Nhà máy thép Gia Sàng với công nghệ lạc hậu và bị mất cắp quá nhiều không thể khôi phục mà phải thay công nghệ mới. Ảnh: MA

Năm 2007, công ty thí điểm cổ phần hóa với vốn sở hữu Nhà nước 39,66%, vốn của cổ đông lớn hơn 40%; của cán bộ công nhân viên còn lại 19,34%. Tuy nhiên, sau đó, nhà máy liên tục thua lỗ và phải ngừng sản xuất từ tháng 1/2013. 

Tháng 7/2016, Công ty Thái Hưng đã tham gia mua đấu giá tài sản của Công ty Gia Sàng thông qua Chi cục Thi hành án dân sự TP Thái Nguyên, và trúng đấu giá tài sản với số tiền gần 57 tỷ đồng. Công ty Thái Hưng cam kết thực hiện đúng các điều kiện khi tham gia đấu giá: Đầu tư xây dựng cải tạo và khôi phục sản xuất Nhà máy Luyện cán thép Gia Sàng, tạo công ăn việc làm cho người lao động và đảm bảo an ninh trật tự trên địa phương. 

Ngày 28/12/2016, nhà máy được khôi phục hoạt động trở lại nhưng sau thời gian ngắn thì buộc phải tạm dừng do công nghệ đã quá lạc hậu, thiết bị bị mất mát, không đồng bộ, sản xuất không hiệu quả…

Tháng 7/2017, ban lãnh đạo Công ty Gia Sàng họp bàn giải pháp và quyết định phải tìm phương án mới cứu nhà máy bằng việc đầu tư cải tạo nâng cấp dây chuyền công nghệ hiện đại hơn, đề xuất phương án cải tạo, nâng cấp gắn với di dời nhà máy.

Đối với vị trí Nhà máy Gia Sàng, Công ty Thái Hưng đã xin chủ trương để thực hiện dự án khu tổ hợp thương mại dịch vụ, trường học và nhà ở Gia Sàng và được UBND tỉnh Thái Nguyên phê duyệt tại Quyết định số 3669/QĐ-UBND ngày 23/11/2017. 

Ngày 27/12/2017, UBND tỉnh Thái Nguyên đã có Quyết định số 4060/QĐ-UBND phê duyệt quy hoạch chi tiết (tỷ lệ 1/500) khu tổ hợp thương mại dịch vụ, trường học và nhà ở Gia Sàng (Thái Hưng Eco City).

Theo tìm hiểu, sở dĩ có việc xin chuyển đổi trên là do, với hạ tầng nhà máy đã bị rút ruột tan hoang và công nghệ cũ, chỉ vài tháng sau khi phục hồi sản xuất, chính người lao động ở Gia Sàng nhận thấy tiếp tục sản xuất là thất bại. Không thể duy ý chí tiếp tục ném tiền vào một dự án bất khả thi. Vì thế, giữa năm 2017, chính ban lãnh đạo và đại diện người lao động ở Gia Sàng đã họp bàn để đưa ra phương án cải tạo, nâng cấp gắn với di dời nhà máy, tổng đầu tư hơn 834 tỷ đồng, công suất 500 nghìn tấn thép/năm.

Theo quy hoạch của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công thương, dây chuyền mới phải đảm bảo công suất 500.000 tấn thép/năm trở lên. Vị trí nhà máy hiện tại không đảm bảo. Và, theo quy hoạch sẽ di dời các cơ sở công nghiệp gây ô nhiễm ra khỏi trung tâm thành phố. Bởi vậy, việc di dời nhà máy gắn với cải tạo, đầu tư mới là giải pháp tối ưu. 

Thực tế, hầu hết người lao động và không ít người dân xung quanh đều đồng tình, ủng hộ với phương án di dời, cải tạo nhà máy.

Và, việc lựa chọn Thái Hưng đảm nhiệm công cuộc tái thiết này cũng được đánh giá là sự lựa chọn hợp lý. Bởi vì, trong bối cảnh hiện nay, khó thể trông chờ “trời cứu” hay các nguồn lực từ Trung ương mà phải dựa vào các nguồn lực xã hội hóa, do những người trong cuộc làm chủ.

Qua tìm hiểu của phóng viên, đến nay, địa phương này mới phê duyệt quy hoạch 1/500 và yêu cầu nhà đầu tư triển khai các bước chặt chẽ. Cũng giống như một số tỉnh, thành khác gần đây đã rút ra bài học kinh nghiệm trong quản lý để chống nạn đầu cơ đất, phân lô bán nền tràn lan, khu tổ hợp thương mại dịch vụ, trường học và nhà ở Gia Sàng (Thái Hưng Eco City) không đầu tư theo kiểu ăn “xổi” mà quy hoạch đồng bộ, hiện đại gồm nhiều hạ tầng giống như các dự án lớn mà một số tập đoàn đã triển khai.

Minh Anh