Các bị cáo trong vụ án bị đưa ra xét xử về tội buôn lậu 546kg vàng, tổng trị giá 1.208 tỷ đồng. Ảnh: ND

Trong vụ án này có 8 bị cáo, gồm: Trần Thị Hoàn (sinh năm 1985, trú tại phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai, kinh doanh vàng bạc tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Một thành viên vàng bạc đá quý Hoàn Huế - Cty Hoàn Huế); Phạm Tuấn Hải (sinh năm 1970, trú tại phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai, cựu Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn kinh doanh thương mại và dịch vụ Thăng Long); Trần Thành Hiếu (sinh năm 1987, trú tại phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai, nhân viên Công ty Hoàn Huế); Liềng Thị Thực (sinh năm 2001, trú tại xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai, nhân viên Công ty Hoàn Huế); Nông Thị Thùy Linh (sinh năm 1985, trú tại phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai, nhân viên Công ty Hoàn Huế); Vàng Thị Phượng (sinh năm 2000, trú tại xã Hợp Thành, tỉnh Lào Cai); Lương Thị Bích Hà (sinh năm 1994, trú tại xã Bản Lầu, tỉnh Lào Cai, nhân viên Công ty Hoàn Huế); Nguyễn Thị Phương Nga (sinh năm 1977, trú tại phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai), bị Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao truy tố về tội “Buôn lậu” theo quy định tại Điều 188, khoản 4, điểm a - Bộ luật Hình sự.

Ba bị cáo còn lại đều thuộc Công ty cổ phần đầu tư và kinh doanh Vàng Việt Nam (Công ty Vàng Việt Nam) gồm: Trần Thị Như My (sinh năm 1977, Chủ tịch Hội đồng quản trị), Phùng Thị Thuyết (sinh năm 1981, Phó Tổng Giám đốc), Nguyễn Thị Hợp (sinh năm 1979, kế toán trưởng), cùng bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” theo quy định tại Điều 221, khoản 3 - Bộ luật Hình sự.

Trong số 11 bị cáo, có 6 bị cáo bị tạm giam, 5 bị cáo được tại ngoại.

Theo cáo trạng, Hoàng Văn Huế (chồng bị cáo Hoàn) là giám đốc, người đại diện theo pháp luật Cty Hoàn Huế, song người điều hành mọi hoạt động kinh doanh là Trần Thị Hoàn.

Lợi dụng chênh lệch giá vàng giữa Việt Nam và thế giới; nhu cầu kinh doanh, sử dụng vàng trong nước lớn; điều kiện sinh sống, làm việc của cư dân khu vực biên giới Trung Quốc - Việt Nam có thể buôn lậu vàng mà khó bị phát hiện xử lý, từ ngày 2/9/2024 đến ngày 2/12/2024, các đối tượng không có giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu đã móc nối, tổ chức buôn lậu vàng nhằm thu lời bất chính.

Trong đó, Trần Thị Hoàn đã thỏa thuận với đối tượng có tên "Bà Béo" (quốc tịch Trung Quốc) và Phạm Tuấn Hải tổ chức buôn lậu tổng số hơn 546kg vàng, trị giá hơn 1.208 tỷ đồng từ Trung Quốc về Việt Nam qua cửa khẩu quốc tế Lào Cai để tiêu thụ. Trong đó, bị cáo Hoàn mua của "Bà Béo" tổng hơn 97kg vàng, trị giá hơn 208 tỷ đồng; mua của Phạm Tuấn Hải gần 450kg vàng, trị giá gần 1.000 tỷ đồng.

Tài liệu điều tra thể hiện, từ tháng 9/2024 đến tháng 12/2024, Trần Thị Hoàn thỏa thuận với Phạm Tuấn Hải mua vàng tại Trung Quốc, vận chuyển trái phép về Việt Nam bán lại cho mình. Để có nguồn vàng bán, Hải mua vàng của đối tượng tên Châu (quốc tịch Trung Quốc, không rõ thông tin cá nhân), sau đó tổ chức vận chuyển về Việt Nam giao cho Hoàn.

Để tránh việc phát hiện của cơ quan chức năng, thời gian đầu, Châu thuê một số người Trung Quốc (chưa rõ thông tin cá nhân) giấu vàng vào trong người (túi áo, cho vào túi buộc quanh bụng…) vận chuyển từ Trung Quốc qua cửa khẩu quốc tế Lào Cai về Việt Nam giao cho Phạm Tuấn Hải tại nhà riêng; giao trực tiếp tại cửa hàng vàng của Cty Hoàn Huế hoặc giao tại địa điểm do Hoàn chỉ định nhằm tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng.

Trường hợp Châu không thuê được người vận chuyển vàng, Phạm Tuấn Hải yêu cầu Châu gửi vàng tại nhà ZENG QING YUN (là vợ Hải, quốc tịch Trung Quốc, có nhà riêng, buôn bán tại Trung Quốc). Sau đó, Hải thuê Nguyễn Thị Phương Nga (ở Lào Cai) xuất cảnh sang Trung Quốc nhận vàng, vận chuyển về Việt Nam.

Tháng 11/2024, Trần Thị Hoàn khó khăn về tài chính, chậm thanh toán. Lúc này, hai bên thống nhất, sau khi vàng được vận chuyển về Việt Nam, Hải cùng nhân viên của Hoàn đi giao, bán cho khách của Hoàn tại Hà Nội, Hải sẽ trực tiếp thu tiền bán vàng.

Để tiêu thụ vàng nhập lậu, Hoàn chỉ đạo nhân viên xóa bỏ thông tin thể hiện nguồn gốc nước ngoài và cắt nhỏ, bán cho các khách hàng tại Hà Nội hưởng lợi.

Mở rộng điều tra hành vi buôn lậu vàng của Trần Thị Hoàn, cơ quan điều tra phát hiện Trần Như My, Phùng Thị Thuyết và Nguyễn Thị Hợp (kế toán trưởng Công ty vàng Việt Nam) đã có hành vi vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Cơ quan chức năng xác định, trong khoảng thời gian từ năm 2023 và 6 tháng đầu năm 2024, bị can Trần Như My đã chỉ đạo Phùng Thị Thuyết, Nguyễn Thị Hợp, kê khai không trung thực, để ngoài sổ kế toán, không kê khai thuế đối với hàng hóa mua vào, bán ra của Công ty vàng Việt Nam, từ đó làm giảm doanh thu, giảm lợi nhuận, giảm số thuế GTGT, thuế thu nhập doanh nghiêp phải nộp. Hậu quả, gây thiệt hại về thuế cho Nhà nước tổng số tiền hơn 5 tỷ đồng.