Gần 1/2 mỹ phẩm trên thị trường là hàng giả (ảnh minh họa).

Xử lý vi phạm không xuể

Vừa qua, TP Hà Nội thực hiện thí điểm xóa hàng giả, hàng nhái tại 3 tuyến phố Hàng Bông, Hàng Ngang, Hàng Đào. Theo Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) Hà Nội, ban đầu, 100% cơ sở kinh doanh đã kí cam kết không bán hàng giả, nhái. Những ngày đầu trong chiến dịch kiểm tra đã thu giữ trên 1.000 sản phẩm là hàng giả.

Khảo sát thêm tại các tuyến phố này, không khó phát hiện những sản phẩm quần áo mang các nhãn hiệu: Nike, Lacoste, Adidas và Gucci được bày bán công khai. Tại khu vực ngã tư Hàng Ngang, Hàng Đào giao với Hàng Bạc, chỉ cần khoảng 100 - 200 nghìn đồng, thậm chí là vài chục nghìn đồng, người tiêu dùng có thể sở hữu một chiếc quần hay áo phông mang nhãn hiệu nổi tiếng như Adidas; Lacoste; Nike…

Các sản phẩm làm giả, làm nhái còn đa dạng và phong phú với nhiều chủng loại như ví da, túi xách, giầy dép, thuốc chữa bệnh, vải may mặc, đồ sứ, đặc biệt là mỹ phẩm. Cơ quan chức năng đã ước tính gần một nửa sản phẩm tiêu thụ trên thị trường là giả.

Theo Cục QLTT (Bộ Công thương), mỗi năm có khoảng 5.000 vụ hàng giả được xử lý. Tuy nhiên, theo ông Vũ Vinh Phú, đó mới là phần nổi của tảng băng chìm, tương đương với 10 - 15% sự thật. Tức là phải khoảng 50.000 vụ được phát hiện mới “tương xứng” với tình hình phức tạp về hàng giả, hàng nhái hiện nay.

Ông Phú nhận định, hàng giả, hàng nhái tập trung vào những mặt hàng bán chạy của Việt Nam và quốc tế. Tinh vi hơn, hàng giả ở Việt Nam còn được sản xuất từ Trung Quốc hoặc nước thứ 3 đưa về tiêu thụ. Đáng lo ngại là lương thực, thực phẩm bị làm giả vì nguy hại trực tiếp đến sức khỏe con người đang “chui” về nông thôn. Ước tính có đến 70 - 80% các mặt hàng được bán ở nông thôn là hàng giả.

Thêm vào đó, hiện nay, việc cho 1 người dân gùi hàng 2 triệu đồng miễn thuế, thậm chí không kiểm tra là hàng tại nhiều cửa khẩu cũng là một nguyên nhân khiến hàng giả dễ dàng xâm nhập vào nước ta. Do vậy, khi hàng giả vào đến thị trường nội địa mới chống thì không làm nổi.
Phải nâng khung xử lý

Nhiều chuyên gia cho rằng, để chống nạn hàng giả, hàng nhái phải xây dựng thương hiệu chất lượng hàng hóa trong nước. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng về cách phân biệt hàng thật, hàng giả.

Tiếp đó, nên tập trung kiểm tra, xử lý trước những sản phẩm làm giả liên quan đến lương thực, thực phẩm, xăng dầu, thuốc chữa bệnh, thuốc bảo vệ thực vật... Và, phải xử lý nghiêm những vụ hàng giả, hàng nhái, gian lận thương mại lớn xuyên quốc gia.

Ông Vũ Vinh Phú cho rằng, phải coi chống hàng giả như một quốc nạn ngang bằng với tham nhũng. Vì vậy, phải có bộ máy quản lý Nhà nước về chống hàng giả là Cục Chống hàng giả ở T.Ư và chi cục chống hàng giả ở các địa phương. Cơ quan này có máy giám định, thiết bị khoa học kỹ thuật, có thẩm quyền điều tra, trinh sát tình hình; có quyền đưa ra xử lý và chịu trách nhiệm trước Nhà nước. Về xử lý cần nâng khung hình phạt, như vi phạm lần đầu rút giấy phép kinh doanh, lần 2 xử lý hình sự ngay. Và, phải làm đồng bộ, liên tục, quyết liệt chứ không nên theo kiểu tư duy phong trào, sực nhớ hay kiểu “khua chiêng, gõ trống”…

“Điều quan trọng nhất là phải làm trong sạch nội bộ cơ quan có chức năng chống hàng giả trước khi chống hàng giả. Nếu không, có khi lại tiếp tay cho hàng giả. Khi còn làm Phó Ban 127 của Hà Nội tôi từng kỷ luật hơn 70 cán bộ. Tôi cũng từng thu 2,2 tỷ đồng tiền vải lậu tại 1 chợ đầu mối năm 2002 - 2003 mà cơ quan công an tại địa phương không biết…”, ông Phú dẫn chứng.

Hữu Oanh