Những ngày qua, mưa lớn khiến nhiều diện tích lúa của người dân khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk bị ngập. Ảnh: TQ

Không để bị động trước cao điểm mùa mưa

Đắk Lắk đang bước vào cao điểm mùa mưa, nhất là khu vực phía Đông tỉnh, địa bàn Phú Yên cũ. Đây là khu vực từng chịu thiệt hại nặng nề trong các đợt bão, mưa lũ cuối năm 2025.

Những ngày qua, mưa lớn kéo dài tiếp tục cho thấy nguy cơ thiên tai tại khu vực này. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, mưa lớn từ ngày 21 đến 24/9 gây ngập úng, sạt lở cục bộ tại nhiều địa phương. Chính quyền một số nơi phải tổ chức sơ tán người dân khỏi khu vực có nguy cơ mất an toàn.

Tại phường Xuân Đài, hơn 30 hộ dân bị ngập, trong đó 2 hộ ở khu phố An Bình Thạnh có nguy cơ sạt lở được sơ tán đến nơi an toàn. Ở xã Tuy An Bắc, chính quyền vận động di dời 23 hộ dân tại khu vực có nguy cơ mất an toàn do đất, cát từ mái taluy cao tốc tràn vào nhà.

Mưa lớn cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp. Tổng diện tích lúa bị ảnh hưởng được thống kê hơn 1.500ha. Trong đó, xã Hòa Thịnh có khoảng 600ha lúa chưa thu hoạch bị ảnh hưởng, gồm 128ha ngập nặng; xã Phú Hòa 2 có 151,5ha lúa bị ngập, mức thiệt hại trên 70%; xã Tuy An Bắc có 195ha lúa bị ngập, khoảng 95ha bị đổ ngã.

Các địa phương đã huy động lực lượng hỗ trợ người dân thu hoạch lúa, hoa màu tại những khu vực đủ điều kiện, đồng thời tiếp tục rà soát mức độ thiệt hại.

Những diễn biến này cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc chủ động phòng ngừa, nhất là tại các khu vực từng chịu ảnh hưởng nặng bởi thiên tai.

Những ngày qua, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk xuất hiện mưa lớn. Ảnh: N.Giàu

Rà từng điểm xung yếu, chuẩn bị phương án sơ tán

Không chờ đến khi thiên tai xảy ra mới ứng phó, tỉnh Đắk Lắk thời gian qua liên tục chỉ đạo các địa phương rà soát phương án phòng, chống thiên tai.

Tại hội nghị chuyên đề về công tác phòng, chống thiên tai ngày 17/9, UBND tỉnh cho biết trong 9 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh xảy ra 13 trận thiên tai, làm 2 người chết, hư hỏng 109 nhà dân cùng một số công trình hạ tầng, thiệt hại ban đầu hơn 2,8 tỷ đồng.

Tỉnh xác định công tác phòng, chống thiên tai phải được thực hiện chủ động từ sớm, từ xa, lấy phòng ngừa là chính, lấy người dân làm trung tâm và bảo vệ tính mạng Nhân dân là ưu tiên hàng đầu.

Đến nay, 102/102 xã, phường đã thành lập, kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự; 100% đơn vị cấp xã duy trì Đội xung kích phòng, chống thiên tai với hơn 11.000 thành viên.

Lực lượng sẵn sàng huy động gồm hơn 26.000 cán bộ, chiến sĩ cùng trên 37.000 phương tiện, trang thiết bị, vật chất các loại. Công tác cảnh báo cũng được tăng cường với gần 100 trạm đo mưa chuyên dùng và 11 trạm cảnh báo ngập lụt tự động.

Đáng chú ý, qua rà soát, 39 xã, phường báo cáo có điểm, khu vực nguy cơ sạt lở, với tổng cộng trên 100 điểm; 10 đập, hồ chứa nước được xác định có nguy cơ mất an toàn.

Tỉnh yêu cầu hoàn thành, cập nhật phương án phòng, chống thiên tai tại 100% xã, phường; xử lý các điểm xung yếu, bảo đảm an toàn hồ đập, nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo và củng cố lực lượng, phương tiện cứu hộ, cứu nạn.

Các lực lượng hỗ trợ thu hoạch lúa bị ngập cho người dân xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk. Ảnh: TQ

 Chủ động bảo vệ người dân từ cơ sở

Tại các địa bàn phía Đông, việc chuẩn bị phương án ứng phó được đặt trong bối cảnh người dân vẫn còn nguyên ký ức về những trận mưa lũ gây thiệt hại lớn cuối năm trước.

Các khu vực ven sông, suối, vùng trũng thấp, nơi có nguy cơ lũ quét, sạt lở và những điểm từng xảy ra ngập sâu được xác định là những vị trí cần đặc biệt lưu ý. Chính quyền cơ sở phải nắm chắc từng khu vực nguy hiểm, hộ dân cần sơ tán, địa điểm tránh trú và lực lượng, phương tiện có thể huy động khi xảy ra tình huống.

Tại hội nghị ngày 17/9, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy “bị động ứng phó” sang “chủ động quản trị rủi ro”, chuẩn bị từ sớm, từ xa, từ cơ sở.

Theo đó, các địa phương phải “nắm chắc địa bàn, nắm chắc dân, nắm chắc rủi ro”, xác định cụ thể khu vực nguy hiểm, hộ dân cần sơ tán, tuyến đường, địa điểm tránh trú, lực lượng và phương tiện có thể huy động.

Lãnh đạo tỉnh cũng yêu cầu các phương án phòng, chống thiên tai không được chỉ dừng trên giấy mà phải được kiểm tra, diễn tập và vận hành thực tế; phương châm “4 tại chỗ” phải có lực lượng, phương tiện, vật tư được chuẩn bị và bố trí ngay tại những địa bàn có nguy cơ cao.

Tỉnh Đắk Lắk chủ động triển khai các phương án ứng phó với mưa bão năm 2026, nhằm giảm thiểu rủi ro và thiệt hại do thiên tai. Ảnh: TQ

Thực tế mưa lớn những ngày qua cho thấy việc chuẩn bị từ sớm là cần thiết. Khi nước dâng, việc di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm, bảo đảm giao thông tại các điểm xung yếu và hỗ trợ người dân bảo vệ sản xuất phải được triển khai nhanh chóng.

Trong thời gian tới, Đắk Lắk tiếp tục rà soát các điểm có nguy cơ ngập sâu, lũ quét, sạt lở đất; kiểm tra hồ đập, công trình xung yếu, các tuyến giao thông và khu dân cư nằm trong vùng nguy hiểm.

Mục tiêu được tỉnh đặt ra là không để xảy ra tình trạng bị động, bất ngờ; khi có thiên tai phải kịp thời cảnh báo, tổ chức sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm và huy động lực lượng, phương tiện cứu hộ, cứu nạn, với ưu tiên cao nhất là bảo đảm an toàn tính mạng người dân.