăn.

Yêu cầu KN của các hộ đều không có cơ sở pháp lý nên không thể giải quyết. Tuy nhiên, xét hoàn cảnh cuộc sống quá khó khăn, UBND tỉnh chấp nhận giải quyết hỗ trợ công cải tạo đất cho mượn tạm trồng cây trước đây và thiệt hại cây trồng trên đất, do các hộ có thời gian sử dụng trên đất.

Về sau phát sinh thêm một số hộ mặc dù không được Nhà nước cho tạm mượn đất trồng cây nhưng ăn theo đòi được hỗ trợ, nên theo quy định của pháp luật hiện hành là không có tư cách KN.

Thực hiện Kế hoạch số 319/KH-TTCP ngày 20/2/2009 của Thanh tra Chính phủ kiểm tra, rà soát vụ việc KN, tố cáo tồn đọng, bức xúc, kéo dài, UBND tỉnh An Giang nhận thấy đây là trường hợp đã bảo đảm các yếu tố để công bố chấm dứt giải quyết do các hộ không có tư cách KN.

Mới đây, ngày 10/7/2012, tại Văn bản số 63/TB-UBND, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Văn Nưng thông báo kết thúc giải quyết đối với KN của các hộ dân tại ấp Ninh Phước, xã Lương An Trà, huyện Tri Tôn, yêu cầu các hộ nghiêm chỉnh chấp hành.

Căn cứ kết luận của Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng tại Khoản 1 Thông báo số 89/TB-VPCP ngày 19/3/2009 của Văn phòng Chính phủ, UBND tỉnh An Giang đề nghị các cơ quan Trung ương thống nhất theo phương án giải quyết của tỉnh để cùng giải thích khi các hộ KN vượt cấp.

Thông báo số 63/TB-UBND được phổ biến rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng và được niêm yết công khai tại UBND xã Lương An Trà để làm cơ sở kết thúc giải quyết.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Văn Nưng giao UBND huyện Tri Tôn chủ trì phối hợp với các cơ quan mặt trận, đoàn thể của huyện tăng cường vận động, giải thích để các hộ thông hiểu chính sách, pháp luật hiện hành, chấm dứt hành vi KN vô cớ.

Bảo Minh - Vy Anh