UBND phường Âu Lâu tổ chức ký cam kết thực hiện bảo vệ khoáng sản chưa khai thác. Ảnh: Cổng TTĐT tỉnh Lào Cai

Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai mới có chỉ đạo tăng cường công tác quản lý, bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn tới các sở, ngành, địa phương.

Nhận diện tồn tại, hạn chế

Thời gian qua, tại Lào Cai, tình trạng khai thác, mua bán và vận chuyển khoáng sản trái phép vẫn diễn ra tại một số địa phương; công tác kiểm tra, phát hiện, xử lý vi phạm có nơi còn thiếu quyết liệt.

Trách nhiệm quản lý Nhà nước của một số cấp chính quyền chưa được thực hiện đầy đủ, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài nguyên và mất an ninh trật tự, ảnh hưởng môi trường và người dân.

Trước tình hình này, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và cấp trên nếu để xảy ra tình trạng thăm dò, khai thác khoáng sản trái phép mà không kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý.

Đáng chú ý, các địa phương được yêu cầu xây dựng đường dây nóng để người dân phản ánh các vi phạm trong hoạt động khoáng sản.

Đồng thời, phải phát huy vai trò của lực lượng công an cấp xã, dân quân và cộng đồng dân cư trong công tác phát hiện, tố giác, ngăn chặn vi phạm.

Công an và quân đội vào cuộc, kiên quyết xử lý bảo kê

Để ngăn chặn triệt để, Công an tỉnh được giao nhiệm vụ tập trung đấu tranh, triệt phá các đường dây, nhóm đối tượng hoạt động khai thác khoáng sản trái phép có tổ chức.

Lực lượng chức năng phải xử lý nghiêm các hành vi bảo kê, tiếp tay, bao che cho hoạt động khai thác khoáng sản trái phép.

Bên cạnh đó, tiếp tục tuần tra, kiểm soát và xử lý dứt điểm việc khai thác cát, sỏi lòng sông, suối, hồ bằng tàu cuốc xong trong quý II/2026.

Ở khu vực biên giới, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh có trách nhiệm chủ trì phối hợp bảo vệ khoáng sản chưa khai thác.

Lực lượng biên phòng phải kiểm soát chặt chẽ các đường mòn, lối mở và khu vực cửa khẩu, không để các đối tượng lợi dụng hoạt động thương mại biên giới để hợp thức hóa khoáng sản khai thác trái phép.

Công khai quyết định xử phạt hành vi khai thác nước dưới đất không có giấy phép trên Cổng TTĐT tỉnh Lào Cai. Ảnh: ĐT

Đồng bộ các giải pháp quản lý nguồn gốc, bến bãi

Về phía các cơ quan chuyên môn, Sở Nông nghiệp và Môi trường cần chủ trì tham mưu tổ chức các đợt kiểm tra liên tỉnh tại những khu vực giáp ranh phức tạp về khoáng sản.

Sở Công Thương chịu trách nhiệm chủ trì phối hợp kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ trong hoạt động kinh doanh, tiêu thụ, kịp thời xử lý nghiêm các hành vi thu mua, tàng trữ khoáng sản không rõ nguồn gốc, trái phép.

Ở góc độ khác, Sở Xây dựng được giao rà soát toàn bộ các bến thủy nội địa, bãi tập kết và cơ sở kinh doanh vật liệu xây dựng. Cơ quan này phải kiên quyết xử lý các vi phạm, đồng thời chấm dứt tất cả các bến thủy nội địa hoạt động trái phép, tự phát trên địa bàn.

Cùng với sự vào cuộc của chính quyền, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lào Cai cũng được đề nghị tăng cường giám sát việc thực thi pháp luật, đặc biệt đối với các loại khoáng sản lộ thiên, dễ khai thác như cát, sỏi, đất san lấp, vàng sa khoáng và đá quý.

Chỉ đạo từ Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cho thấy quyết tâm lập lại trật tự trong hoạt động khoáng sản. Tuy nhiên, cần sự phối hợp đồng bộ, kịp thời với cơ chế quản lý minh bạch của các cấp, các ngành trong khắc phục những tồn tại, hạn chế và hướng tới mục tiêu ngăn chặn nguy cơ thất thoát tài nguyên.