Có thời điểm nhiều nhà máy sản xuất xi măng chỉ hoạt động từ 50 - 60% công suất. Ảnh: Ngô Khuyên

Theo số liệu của Vụ VLXD, Bộ Xây dựng, tính đến hết năm 2014, cả nước có 75 dây chuyền sản xuất xi măng lò quay vận hành với tổng công suất thiết kế là 80,96 triệu tấn. Công suất huy động khoảng 73 - 74 triệu tấn. Đến năm 2015, khả năng sẽ có 1 dự án xi măng dầu khí 12/9 công suất 0,6 triệu tấn/năm đi vào vận hành, cả nước sẽ có 76 dây chuyền với tổng công suất thiết kế là 81,56 triệu tấn, công suất huy động sẽ đạt 79 - 80 triệu tấn.

Trên cơ sở ước sản lượng xi măng tiêu thụ năm 2014, Bộ Xây dựng tính toán nhu cầu tiêu thụ xi măng năm 2015 khoảng 71 - 73 triệu tấn, tăng 4 - 7% so với năm 2014; trong đó, tiêu thụ nội địa khoảng 52 - 53 triệu tấn, xuất khẩu 19 - 20 triệu tấn.

Như vậy, nếu dự tính nhu cầu tiêu thụ xi măng trong năm 2015 của Bộ Xây dựng sát với thực tế thì nguồn cung xi măng cả nước tính đến cuối năm 2015 vẫn thừa khoảng 7 triệu tấn.

Đối với VLXKN, đến hết năm 2014, trên cả nước đã có 13 nhà máy sản xuất gạch bê tông khí chưng áp (AAC), 17 nhà máy sản xuất bê tông bọt, trên 1.000 dây chuyền sản xuất gạch xi măng cốt liệu công suất trên 10 triệu viên quy tiêu chuẩn (QTC)/năm và một số chủng loại vật liệu không nung khác (tổng công suất thiết kế đạt gần 6 tỷ viên QTC). Các nhà máy sản xuất ra sản phẩm có chất lượng ổn định. Như vậy, chúng ta đã làm chủ được công nghệ sản xuất VLXKN.

Có thể nói, giữa cung - cầu xi măng và VLXKN đang có một khoảng cách lớn, điều này đồng nghĩa với sự lãng phí trong đầu tư.

Theo ông Lê Văn Tới, Vụ trưởng Vụ VLXD, công tác quản lý và thực hiện quy hoạch trong lĩnh vực xi măng và chương trình phát triển VLXKN vẫn sẽ là những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác quản lý Nhà nước về VLXD năm 2015. Cùng với việc kiểm tra các dự án xi măng dự kiến vận hành trong năm 2015 và các dự án xi măng dự kiến đầu tư trong giai đoạn 2016 - 2020, Bộ Xây dựng sẽ nghiên cứu và có dự báo kịp thời đối với cung cầu xi măng của cả nước. Ngoài ra, Bộ Xây dựng tiếp tục rà soát việc thực hiện các dự án xi măng trong kế hoạch 2012 - 2015 thuộc Quy hoạch 1488.

Trước đó, ngày 29/8/2011, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 1488/QĐ-TTg đưa 5 dự án xi măng có công suất 0,91 triệu tấn/năm (tương đương công suất lò nung 2.500 tấn clinker/ngày) với tổng công suất thiết kế là 4,55 triệu tấn ra khỏi quy hoạch do các dự án này có quy mô công suất nhỏ, hiệu quả thấp, chủ đầu tư không đủ năng lực cả về tài chính và kinh nghiệm quản lý; hoãn triển khai 9 dự án xi măng khác.

Liên quan đến quy hoạch phát triển VLXKN và chương trình phát triển VLXKN, Bộ Xây dựng đã yêu cầu các tổng công ty, công ty trực thuộc nghiêm t&u