Khung chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026 được Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát, điều chỉnh với 52 chỉ số thành phần, chia thành 7 trụ cột. Ảnh: H.L

52 chỉ số trong 7 trụ cột

Ngày 4/10, trong khuôn khổ Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia 2026 với chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”, Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố Chỉ số đổi mới sáng tạo các địa phương (PII) năm 2026.

Theo thông tin được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, khung chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026 được rà soát, điều chỉnh với 52 chỉ số thành phần, chia thành 7 trụ cột. Cấu trúc này gồm 5 trụ cột phản ánh các yếu tố đầu vào của đổi mới sáng tạo và 2 trụ cột phản ánh đầu ra.

Năm trụ cột đầu vào gồm thể chế; vốn con người và nghiên cứu và phát triển; cơ sở hạ tầng; trình độ phát triển của thị trường; trình độ phát triển của doanh nghiệp. Hai trụ cột đầu ra gồm sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ; tác động.

Cách phân chia này cho phép PII đánh giá đồng thời những điều kiện tạo ra đổi mới sáng tạo và những kết quả, tác động được tạo ra từ quá trình đó.

Trong nhóm đầu vào, trụ cột thể chế phản ánh những điều kiện về thể chế liên quan đến hoạt động đổi mới sáng tạo. Vốn con người và nghiên cứu và phát triển tập trung vào nguồn lực con người cùng hoạt động nghiên cứu và phát triển. Cơ sở hạ tầng phản ánh những điều kiện hạ tầng phục vụ hoạt động kinh tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Hai trụ cột trình độ phát triển của thị trường và trình độ phát triển của doanh nghiệp phản ánh các điều kiện liên quan đến thị trường và khu vực doanh nghiệp.

Ở nhóm đầu ra, trụ cột sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ phản ánh những kết quả tạo ra từ hoạt động đổi mới sáng tạo. Trụ cột tác động phản ánh những kết quả, tác động của đổi mới sáng tạo đối với quá trình phát triển.

Việc xây dựng PII theo hệ thống 7 trụ cột giúp kết quả đánh giá không chỉ thể hiện bằng một điểm số tổng hợp mà còn cho thấy các khía cạnh khác nhau của năng lực và kết quả đổi mới sáng tạo tại địa phương.

Dữ liệu từ Trung ương, địa phương và quy trình tính toán

Trong 52 chỉ số thành phần của PII 2026, có 40 chỉ số sử dụng dữ liệu thống kê, dữ liệu quản lý nhà nước chính thức từ các cơ quan Trung ương. 12 chỉ số còn lại được thu thập từ các địa phương, kèm theo tài liệu minh chứng.

Việc kết hợp các nguồn dữ liệu giúp hình thành hệ thống thông tin phục vụ tính toán PII trên cơ sở các dữ liệu quản lý, thống kê và thông tin do địa phương cung cấp.

Trong quá trình triển khai, Bộ Khoa học và Công nghệ đã cung cấp hướng dẫn và tổ chức tập huấn cho các địa phương. Các địa phương thực hiện cung cấp dữ liệu đối với những chỉ số thuộc phạm vi thu thập tại địa phương và kèm tài liệu minh chứng theo yêu cầu.

PII 2026 được tính toán cho 34 địa phương. Quá trình tính toán sử dụng phần mềm chuyên dụng phục vụ phân tích, tổng hợp chỉ số.

Việc xây dựng chỉ số được thực hiện theo quy trình chuẩn về xây dựng chỉ số tổng hợp. Quy trình này gồm 10 bước theo hướng dẫn của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) và Trung tâm Nghiên cứu chung của Ủy ban châu Âu (JRC).

Thiết kế chỉ số, dữ liệu và phương pháp tính toán PII được các chuyên gia quốc tế độc lập ghi nhận từ năm 2023.

Việc chuẩn hóa khung chỉ số, nguồn dữ liệu, quy trình thu thập và phương pháp tính toán tạo cơ sở để kết quả PII giữa các địa phương được đánh giá trên cùng một hệ thống. Đồng thời, các dữ liệu thành phần giúp làm rõ những khía cạnh tạo nên kết quả tổng hợp của từng địa phương.

PII vì vậy không chỉ là một điểm số tổng hợp mà được hình thành từ một hệ thống chỉ tiêu, nguồn dữ liệu và quy trình tính toán cụ thể. Đây là cơ sở để sử dụng kết quả PII trong đánh giá năng lực, kết quả đổi mới sáng tạo và cung cấp thông tin phục vụ công tác quản lý nhà nước, hoạch định chính sách ở địa phương.