(Thanh tra) - Lợi nhuận ngành ngân hàng tiếp tục tăng trưởng hai chữ số trong 9 tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, sự phân hóa giữa các nhà băng và áp lực dự phòng rủi ro ngày càng rõ nét.
Bức tranh kinh doanh ngành ngân hàng trong 9 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi phần lớn nhà băng duy trì tăng trưởng lợi nhuận. Đáng chú ý, kết quả quý III tiếp tục cải thiện so với cùng kỳ, dù áp lực chi phí vốn và dự phòng rủi ro tín dụng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Theo thống kê của Công ty Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), tổng lợi nhuận trước thuế quý III/2026 của 27 ngân hàng niêm yết đạt khoảng 105.800 tỷ đồng, tăng 21,1% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng trưởng 17% được dự báo trước đó.
Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận nhóm ngân hàng này tăng khoảng 20% so với cùng kỳ và hoàn thành 75% kế hoạch lợi nhuận cả năm. Kết quả cho thấy hoạt động kinh doanh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, tạo nền tảng cho các ngân hàng bước vào quý cuối năm.
Xét về quy mô, Vietcombank tiếp tục dẫn đầu hệ thống với lợi nhuận trước thuế 9 tháng đạt 40.440 tỷ đồng, tăng khoảng 22% so với cùng kỳ. Theo sát là VietinBank với gần 39.557 tỷ đồng, tăng 33,9%.
Riêng quý III, VietinBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế khoảng 13.689 tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ và vượt Vietcombank để trở thành ngân hàng có lợi nhuận cao nhất trong quý.
Nhóm ngân hàng có lợi nhuận lũy kế trên 20.000 tỷ đồng còn ghi nhận MB đạt 30.518 tỷ đồng, tăng 31,9%; VPBank đạt 29.911 tỷ đồng, tăng 46,7%; BIDV đạt 29.483 tỷ đồng, tăng 24,8% và Techcombank đạt 28.915 tỷ đồng, tăng 23,7%.
Trong đó, VPBank là ngân hàng có tốc độ tăng trưởng lợi nhuận nổi bật trong nhóm dẫn đầu. Techcombank cũng ghi nhận quý kinh doanh đáng chú ý khi lợi nhuận trước thuế riêng quý III lần đầu vượt mốc 10.000 tỷ đồng.
Ở nhóm tiếp theo, HDBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế 18.379 tỷ đồng; ACB đạt 16.614 tỷ đồng; SHB đạt 14.309 tỷ đồng và LPBank đạt 10.421 tỷ đồng.
Bên cạnh những ngân hàng có quy mô lợi nhuận lớn, một số nhà băng quy mô vừa và nhỏ ghi nhận tốc độ tăng trưởng đáng kể. ABBank đạt lợi nhuận trước thuế 4.301 tỷ đồng sau 9 tháng, trong khi BVBank đạt khoảng 825 tỷ đồng, tăng gần 90% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, không phải tất cả ngân hàng đều duy trì đà tăng trưởng. Sacombank ghi nhận lợi nhuận trước thuế 5.893 tỷ đồng, giảm gần 47% so với cùng kỳ. SeABank, Eximbank và Saigonbank cũng ghi nhận lợi nhuận lũy kế đi xuống.
Những kết quả trái chiều cho thấy sự phân hóa trong hoạt động kinh doanh ngân hàng, đặc biệt về khả năng gia tăng thu nhập và kiểm soát chi phí.
Động lực quan trọng hỗ trợ lợi nhuận ngân hàng trong quý III tiếp tục đến từ hoạt động tín dụng và cải thiện hiệu quả vận hành. Theo SHS, thu nhập lãi thuần của nhóm ngân hàng được theo dõi tăng 18,7% so với cùng kỳ, trong khi chi phí hoạt động chỉ tăng 13,6%. Nhờ đó, lợi nhuận trước dự phòng tăng 27,2%.
Tính đến ngày 30/9/2026, tín dụng toàn hệ thống tăng 12,4% so với cuối năm trước, trong khi huy động vốn tăng 13,1%. Diễn biến này phản ánh hoạt động cung ứng vốn tiếp tục được mở rộng, tạo nguồn thu cho các ngân hàng.
Tuy nhiên, tăng trưởng lợi nhuận vẫn đi kèm những thách thức, đặc biệt là áp lực từ chi phí dự phòng rủi ro tín dụng. Số liệu SHS cho thấy chi phí dự phòng của nhóm ngân hàng được theo dõi tăng 42,5% trong quý III, cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng của thu nhập lãi thuần.
Cùng với đó, tỷ lệ nợ xấu tăng từ 1,87% cuối năm 2025 lên 2,12% vào cuối tháng 9/2026. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm từ 83% xuống còn 74%, cho thấy bộ đệm dự phòng có dấu hiệu thu hẹp.
Một thách thức khác là biên lãi thuần (NIM). Trong 9 tháng đầu năm, NIM toàn ngành ở mức khoảng 3%. Việc duy trì mặt bằng lãi suất cho vay hợp lý trong khi chi phí huy động vốn chịu sức ép có thể tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng cải thiện biên lợi nhuận.
Trên cơ sở kết quả kinh doanh đã công bố, SHS dự báo lợi nhuận trước thuế ngành ngân hàng năm 2026 có thể tăng khoảng 18-20% so với năm trước.
Dù vậy, triển vọng lợi nhuận quý cuối năm vẫn phụ thuộc vào khả năng mở rộng tín dụng, kiểm soát chi phí vốn và xử lý nợ xấu của từng ngân hàng.
Trong bối cảnh ngành ngân hàng tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong cung ứng vốn cho nền kinh tế, tăng trưởng lợi nhuận cần đi cùng việc nâng cao chất lượng tín dụng, duy trì các tỷ lệ an toàn và tăng cường năng lực quản trị rủi ro.
