Quang cảnh phiên toà. Ảnh: ND

Mở đầu phiên toà, Hội đồng xét xử, Tòa án nhân dân TP Hà Nội thông báo do số lượng bị cáo đông nên sẽ xét hỏi lần lượt từng bị cáo.

Là người đầu tiên trả lời thẩm vấn, bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền (cựu Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Cty LanQ) khai vào cuối năm 2019, bị cáo đại diện Cty LanQ ký hợp đồng khám chữa bệnh Bảo hiểm y tế năm 2020 với Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang, trong đó có việc cung cấp thuốc cho người có thẻ bảo hiểm y tế đến khám, chữa bệnh.

Sau đó, bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền đã bàn với Phạm Văn Cách (cựu Chủ tịch Công ty Cổ phần dược Sơn Lâm) về việc Công ty LanQ sẽ tổ chức đấu thầu lựa chọn đơn vị cung cấp thuốc.

Kết quả, Công ty Cổ phần dược Sơn Lâm là đơn vị trúng thầu. Trên cơ sở kết quả đấu thầu, đầu năm 2020, Công ty LanQ và Công ty Sơn Lâm ký hợp đồng mua bán thuốc trị giá lên đến hơn 64 tỷ đồng.

Theo hợp đồng này, Công ty Cổ phần dược Sơn Lâm là đơn vị cung cấp toàn bộ vị thuốc cho Cty LanQ. Song thực tế, Cty LanQ chỉ mua một số lượng rất ít thuốc của Công ty Cổ phần dược Sơn Lâm, còn lại mua của Công ty Cổ phần đông dược Hà Nội CQB (Cty CQB).

Để hợp thức hồ sơ theo kết quả đấu thầu, Nguyễn Mạnh Quyền thừa nhận đã gắn nhãn mác, bao bì cho các vị thuốc mua của Cty CQB.

"Thực tế có những vị thuốc của Cty CQB chất lượng tốt hơn", bị cáo Quyền khai và cho biết để hợp thức hóa nguồn tiền đầu ra của thuốc, Phạm Văn Cách cung cấp hóa đơn khớp với số lượng thuốc đã xuất.

Theo cáo buộc, Nguyễn Mạnh Quyền sẽ chi cho Phạm Văn Cách 18% trên tổng giá trị hóa đơn khống nhưng vì Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang chưa thanh toán toàn bộ tiền theo đề nghị thanh toán của Cty LanQ và công ty này cũng đang cần tiền để đầu tư, xây dựng bệnh viện mới nên đến nay Quyền chưa trả tiền cho Cách như thỏa thuận.

Tại tòa, bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền khẳng định cáo buộc trên là không đúng, bị cáo không thỏa thuận gì về việc chi % cho Phạm Văn Cách.

Ngay sau đó, Hội đồng xét xử đã gọi bị cáo Phạm Văn Cách lên đối chất. Ông Cách trình bày, lúc đầu thực hiện việc mua bán hai bên không có thỏa thuận gì. Song khi đã bán hàng được 3 tháng, việc chuyển hàng, hóa đơn quá nhiều, sợ ngân hàng để ý nên Quyền đã thỏa thuận chi 18% trên tổng giá trị hóa đơn khống cho Phạm Văn Cách. Tuy nhiên, ông Cách cho biết chưa nhận được tiền.

Sau phần đối chất của bị cáo Phạm Văn Cách, bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền cúi đầu nói "không nhớ".

Tiếp tục khai báo, bị cáo Phạm Văn Cách cho biết Công ty Cổ phần dược Sơn Lâm có nhiều kinh nghiệm về đấu thầu thuốc nên khi Nguyễn Mạnh Quyền nhờ giúp đỡ đã nhận lời.

Song bị cáo không nghĩ rằng việc này lại vi phạm quy định của pháp luật, phải đứng trước tòa như hôm nay.

Về việc đưa hối lộ cho các trung tâm y tế, bị cáo Cách khai, Công ty Cổ phần dược Sơn Lâm cung cấp thuốc cho các đơn vị trên khắp cả nước. Để có thể cung cấp thuốc, công ty sẽ tham gia đấu thầu tại các Sở Y tế có nhu cầu. Khi trúng thầu, đơn vị sẽ ký hợp đồng bán thuốc với các bệnh viện, trung tâm y tế,...

Để thuận lợi cho việc giao hàng hóa, bị cáo Phạm Văn Cách chi "hoa hồng" cho các đơn vị mua hàng. Người nhận "hoa hồng" thường là giám đốc hoặc trưởng khoa.

"Bị cáo nhận nhiều lợi nhuận sẽ chi tốt hơn còn lợi nhuận ít sẽ chi thấp", bị cáo Phạm Văn Cách trình bày và cho biết, việc chi "hoa hồng" do cấp dưới là Lê Văn Tình, cựu Phó tổng giám đốc Công ty Cổ phần dược Sơn Lâm thực hiện.

Cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang cũ tại phiên toà. Ảnh: MH

Theo cáo trạng, từ năm 2011 đến tháng 12/2021, Thân Đức Lại là Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang cũ, có thẩm quyền duyệt, ký ủy nhiệm chi giải ngân tiền tạm ứng kinh phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế cho các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.

Để được tạo điều kiện thuận lợi trong việc giải ngân tiền tạm ứng kinh phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế, từ quý I/2017 đến quý IV/2021, sau khi gặp, trao đổi và nhờ Thân Đức Lại giúp đỡ, Nguyễn Mạnh Quyền đã nhiều lần chỉ đạo cấp dưới chi tiền cho Lại tại phòng làm việc của Lại với tổng số tiền là 700 triệu đồng.

Về cáo buộc trên, bị cáo Thân Đức Lại trình bày, năm 2016, Nguyễn Mạnh Quyền đến làm việc và có nêu về những khó khăn của đơn vị, mong muốn được Bảo hiểm xã hội Bắc Giang (cũ) tạo điều kiện giúp đỡ. Bị cáo Thân Đức Lại đồng ý giúp đỡ Quyền nhưng "chỉ ở mức nào đó".

Sau đó kế toán trưởng của Cty LanQ đến cảm ơn bị cáo, ban đầu chỉ là 5-10 triệu đồng.

Lúc đầu, bị cáo Thân Đức Lại cho biết đã nhiều lần từ chối quà nhưng Cty LanQ nói đây là của doanh nghiệp, nhận cho "anh em vui". Khi đó, bị cáo nghĩ việc này là ứng xử của doanh nghiệp, không phải là hành vi phạm tội.

Đến khi có quyết định khởi tố vụ án, làm việc với cơ quan điều tra, bị cáo Thân Đức Lại mới nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật.